Bławatowiec obrożny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bławatowiec obrożny
Lipaugus streptophorus[1]
(Salvin & Godman, 1884)
Ilustracja załączona do pierwszego opisu, przedstawia samca
Ilustracja załączona do pierwszego opisu, przedstawia samca
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd tyrankowce
Rodzina bławatnikowate
Rodzaj Lipaugus
Gatunek bławatowiec obrożny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Bławatowiec obrożny (Lipaugus streptophorus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny bławatnikowatych. Występuje na granicy Wenezueli, Gujany i skrajnie północnej Brazylii. Niezagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Autorami oryginalnego opisu są Osbert Salvin i Frederick DuCane Godman. Ukazał się w 1884 na łamach czasopisma Ibis. Zawierał notkę o upierzeniu samca, miejscu znalezienia holotypu (Roraima) i miejscu, do którego przekazano okaz (zapisane jako museo nostro[3] – należy zaznaczyć, że zbiory Goodmana i Salvina trafiły do MHNwL). Bławatowiec obrożny otrzymał nazwę Lathtia streptophorus[3]; obecnie IOC umieszcza go w rodzaju Lipuagus. Monotypowy[4][5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi blisko 22 cm; pozostałe wymiary (w mm, gdy nie napisano inaczej) przedstawia tabela[5]:

Skrzydło Ogon Dziób Skok Masa ciała (g)
Samiec 121–130 91–95 21–23 20,5–21 52–65 g
Samica 119–126 93 24–25 23

Występuje dymorfizm płciowy. U samca wierzch ciała, w tym barkówki, kuper i pokrywy nadogonowe, łupkowoszary, ciemny. Sterówki oraz lotki I przybierają bardziej brązową barwę. Popielata barwa brody i gardła na brzuchu i bokach przechodzi w jaśniejszą. Pokrywy podogonowe w kolorze magenta, podobnie jak obroża na szyi i szersza (do 2 cm) zaczynająca się pod szyją[5]. U młodego samca obszary w kolorze magenta są poprzetykane płowymi piórami. Samica nie posiada barwnych obroży, a jej pokrywy podogonowe są kasztanowe po rdzawocynamonowe. Wygląd ptaka młodocianego nieznany. Osobniki obu płci mają ciemnobrązowy lub czarnobrązowy, jaśniejszy u nasady żuchwy; nogi szare po czarniawe, nieco jaśniejsze na stopach; tęczówka brązowa[5].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Bławatowiec obrożny występuje na granicy Wenezueli, Gujany i skrajnie północnej Brazylii na obszarze szacowanym przez BirdLife International na 47 400 km²[6]. Endemiczny dla obszaru Pantepui. W Brazylii spotykany w rejonie Uei-tepui i Roraima. W Wenezueli wykazany z Sierra de Lema, Ptari-tepui, Aprada-tepui, Acopan-Tepui, Uei-tepui i Roraima; w Gujanie m.in. z Mount Kowa i Kaieteur[5].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Środowiskiem życia L. streptophorus są wilgotne podgórskie i górskie lasy oraz ich obrzeża, od środkowych warstw po korony drzew. Spotykany od 1000 do 1800 (zwykle ponad 1300) m n.p.m. W swoim zasięgu wysokość różni ten gatunek od bławatowca krzykliwego (Lipaugus vociferans), jednak bławatowiec obrożny występuje niżej, na płaskowyżu Potaro. Prócz tego napotkać go można w gęstych lasach wtórnych zdominowanych przez zaczerniowate (Melastomataceae)[5].

Swoją pieść bławatowiec obrożny prezentuje nieczęsto, nawet w godzinach porannych. Samce mogą zebrać się w grupie 2–3, by śpiewać; wtedy ich głos niesie się na kilkaset metrów. Zdaje się, że system kojarzenia typu lek nie występuje, choć Barnett et al. podaje opis zachowania uznanego za lek, podobnego jak u bławatowca dużego (L. fuscocinereus). Pieśń stanowi czysty gwizd, wznoszący się i opadający, zapisywany jako sueet-suEEEeeeeoo. Często odzywa się również gwizdem skreeyr lub sweeu, w transkrypcji również w formie wee/weest[5]. W porównaniu do innych przedstawicieli Lipaugus, bławatowiec obrożny częściej siada w odkrytych miejscach, np. na wyeksponowanych nagich konarach. Większość pożywienia gatunku stanowią owady, możliwe, że zjada również owoce[7].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Większość informacji nieznana. Snow (1982) wspomina o samicy zbierającej materiał gniazdowy w towarzystwie samca w kwietniu 1986[7].

Status zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Przez IUCN gatunek klasyfikowany jest jako najmniejszej troski (LC, Least Concern)[6]. Mimo ograniczonego zasięgu, gatunek nie kwalifikuje się do rangi narażonego lub zagrożonego – większość środowiska w randze bławatowca obrożnego pozostaje nienaruszona[7]. Występuje na dwóch obszarach uznanych za ostoje ptaków IBA, jest to m.in. Park Narodowy Canaima[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lipaugus streptophorus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Lipaugus streptophorus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b Osbert Salvin & Frederick DuCane Godman. Notes on Birds from British Guiana. Part III. „Ibis”. ser. 5 vol. 2, s. 448, 1884. 
  4. F. Gill & D. Donsker: Cotingas, manakins, tityras & becards. IOC World Bird List (v5.1). [dostęp 7 listopada 2014].
  5. a b c d e f g Kirwan i Green 2011 ↓, s. 413.
  6. a b c Rose-collared Piha Lipaugus streptophorus. BirdLife International. [dostęp 8 listopada 2014].
  7. a b c Kirwan i Green 2011 ↓, s. 414.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]