Albatros szarodzioby

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Albatros szarodzioby
Thalassarche cauta[1]
(Gould, 1841)
Albatros szarodzioby
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd rurkonose
Rodzina albatrosy
Rodzaj Thalassarche
Gatunek albatros szarodzioby
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg

Albatros szarodzioby (Thalassarche cauta) – gatunek dużego ptaka z rodziny albatrosów. Gnieździ się na kilku wyspach w okolicy Australii, spotkać go można na wodach półkuli południowej. Bliski zagrożenia wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał John Gould w 1841 pod nazwą Diomedea cauta. Holotyp pochodził z Cieśniny Bassa[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza albatrosa szarodziobego w rodzaju Thalassarche. Wyróżnia dwa podgatunki: albatrosa szarodziobego'[4] (T. c. cauta) i białogłowego[4] (T. c. steadi)[5]. Klasyfikacja jest kwestią sporną. Z albatrosa szarodziobego wyodrębniono dwa gatunki: albatrosa siwogłowego (T. eremita) i szarogrzbietego (T. salvini)[4][5]. Podgatunek T. c. steadi bywa podnoszony do rangi osobnego gatunku[6][3][7].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

IOC wyróżnia następujące podgatunki[5]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała ptaków podgatunku nominatywnego wynosi 90–100 cm, rozpiętość skrzydeł 210–260 cm. Masa ciała samców 3900–5100 g, samic 3200–4400 g[3]. W przypadku ptaków podgatunku T. c. steadi masa ciała wynosi 2600–5300 g[6]. Upierzenie głównie białe, grzbiet czarnoszary. U młodych osobników kark ma barwę szarą, z wiekiem bieleje. Widoczna ciemnoszara lub czarna brew. Nogi niebieskoszare. Dziób szary z żółtym końcem, u młodych ptaków – z czarnym[8].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Albatrosy szarodziobe gniazdują na skalistych wyspach. Żywią się głównie rybami, głowonogami, skorupiakami i osłonicami[9][7]. Odzywają się typowymi dla albatrosów skrzekami, jękami i zawodzeniem[3]. Nie ma różnic w głosach wydawanych przez ptaki poszczególnych podgatunków[6].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Okres lęgowy trwa od września do grudnia. Gniazda to usypane z błota, kości, odchodów, materii roślinnej i kamieni stożkowane kopczyki. Zniesienie liczy 1 jajo. Inkubacja trwa 68–75 dni. Młode opierają się po blisko 5 miesiącach życia. Oboje rodzice sprawują nad nimi opiekę. Albatrosy szarodziobe mogą dożywać 40 lat[8].

Status[edytuj | edytuj kod]

Obydwa podgatunki klasyfikowane są przez IUCN za gatunki bliskie zagrożenia (NT, Near Threatened). Zagrożeniem dla tych ptaków jest przypadkowe ich łapanie podczas połowów ryb. W 2008 u piskląt na Albatross Island wykryto wirusa ospy ptasiej[9][7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Thalassarche cauta, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Thalassarche cauta. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e Carboneras, C., Jutglar, F. & Kirwan, G.M.: Shy Albatross (Thalassarche cauta). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 23 lutego 2017].
  4. a b c d e P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Diomedeidae Gray,GR, 1840 - albatrosy - Albatrosses (wersja: 2015-09-04). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 23 lutego 2017].
  5. a b c Frank Gill & David Donsker: Loons, penguins, petrels. IOC World Bird List (v7.1), 8 stycznia 2017. [dostęp 23 lutego 2017].
  6. a b c d del Hoyo, J., Collar, N. & Kirwan, G.M.: White-capped Albatross (Thalassarche steadi). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 23 lutego 2017].
  7. a b c White-capped Albatross Thalassarche steadi. BirdLife International. [dostęp 23 lutego 2017].
  8. a b Shy albatross (Thalassarche cauta). ARKive. [dostęp 23 lutego 2017].
  9. a b Shy Albatross Thalassarche cauta. BirdLife International. [dostęp 23 lutego 2017].