Argus malajski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Argus malajski
Argusianus argus[1]
(Linnaeus, 1766)
Ilustracja
samiec
Ilustracja
samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd grzebiące
Rodzina kurowate
Podrodzina bażanty
Plemię Pavonini
Rodzaj Argusianus
G. R. Gray, 1849
Gatunek argus malajski
Synonimy
  • Phasianus Argus Linnaeus, 1766[2]
Podgatunki
  • A. argus grayi (D. G. Elliot, 1865)
  • A. argus argus (Linnaeus, 1766)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Argus malajski (Argusianus argus) – gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Argusianus[4][5]. Występuje w południowo-wschodniej Azji. Nazwa argusa malajskiego pochodzi od Argosa, mitycznego olbrzyma o stu wiecznie czuwających oczach. Ptak zawdzięcza skojarzenie z olbrzymem poprzez obecny na lotkach i sterówkach charakterystyczny wzór przypominający oczy[6].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono dwa podgatunki A. argus[5][2]:

Oba podgatunki można rozróżnić po rozmiarze (A. argus grayi jest nieco mniejszy), a także po drobnych różnicach w ubarwieniu[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Cechy gatunku
Ciemny tułów, tył ciała jasny, nakrapiany. Zarówno samiec, jak i samica posiadają nagą, niebieską głowę. Charakterystyczną cechą gatunku są długie lotki i sterówki ozdobione charakterystycznym wzorem w kształcie oczu. Szczególnie okazałe są one u samca w szacie godowej. Samica znacznie skromniej ubarwiona, bardziej brunatna, niepozorna, mniejsza od samca[6].
Rozmiary
  • samce: długość ciała 160–200 cm, w tym ogon 105–143 cm; masa ciała 2040–2725 g[6]
  • samice: długość ciała 72–76 cm, w tym ogon 30–36 cm; masa ciała 1590–1700 g[6]

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Biotop
Argus malajski występuje głównie w wysokich, suchych lasach na wysokości do 1300 m n.p.m., ale zazwyczaj poniżej 900 m n.p.m. Pojawia się w lasach liściastych, tropikalnych i na obszarach trawiastych[7].
Pożywienie
Żywi się jagodami, opadłymi owocami oraz wygrzebanymi ze ściółki bezkręgowcami. Źródłem białka natomiast są duże, samotnie żyjące na powierzchni gleby bezkręgowce[8].
Ilustracja z 1895 roku pokazująca tokującego samca i samicę
Rozmnażanie
Na swoich terytoriach samce posiadają specjalne miejsca przeznaczone do tokowisk, które skrupulatnie utrzymują w czystości, usuwając z nich wszelakie gałęzie czy liście. W tych miejscach prezentują napotkanej samicy swój taniec godowy. Rozkładają skrzydła w pokaźne wachlarze prezentujące obecne na nich charakterystyczne wzory i krążą wokół samicy, usiłując jej zaimponować. Zapłodniona samica składa 2–4 jaja w gnieździe znajdującym się na ziemi. Panuje poligynia. Samiec nie bierze udziału w opiece nad jajami ani w wychowaniu potomstwa. Po upływie około trzech lat młode są dojrzałe płciowo[6].

Status i zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje argusa malajskiego za gatunek narażony (VU – Vulnrable). Szacuje się, że całkowita liczebność populacji przekracza 100 tysięcy osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy. Do głównych zagrożeń dla gatunku należą utrata siedlisk (głównie wskutek wylesiania) oraz polowania i chwytanie do niewoli[3][9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Argusianus argus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b Great Argus (Argusianus argus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-23)].
  3. a b Argusianus argus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Pavonini Rafinesque, 1815 (wersja 2020-07-21). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-08-19].
  5. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Pheasants, partridges, francolins (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-08-19].
  6. a b c d e f Great argus (Argusianus argus) (ang.). W: ARKive [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-07)].
  7. Collar N.J., Andreev A.V., Chan S., Crosby M.J., Subramanya S., Tobias J.A.: Threatened birds of Asia: the birdlife international red data book. Cambridge: BirdLife International, 2001. ISBN 978-0-946888-44-3.
  8. G.W.H. Davison. Diet and dispersion of the Great Argus Argusianus Argus. „Ibis”. 123 (4), s. 485–494, 1981. DOI: 10.1111/j.1474-919X.1981.tb04052.x. 
  9. Species factsheet: Argusianus argus (ang.). BirdLife International. [dostęp 2020-12-11].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]