Amarylkowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Amarylkowate
Hippeastrum minimum
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina amarylkowate
Nazwa systematyczna
Amaryllidaceae J. St.-Hil.
Expos. Fam. Nat. 1: 134. Feb-Apr 1805
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiat zwartnicy (Hippeastrum sp.).

Amarylkowate (Amaryllidaceae J. St.-Hil.) – rodzina bylin jednoliściennych. Systematyka rodziny jest przedmiotem daleko idących zmian w ostatnich latach. W najnowszych ujęciach taksonomicznych rodzina obejmuje w randze podrodzin czosnkowe i agapantowe (do niedawna jeszcze opisywane jako odrębne rodziny)[1]. Należą tu 73 rodzaje, których przedstawiciele występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem obszarów okołobiegunowych[1]. Do rodziny należy wiele roślin ozdobnych i użytkowych.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniają się posiadaniem białka wiążącego mannozę, kwiaty wyrastają na głąbiku zebrane w szczytowe baldachokształtne kwiatostany, początkowo otulone, a później podparte błoniastą pochwą lub kilkoma podsadkami. Listki okwiatu wolne, pręciki natomiast u podstawy połączone. Szyjka słupka wydłużona, zakończona suchym znamieniem[1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna i podział według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzina stanowi grupę siostrzaną szparagowatych Asparagaceae s.l. i w opisanym tu ujęciu opisana została po raz pierwszy w systemie APG III w 2009. Jednak ścisłe powiązania filogenetyczne wcześniej odrębnie klasyfikowanych rodzina (amarylkowatych, czosnkowatych i agapantowatych) wskazywane były już w systemie APG II, gdzie jednak sugerowano możliwość połączenia tych taksonów w jedną rodzinę czosnkowatych Alliaceae s.l.[1]. Podział rodziny na podrodziny i plemiona opublikowany został także w 2009[2].

Pozycja filogenetyczna rodziny w obrębie rzędu szparagowców:


storczykowate Orchidaceae





Boryaceae




Blandfordiaceae




Lanariaceae




asteliowate Asteliaceae



Hypoxidaceae









Ixioliriaceae



Tecophilaeaceae





Doryanthaceae




kosaćcowate Iridaceae




Xeronemataceae




żółtakowate Xanthorrhoeaceae




amarylkowate Amaryllidaceae



szparagowate Asparagaceae










Podrodzina agapantowe Agapanthoideae Endlicher

Tylko 1 rodzaj z 9 gatunkami występującymi w Afryce południowej:

Podrodzina czosnkowe Allioideae Herbert

Takson obejmujący 13 rodzajów łączonych w 3 plemiona. Spośród 795 gatunków aż 690 należy do rodzaju czosnek (Allium). Przedstawiciele wyróżniają się obecnością allilowych pochodnych cysteiny, nadających roślinom charakterystyczny zapach[1].

Information icon.svg Osobny artykuł: czosnkowe.
Podrodzina amarylkowe Amaryllidoideae Burnett

Przedstawiciele wyróżniają się dolną zalążnią oraz okazałymi kwiatami. Należy tu 59[1]–66[3] rodzajów z ponad 800 gatunkami. Łączone są one w 14 plemion których relacje filogenetyczne w znacznym stopniu są poznane, jednak wciąż podlegają modyfikacjom[1].

Wykaz rodzajów[3]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-08-07].
  2. Chase, M. W. Reveal, J. W., & Fay, M. F. 2009. A subfamilial classification for the expanded asparagelean families Amaryllidaceae, Asparagaceae and Xanthorrhoeaceae. Botanical Journal of the Linnean Society 161: 132-136
  3. 3,0 3,1 List of genera in family AMARYLLIDACEAE (ang.). W: Vascular Plant Families and Genera [on-line]. Kew Gardens. [dostęp 2010-08-07].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]