Banknot kolekcjonerski
Banknot kolekcjonerski – papierowy lub polimerowy znak pieniężny wydawany z myślą o kolekcjonerach banknotów. Banknoty są emitowane przy ważnych okazjach lub upamiętniające wybitne postacie z historii Polski. Podobnie jak obiegowe, są produkowane na zamówienie NBP przez Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie.
Banknoty kolekcjonerskie odróżniają się od banknotów obiegowych bogatszą symboliką przedstawionych wizerunków oraz zmiennymi parametrami technicznymi i graficznymi wliczając w to użyte zabezpieczenia, kolorystykę, wymiary czy zastosowanymi technikami druku.
Banknoty wydawane od 2006 roku są prawnym środkiem płatniczym w Polsce i można nimi posługiwać się na takich samych zasadach, jak banknotami obiegowymi, jednak osiągają one wartość na rynku kolekcjonerskim znacznie wyższą od nominału. Sprzedawane przeważnie są w ochronnych etui papierowo-foliowych, na których zazwyczaj umieszczone są informacje związane z konkretną emisją[1].
Pierwszym polskim banknotem kolekcjonerskim był banknot "Jan Paweł II" o nominale 50 zł wyemitowanym w 2006 r.[1]
Lista banknotów kolekcjonerskich NBP
[edytuj | edytuj kod]| Motyw | Nominał | Data emisji | Nakład w szt. |
Cena emisyjna | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Jan Paweł II | 50 zł | 16.10.2006 | 2 mln | 90 zł |
| 2 | 90. rocznica odzyskania niepodległości | 10 zł | 30.10.2008 | 80 000 | 15 zł |
| 3 | 200. rocznica urodzin Juliusza Słowackiego | 20 zł | 23.09.2009 | 80 000 | 29 zł |
| 4 | 200. rocznica urodzin Fryderyka Chopina | 20 zł | 22.02.2010 | 120 000 | 50 zł |
| 5 | 100. rocznica przyznania Nagrody Nobla Marii Skłodowskiej-Curie w dziedzinie chemii | 20 zł | 25.11.2011 | 60 000 | 47 zł |
| 6 | 100. rocznica utworzenia Legionów Polskich | 20 zł | 5.08.2014 | 50 000 | 60 zł |
| pierwszy banknot polimerowy;
banknot jest zmodyfikowaną kopią projektu niewprowadzonego do obiegu banknotu o nominale 5 000 000 złotych[2] | |||||
| 7 | 600. rocznica urodzin Jana Długosza | 20 zł | 24.08.2015 | 30 000 | 72 zł |
| z kodem 2D | |||||
| 8 | 1050. rocznica Chrztu Polski | 20 zł | 12.04.2016 | 35 000 | 75 zł |
| 9 | 300-lecie koronacji Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej | 20 zł | 21.08.2017 | 55 000 | 60 zł |
| 10 | Niepodległość | 20 zł | 31.08.2018 | 50 000 | 75 zł |
| 100. rocznica odzyskania niepodległości | |||||
| 11 | 100-lecie powstania Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych | 19 zł | 2.10.2019 | 55 000 | 80 zł |
| pierwszy nietypowy nominał, nawiązujący do roku powstania PWPW | |||||
| 12 | Bitwa Warszawska 1920 | 20 zł | 11.08.2020 | 60 000 | 80 zł |
| pierwszy banknot o orientacji pionowej;
zdublowane numery seryjne[3] | |||||
| 13 | Lech Kaczyński. Warto być Polakiem | 20 zł | 9.11.2021 | 80 000 | 100 zł |
| 14 | Ochrona polskiej granicy wschodniej | 20 zł | 19.07.2022 | 80 000 | 130 zł |
| pierwotna data emisji: 27 maja 2022[Uwagi 1];
pierwotny nakład: 70 000 sztuk; emisja ad hoc | |||||
| 15 | Mikołaj Kopernik | 20 zł | 9.02.2023 | 100 000 | 160 zł |
| pierwotny nakład: 70 000 sztuk,
później zwiększony do 80 000 sztuk; ostatecznie: 100 000 sztuk; pierwotna data emisji: 16 listopada 2022; emisja przesunięta na 2023 emisją ad hoc | |||||
| 16 | 80. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego | 20 zł | 26.07.2024 | 80 000 | 140 zł |
| 17 | Tysiąclecie koronacji Bolesława Chrobrego | 20 zł | 5.11.2025 | 70 000 | 160 zł |
| w listopadzie 2024 r. NBP zmniejszył emisję z 80 000 na 70 000 sztuk;
pierwszy banknot o mieszanej orientacji – przednia strona w poziomej, tylna w pionowej | |||||
| Planowane | |||||
| 18 | Józef Mehoffer – artysta polskiego banknotu | 20 zł | 18.11.2026 | 60 000 | |
| 19 | 100. rocznica ustanowienia „Mazurka Dąbrowskiego” hymnem państwowym Polski[4] | 20 zł | listopad 2027 | 60 000 | |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Informacje o zmianach publikowane są Planach emisji wartości kolekcjonerskich i monet okolicznościowych dostępnych na stronie https://nbp.pl/banknoty-i-monety/monety-okolicznosciowe/plany-emisyjne/
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Narodowy Bank Polski (autor korporatywny), Banknoty kolekcjonerskie, [w:] Narodowy Bank Polski – Internetowy Serwis Informacyjny [online], 2015 [dostęp 2015-12-21].
- ↑ Od wymiany do wymiany. Banknoty polskie 1945-1995 w zbiorach Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju, pdf
- ↑ Błąd w numeracji niektórych najnowszych banknotów kolekcjonerskich NBP [online], www.rmf24.pl [dostęp 2025-10-31].
- ↑ Plan emisji wartości kolekcjonerskich i monet okolicznościowych na 2027 r., https://static.nbp.pl/publikacje/numizmatyka/plan-2027-pl.pdf