Abd al-Halim Chaddam

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Abd al-Halim Chaddam
Ilustracja
Abd al-Halim Chaddam (1974)
Data i miejsce urodzenia 15 września 1932
Banijas
Syria Pełniący obowiązki Prezydenta Syrii
Okres od 10 czerwca 2000
do 17 lipca 2000
Przynależność polityczna Partia Baas
Poprzednik Hafiz al-Asad
Następca Baszszar al-Asad
Syria Wiceprezydent Syrii
Okres od 11 marca 1984
do 6 czerwca 2005
Przynależność polityczna Partia Baas

Abd al-Halim Chaddam (ur. 15 września 1932 w Banijas) – syryjski polityk, wiceprezydent Syrii w latach 1984–2005, od 10 czerwca do 17 lipca 2000, po śmierci Hafiza al-Asada, pełnił obowiązki prezydenta Syrii[1][2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesna działalność[edytuj | edytuj kod]

Jest sunnitą[3]. Od lat 60. XX wieku był urzędnikiem partyjnym w syryjskiej partii Baas[1]. Do wojny sześciodniowej był gubernatorem Al-Kunajtiry; region ten został częściowo utracony przez Syrię na rzecz Izraela wskutek poniesionej w wojnie klęski i pozostaje terytorium spornym[4].

Za rządów Hafiza al-Asada[edytuj | edytuj kod]

W latach 70. XX wieku Chaddam został ministrem spraw zagranicznych i wicepremierem Syrii[1]. Należał do Przywództwa Regionalnego syryjskiej partii Baas[3].

W listopadzie 1983 chory Hafiz al-Asad nakazał, by w razie jego śmierci władzę przejął tymczasowo sześcioosobowy komitet w składzie: minister spraw zagranicznych Abd al-Halim Chaddam, zastępca sekretarza generalnego Przywództwa Narodowego syryjskiej partii Baas Abd Allah al-Ahmar, minister obrony Mustafa Talas, szef sztabu armii syryjskiej Hikmat asz-Szihabi, premier Syrii Abd ar-Ra’uf al-Kasm i zastępca sekretarza generalnego Przywództwa Regionalnego syryjskiej partii Baas Zuhajr Maszarika. Być może w ten sposób prezydent nie chciał dopuścić do przejęcia władzy po nim przez jego brata Rifata[3]. Nieoficjalnie twierdzono, że al-Asad zamierzał przekazać Chaddamowi kontrolę nad rządem i partią, podczas gdy na czele armii miał stanąć zastępca szefa sztabu, Ali Aslan, alawita[3]. 11 marca 1984 Abd al-Halim Chaddam został mianowanym pierwszym wiceprezydentem Syrii (drugim i trzecim zostali Rifat al-Asad i Zuhajr Maszarika)[3]. Był jednym z twórców i realizatorów polityki syryjskiej dominacji nad Libanem[1][5].

Po śmierci Hafiza al-Asada w 2000 na mocy konstytucji syryjskiej był p. o. prezydenta Syrii, do momentu objęcia władzy przez wyznaczonego wcześniej przez ojca Baszszara al-Asada[6]. W tym charakterze 11 czerwca 2000 wydał dekret promujący pułkownika Baszszara al-Asada na stopień generalski oraz dekret, w którym mianował go zwierzchnikiem sił zbrojnych Syrii[7].

Za rządów Baszszara al-Asada[edytuj | edytuj kod]

Po objęciu władzy przez Baszszara al-Asada, Chaddam zachował początkowo urząd wiceprezydenta i sprzeciwiał się wprowadzaniu w Syrii jakichkolwiek reform liberalizujących autorytarny system władzy[8]. W rezultacie w 2005 na kongresie partyjnym musiał złożyć dymisję ze stanowiska wiceprezydenta, które al-Asad powierzył Farukowi asz-Szarze[9]. Chaddam stracił także fotel w Przywództwie Regionalnym partii, a wkrótce potem opuścił Syrię[10]. Osiadł w Paryżu, skąd zaczął krytykować działalność prezydenta Syrii[11]. Inne syryjskie organizacje opozycyjne uważały go jednak za niewiarygodnego z powodu jego wcześniejszego wieloletniego uczestnictwa w elitach władzy oraz stawianych mu zarzutów korupcji. W marcu 2006 Chaddam utworzył Front Wyzwolenia Narodowego wspólnie z syryjską organizacją Braci Muzułmańskich, których przywódca Ali Sadr ad-Din al-Bajanuni również przebywał na emigracji. Organizacja ta nie odegrała jednak większej roli i do 2009 przestała funkcjonować, pozbawiona wsparcia finansowego udzielanego jej wcześniej przez Arabię Saudyjską. Chaddam nadal żyje w Paryżu, nie angażując się już w polityce[12].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Jest dwukrotnie żonaty. Pierwszy ślub wziął w 1954 z alawitką, pochodzącą z wpływowego rodu al-Hawwasz zaliczającego się do konfederacji rodowej Matawira. Po tej dacie poślubił drugą żonę, sunnitkę z rodziny at-Tajjara[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Profile: Abdul Halim Khaddam (ang.). BBC NEWS. [dostęp 2013-12-12].
  2. Andrew Bowen: Syria’s Future and Iran’s Great Game, Interview with Abdul Halim Khaddam, former vice president of Syria (ang.). Majalla.com, 17 września 2012. [dostęp 2013-12-12].
  3. a b c d e van Dam N.: The Struggle for Power in Syria. Politics and Society under Asad and the Ba’ath Party. London: I. B. Tauris, 2011, s. 119–121. ISBN 978-1-84885-760-5.
  4. a b van Dam N.: The Struggle for Power in Syria. Politics and Society under Asad and the Ba’ath Party. London: I. B. Tauris, 2011, s. 192. ISBN 978-1-84885-760-5.
  5. Fyderek Ł.: Pretorianie i technokraci w reżimie politycznym Syrii. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2011, s. 236. ISBN 978-83-7638-111-4.
  6. McHugo J.: Syria. From the Great War to Civil War. Londyn: Saqi Books, 2014, s. 201. ISBN 978-0-86356-753-7.
  7. Fyderek Ł.: Pretorianie i technokraci w reżimie politycznym Syrii. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2011, s. 76. ISBN 978-83-7638-111-4.
  8. McHugo J.: Syria. From the Great War to Civil War. Londyn: Saqi Books, 2014, s. 206. ISBN 978-0-86356-753-7.
  9. Fyderek Ł.: Pretorianie i technokraci w reżimie politycznym Syrii. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2011, s. 84. ISBN 978-83-7638-111-4.
  10. Fyderek Ł.: Pretorianie i technokraci w reżimie politycznym Syrii. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2011, s. 94. ISBN 978-83-7638-111-4.
  11. Fyderek Ł.: Pretorianie i technokraci w reżimie politycznym Syrii. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2011, s. 112. ISBN 978-83-7638-111-4.
  12. Lesch D.: Syria. The Fall of the House of Assad. New Haven & London: Yale University Press, 2012, s. 90–91.