Altun Ha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Altun Ha
Ilustracja
Widok na pozostałości Altun Ha
Państwo  Belize
Dystrykt Dystrykt Belize
Powierzchnia 25 km²
Położenie na mapie Belize
Mapa lokalizacyjna Belize
Altun Ha
Altun Ha
Ziemia17°45′50″N 88°20′49″W/17,763889 -88,346944

Altun Ha – stanowisko archeologiczne kultury Majów położone w północno-wschodnim Belize, ok. 50 km od Belize City. W czasach prekolumbijskich było zamożnym ośrodkiem ceremonialnym, który składał się z dwóch centralnych placów otoczonych wysokimi świątyniami[1]. Choć nie odnaleziono tam żadnych steli, odkrycia w grobowcach wskazują, że rządząca elita miała dostęp do znacznych ilości dóbr, takich jak jadeit i obsydian[2].

Stanowisko pozostawało praktycznie nieznane do początku lat 60. XX wieku, kiedy to dyrektor Royal Ontario Museum, W.R. Bullard, prowadzący wówczas wykopaliska w Baking Pot i San Estevan, przybył do Altun Ha w celu oględzin. W tamtym czasie nosiło ono jeszcze nazwę Rockstone Pond, jednak nie zwróciło większej uwagi badaczy. Dopiero w 1963 roku, kiedy to okoliczni mieszkańcy wykopali duży, misternie zdobiony jadeitowy wisiorek, stanowiskiem zainteresowali się archeolodzy. Rok później zespół badaczy pod kierownictwem dr. Davida Pendergasta rozpoczął intensywne prace wykopaliskowe i rekonstrukcyjne, które trwały do 1970 roku[2]. Jednym z bardziej spektakularnych znalezisk zespołu było odkrycie maski boga słońca Kinich Ahau, wykonanej z największego kawałka jadeitu, jaki dotychczas odkryto na terenach Majów[3]. Maska uznawana jest za jeden ze skarbów narodowych Belize. Ponadto w jednej ze świątyń natrafiono na artefakty z miasta Teotihuacán[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Badania archeologiczne wykazały, że Altun Ha zbudowano około 200 roku naszej ery, co w przybliżeniu pokrywa się z klasycznym okresem historii mezoamerykańskiej. Choć jest prawdopodobne, że koczownicze plemiona żyły na tym obszarze już wcześniej. Pierwsza ważna budowla powstała ok. 100 roku naszej ery i pełniła rolę świątyni (tzw. Struktura F-8)[4]. Większość konstrukcji pochodzi z III–X wieku naszej ery, kiedy to miasto liczyło w przybliżeniu 10 tysięcy mieszkańców. Około 900 roku groby rządzącej elity zostały zbezczeszczone, co wskazuje na prawdopodobny bunt. Chociaż Altun Ha po tych wydarzeniach nadal było zamieszkałe, to nowe budynki przestały być wznoszone. Niedługo potem ośrodek został opuszczony i na nowo zasiedlony w XIII i XIV wieku, ale przybrał formę małej wioski rolniczej[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Places to See: Altun Ha (ang.). belizedistrict.com. [dostęp 2018-05-16].
  2. a b c Altun Ha (ang.). nichbelize.org. [dostęp 2018-05-16].
  3. Susan T. Evans, David T. Webster: Archaeology of Ancient Mexico and Central America: An Encyclopedia. Routledge, 2013, s. 19. ISBN 978-1-136-80186-0. (ang.)
  4. Joyce Kelly: An Archaeological Guide to Northern Central America: Belize, Guatemala, Honduras, and El Salvador. University of Oklahoma Press, 196, s. 48. ISBN 978-0-8061-2861-0. (ang.)