Agapant

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Agapant
Ilustracja
Agapant afrykański
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

amarylkowate

Rodzaj

agapant

Nazwa systematyczna
Agapanthus L'Hér.
Sertum Angl. 17. Jan (prim.) 1789
Zasięg
Mapa zasięgu
Agapanthus inapertus

Agapant (Agapanthus L'Hér.) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae), dawniej w niektórych ujęciach systematycznych także wyodrębniany w osobnej rodzinie agapantowatych (Agapanthaceae). Obejmuje 7 gatunków[3] występujących w naturze w Afryce Południowej[4]. Gatunkiem typowym jest Agapanthus umbellatus L'Hér.[5]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Byliny o łukowato przeginających się, równowąskich liściach wyrastających z krótkich kłączy z długimi i mięsistymi korzeniami[4]. Kwiaty wyrastają w gęstych baldachogronach na wysokich (czasami powyżej 1 m) głąbikach. Okwiat jest w różnych odcieniach koloru niebieskiego[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj należy do monotypowej podrodziny Agapanthoideae Endl., rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae), która tworzy grupę siostrzaną szparagowatych (Asparagaceae s.l.) w obrębie szparagowców (Asparagales) w kladzie jednoliściennych[2]. W systemie APG II z 2003 rodzaj wyodrębniany był w monotypowej rodzinie agapantowatych Agapanthaceae.

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1994)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd amarylkowce (Amaryllidales Bromhead), rodzina czosnkowate (Alliaceae J. Agardh), podrodzina Agapanthoideae Endl., plemię Agapantheae Dumort., podplemię Agapanthinae Benth. & Hook.f., rodzaj agapant (Agapanthus L'Hér.)[6]

Wykaz gatunków[3][7]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośliny wykorzystywane jako ozdobne.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Rośliny wymagające gliniastej, żyznej i przepuszczalnej gleby z dodatkiem piasku i torfu a także obfitego podlewania podczas etapu wegetacji. W krajach o cieplejszym klimacie możliwa jest uprawa prosto w gruncie. Ponieważ nie toleruje mrozów, w klimacie chłodnym uprawiany jest zazwyczaj w pojemnikach (misach, donicach), które wystawiane są w okresie cieplejszym do ogrodu. W okresie zimowym rośliny przechowywane są w pomieszczeniach z dostępem do światła, o temperaturze 1–8 °C. W tym czasie należy ograniczyć ich podlewanie[8].

Sadząc w doniczkach należy kłącza przysypać cienką warstwą ziemi. Kwitnięcie przypada na okres lipca do września. Wymaga słonecznych stanowisk. Agapant należy regularnie nawozić płynnymi nawozami dla roślin kwitnących.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-08-07] (ang.).
  3. a b Agapanthus. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2012-06-30].
  4. a b c Geoffrey Burnie i inni, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  5. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-01-10].
  6. James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju agapant według Reveala. [dostęp 2007-03-18].
  7. Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 17. ISBN 978-83-925110-5-2.
  8. Agapant. 2013. [dostęp 2013-04-29]. (pol.).