Abu Hurejra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Abu Hurejra (Tell Abu Hurejra) – mezolityczne i neolityczne stanowisko archeologiczne położone na płaskowyżu na zachodnim brzegu Eufratu w zachodniej Mezopotamii. Stanowisko zajmuje tell o powierzchni 11,5 ha.

Abu Hurejra dostarczyła archeologii znalezisk, które dokumentują początki rolnictwa – okres przejścia od zbieractwa do uprawy zbóż. Obecnie stanowisko leży pod wodami sztucznego zbiornika Jeziora Assad, powstałego po wybudowaniu tamy Tabqa. Tell został przebadany w latach 1972-1973 przez brytyjskich archeologów Andrew Moore'a i Gordona Hillmana.

Całoroczna osada została założona około 11500 p.n.e. przez ludność kultury natufijskiej w miejscu, w którym kończył się szlak migracyjny gazeli. Pierwszą osadę tworzyły koliste szałasy zagłębione w grunt i nakryte kawałkami drewna i gałęzi. Początkowo obozowisko zamieszkiwało kilka rodzin, jednak już około 8000 p.n.e., z powodu nowatorskich form zdobywania żywności, liczba mieszkańców wzrosła do czterystu, a Abu Hurejra stała się największą osadą na Bliskim Wschodzie. Mieszkańcy osady zajmowali się łowiectwem (szczególnie gazeli) i zbieractwem dziko rosnących zbóż. Około 9500 p.n.e. mieszkańcy osady zapoczątkowali świadomą uprawę zbóż, stając się tym samym pierwszymi rolnikami na Bliskim Wschodzie. Osada została opuszczona około 5900 p.n.e.

Na stanowisku archeologicznym badacze znaleźli zwęglone szczątki roślin. Grupa archeologów, w której skład weszli Gordon Hillman, Susan Colledge oraz David Harris poddała analizie próbki nasion, z których wyselekcjonowano 157 gatunków wykorzystywanych przez mieszkańców osady. Naukowcom udało się zidentyfikować rośliny i podzielić na kategorie. Część obejmowała nasiona przeznaczone do bezpośredniego spożycia; inne (z rodziny motylkowatych) zawierały substancje toksyczne, jednak mogły podlegać stosunkowo łatwej obróbce, która pozwalała usunąć niebezpieczne składniki. Ostatnia kategoria dotyczyła gatunków roślin, z których pozyskiwano substancje do wyrobu barwników czy lekarstw. Wszystkie te dane pozwoliły archeologom wyciągnąć wniosek, że nawet najstarsze społeczności osiadłe posiadały szeroką wiedzę dotyczącą roślin i ich możliwych zastosowań, oraz że zbieracze nasion ściśle selekcjonowali gatunki przez nich wykorzystywane[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jabłka czy Indianie, [w:] Jared Diamond, Strzelby, zarazki, maszyny. Losy ludzkich społeczeństw, Warszawa: Prószyński i S-ka, 2012, s. 119-120, ISBN 978-83-7839-091-6.