Biblioteka Narodowa (Warszawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Biblioteka Narodowa
Biblioteka Narodowa
Biblioteka Narodowa
Data założenia 24 lutego 1928
(2 stycznia 1732)
Dyrektor dr Tomasz Makowski
Lokalizacja Polska Warszawa
Adres al. Niepodległości 213
02-086 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Biblioteka Narodowa
Biblioteka Narodowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Biblioteka Narodowa
Biblioteka Narodowa
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Biblioteka Narodowa
Biblioteka Narodowa
Ziemia 52°12′49,3″N 21°00′12,5″E/52,213694 21,003472
Oficjalna strona biblioteki
Pałac Rzeczypospolitej. Siedziba zbiorów specjalnych Biblioteki Narodowej
Pałac Rzeczypospolitej. Siedziba zbiorów specjalnych Biblioteki Narodowej

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, usytuowana na Ochocie, w obrębie Pola Mokotowskiego; narodowa instytucja kultury założona w 1928[1].

Gromadzi książki, periodyki, publikacje elektroniczne i audiowizualne wydawane na terenie RP oraz polonika zagraniczne. Jest najważniejszą biblioteką naukową o profilu humanistycznym, głównym archiwum piśmiennictwa narodowego i krajowym ośrodkiem informacji bibliograficznej o książce, placówką naukową, a także ważnym ośrodkiem metodycznym dla innych bibliotek w Polsce.

Ma prawo do otrzymywania egzemplarza obowiązkowego.

Piony organizacyjne i siedziby[edytuj]

Mieści trzy piony organizacyjne:

Główna siedziba Biblioteki Narodowej znajduje się w Warszawie przy al. Niepodległości 213 na terenie parku Pole Mokotowskie, a Dział Zbiorów Specjalnych przy pl. Krasińskich 3/5 (Nowe Miasto) w Pałacu Krasińskich.

Historia[edytuj]

Historia Biblioteki Narodowej sięga XVIII wieku. 8 sierpnia 1747 została otwarta Biblioteka Załuskich mieszcząca się w warszawskim pałacu Daniłowiczowskim. Ufundowali ją bracia Józef i Andrzej Załuscy. Współczesna Biblioteka Narodowa właśnie z tamtą biblioteką wiąże swoje tradycje[2]. Po śmierci Józefa Załuskiego biblioteka została przejęta przez państwo i przemianowana na Bibliotekę Rzeczypospolitej Załuskich[2]. Zgodnie z uchwałą sejmową, od 1780 biblioteka ta miała prawo do otrzymywania obowiązkowego egzemplarza każdej książki wydrukowanej w ówczesnym państwie polskim[2]. Wskutek represji carskich po upadku insurekcji kościuszkowskiej zbiory Biblioteki Załuskich zostały zrabowane i wywiezione do Petersburga, gdzie zostały włączone do Biblioteki Carskiej (394 000 tomów, w tym: 11 000 rękopisów i 24 500 rycin)[2]. W okresie zaborów polskie piśmiennictwo przechowywano w zbiorach prywatnych na ziemiach polskich i emigracji (zakładano także biblioteki publiczne)[2].

We współczesnej formie powołana rozporządzeniem Prezydenta RP z mocą ustawy z dnia 24 lutego 1928 (weszło w życie 1 marca). Została otwarta w 1930.

Pierwszym dyrektorem był od 1934 Stefan Demby, a jego następcą lipca 1937 został Stefan Vrtel-Wierczyński[3].

Pod zbiory biblioteki przeznaczone zostały budynki m.in. szkoły handlowej – część pomieszczeń – w 1930 r. W 1935 r. przeznaczono na zbiory specjalne m.in. Pałac Potockich w Warszawie na Krakowskim Przedmieściu.

W 1940 r. Niemcy w miejscu Biblioteki Narodowej stworzyli Bibliotekę Miejską w Warszawie (niem. Staatsbibliothek Warschau) i podzielili:

W październiku 1944 r. zbiory specjalne zostały po kapitulacji powstania warszawskiego celowo spalone przez Niemców, wbrew postanowieniom układu kapitulacyjnego z 3 października 1944, zabezpieczającego ochronę zabytków, bibliotek i zbiorów archiwalnych przez okupanta.

Zbiory[edytuj]

Obecnie zbiory Biblioteki Narodowej należą do najliczniejszych w kraju. Wśród ponad 8 700 000 jednostek, przechowywanych w końcu roku 2008 w magazynach bibliotecznych, było ponad 160 000 woluminów druków wydanych przed 1801 rokiem, ponad 20 000 jednostek rękopiśmiennych (w tym 7000 rękopisów muzycznych), ponad 120 000 druków muzycznych, a także 485 000 rycin.

W Bibliotece ponadto znajdują się fotografie i inne dokumenty ikonograficzne, ponad 120 000 atlasów i map, ponad 2 000 000 jednostek dokumentów życia społecznego oraz ponad 2 000 000 książek i blisko 800 000 woluminów czasopism XIX-XXI-wiecznych[4].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 lutego 1928 r. O Bibljotece Narodowej (Dz. U. z 1928 r. Nr 21, poz. 183).
  2. a b c d e Andrzej Kłossowski: Biblioteka Narodowa w Warszawie, Zbiory i działalność. Warszawa: Biblioteka Narodowa, 1990, s. 9-10. ISBN 8370090443.
  3. Pożegnanie dyr. Stefana Dembego. „Gazeta Lwowska”, s. 1, nr 146 z 3 lipca 1937. 
  4. Strona internetowa BN (dostęp 16.03.2011).

Linki zewnętrzne[edytuj]