Alfreda Markowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alfreda Noncia Markowska
Ilustracja
Alfreda Markowska podczas koncertu festiwalowego „Romane Dywesa” 1 lipca 2006 w gorzowskim amfiteatrze
Data i miejsce urodzenia 10 maja 1926
okolice Stanisławowa
Miejsce zamieszkania Gorzów Wielkopolski
Narodowość Roma
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Mural na ścianie Szkoły Podstawowej nr 1 w Gorzowie Wielkopolskim (2017)

Alfreda Noncia Markowska (ur. 10 maja 1926 w okolicach Stanisławowa[1]) – polska Romni, która w czasie II wojny światowej ocaliła około pięćdziesięcioro dzieci romskich i żydowskich.

Życiorys[edytuj]

Urodziła się w cygańskim taborze[1]. W 1939 początek wojny zastał ją we Lwowie, tabor przemieścił się wówczas na tereny zajęte przez Niemców. W 1941 w okolicach Białej Podlaskiej Niemcy wymordowali jej rodzinę, w tym rodziców i rodzeństwo. Alfreda Markowska, której udało się przeżyć, osiedliła się w Rozwadowie, gdzie w 1942 wyszła za mąż. Wkrótce małżonkowie zostali osadzeni w getcie w Lublinie, następnie przewiezieni do Łodzi i Bełżca, skąd uciekli i powrócili do Rozwadowa. Alfreda Markowska została wówczas zatrudniona na kolei, uzyskując zaświadczenie o pracy chroniące ją przed łapankami. W tym okresie aktywnie zajęła się ratowaniem dzieci romskich i żydowskich z miejsc pogromów i transportów do obozów[1][2][3]. Pozyskiwała dla nich kryjówki, wyrabiała im fałszywe dokumenty[1][2]. Szacuje się, że dzięki niej uratowano około pięćdziesięcioro dzieci[1][2][4]. Po wojnie wraz ze swoim taborem została osiedlona w Gorzowie Wielkopolskim[1].

W 2006, za bohaterstwo i niezwykłą odwagę, za szczególne zasługi w ratowaniu życia ludzkiego, prezydent Lech Kaczyński odznaczył ją Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[5]. Alfredzie Markowskiej został poświęcony film dokumentalny Puri Daj w reżyserii Agnieszki Arnold[2].

Przypisy

  1. a b c d e f Piękne życie Alfredy Markowskiej. „Romano Atmo” nr 5 z października 2006. [dostęp 2012-08-26].
  2. a b c d Bohaterka trzech narodów. pk.org.pl. [dostęp 2012-08-26].
  3. Agnieszka Hreczuk: Anioł w spódnicy. tygodnikpowszechny.pl, 27 stycznia 2015. [dostęp 2015-02-02].
  4. Odznaczona za ratowanie romskich i żydowskich dzieci. wyborcza.pl, 18 października 2006. [dostęp 2012-08-26].
  5. M.P. z 2007 r. Nr 1, poz. 2