alfa Centauri Bb

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
alfa Centauri Bb
alfa Centauri Bb – wizja artysty
alfa Centauri Bb – wizja artysty
Parametry orbity
Półoś wielka (a) 0,04 au
Okres orbitalny (P) 3,2357 ± 0,0008[1] d
Charakterystyka fizyczna
Masa minimalna (M·sin i) 0,0036 ± 0,0003 MJ
1,13 ± 0,09[1] MZ
Temperatura ~1500 K
Odkrycie
Odkrywcy Dumusque et al.
Data 2012-10-16

alfa Centauri Bb (α Cen Bb) – hipotetyczna planeta pozasłoneczna typu skalistego krążąca w najbliższym względem Słońca układzie gwiezdnym alfa Centauri, której odkrycie ogłoszono w 2012. W 2015 opublikowano analizy wskazujące, że ta planeta nie istnieje, a jej domniemane odkrycie było związane z błędem obliczeniowym.

Odkrycie[edytuj]

O odkryciu planety poinformowano w 2012[2]. Została wykryta ona metodą dopplerowską[2]. Wykrycie planety wymagało ponad 450 pomiarów HARPS, planeta wywiera tak mały wpływ grawitacyjny na gwiazdę (zmiana prędkości radialnej to zaledwie 1,8 km/h[3]), że niektórzy naukowcy już w momencie jej odkrycia wątpili w jej istnienie i podejrzewali błędy pomiarowe lub obliczeniowe[2]. Zdaniem jej odkrywców statystyczny błąd w wynikach pomiarów wynosi jedynie jeden do tysiąca, czyli istnienie planety było potwierdzone na 99,9%[2].

Zespół, który odkrył planetę będzie się starał potwierdzić jej istnienie używając do tego metody tranzytowej[4]. Do obserwacji zostanie użyty Kosmiczny Teleskop Hubble'a[4]. Biorąc pod uwagę niewielkie rozmiary planety i fakt, że znajduje się ona w układzie podwójnym, możliwości jej wykrycia tą metodą szacowane są na około 10 do 30%[4][5].

W 2015 uczeni z Uniwersytetu Oksfordzkiego opublikowali własne wyliczenia wskazujące, że sygnał, który ma świadczyć o istnieniu planety, prawie na pewno nie jest rzeczywisty i pochodzi z zastosowanego w obliczeniach okna czasowego[6][7].

Charakterystyka fizyczna[edytuj]

Planeta miała orbitować wokół gwiazdy alfa Centauri B, podobnej do Słońca[2]. Jej wyznaczona masa była równa 1,13 masy Ziemi, co wskazywało, że jest najprawdopodobniej planetą typu ziemskiego[1]. Miała być oddalona od gwiazdy o zaledwie sześć milionów kilometrów (0,04 au) i okrążać ją co 3,2 dnia[2][3]. W tak niewielkiej odległości było wykluczone, aby na jej powierzchni mogła istnieć ciekła woda i mogło powstać życie podobne do ziemskiego[2][3]. Szacowano, że temperatura na powierzchni planety wynosi około 1200 °C[8], dla porównania temperatura na powierzchni Wenus, najgorętszej planety naszego Układu Słonecznego wynosi około 460 °C[9]. Jeżeli powierzchnia planety miałaby skład podobny do ziemskich skał, mogłaby być stopiona (planetą pokrywałaby lawa)[2][5].

Wpływ gwiazd na planetę[edytuj]

Planeta miała krążyć wokół gwiazdy będącej składnikiem układu podwójnego α Cen A/B. Gwiazdy dzieli dystans od 11,2 do 35,6 au, okrążają się wzajemnie co około 80 lat[1]. Pomimo perturbacji ze strony gwiazdy α Cen A, wyznaczona orbita planety alfa Centauri Bb była stabilna w długim okresie[2][5]. Gwiazda alfa Centauri B ma nieco mniejszą masę niż Słońce (0,93 M) i jest chłodniejsza, ale cechuje się podobną (niską) aktywnością[1]. Te czynniki ułatwiają wykrycie potencjalnych planet, a niska aktywność sprzyja stabilności klimatu[1]. Proxima Centauri, która prawdopodobnie jest związana grawitacyjnie z tym systemem, krąży zbyt daleko, by wywierać wpływ na planetę[1].

Badania statystyczne układów planetarnych wskazują, że planety o małej masie często występują w układach złożonych z kilku obiektów, co sugeruje możliwość istnienia innych ciał orbitujących wokół α Cen B, także w ekosferze (która znajduje się bliżej gwiazdy niż w Układzie Słonecznym)[1]. Planetarnych towarzyszy może posiadać również gwiazda A[2].

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h Xavier Dumusque, Francesco Pepe, Christopher Lovis, Damien Ségransan i inni. An Earth-mass planet orbiting α Centauri B. „Nature”, 2012-10-17. DOI: 10.1038/nature11572. ISSN 0028-0836 (ang.). 
  2. a b c d e f g h i j Mike Wall: Discovery! Earth-Size Alien Planet at Alpha Centauri Is Closest Ever Seen (ang.). space.com, 2012-10-16. [dostęp 2012-10-17].
  3. a b c Planet Found in Nearest Star System to Earth: HARPS Instrument Finds Earth-Mass Exoplanet Orbiting Alpha Centauri B (ang.). ScienceDaily, 2012-10-16. [dostęp 2012-10-17].
  4. a b c Planet Found in Alpha Centauri System (ang.). skyandtelescope.com, 2012-10-17. [dostęp 2012-10-19].
  5. a b c New Planet Is Closest Yet: Earth-Size Lava World a Space "Landmark" (ang.). nationalgeographic.com, 2012-10-17. [dostęp 2012-10-19].
  6. DevinD. Powell DevinD., Niespodziewane zniknięcie planety z układu Alfa Centauri, national-geographic.pl, 30 października 2015 [dostęp 2015-12-10].
  7. V.V. Rajpaul V.V., S.S. Aigrain S.S., S.S. Roberts S.S., Ghost in the time series: no planet for Alpha Cen B], „Oxford Journals”, Volume 456, Issue 1, 19 października 2015, DOI10.1093/mnrasl/slv164 [dostęp 2015-12-10].
  8. Exoplanet around Alpha Centauri is nearest-ever (ang.). BBC, 2012-10-17. [dostęp 2012-10-18].
  9. Temperature of Venus (ang.). universetoday.com, 2012-10-17. [dostęp 2008-05-15].

Linki zewnętrzne[edytuj]