Barasinga tykoczelna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Barasinga tykoczelna
Panolia eldii
(McClelland, 1842)
Ilustracja
samiec
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Rząd

Cetartiodactyla

Podrząd

przeżuwacze

Infrarząd

Pecora

Rodzina

jeleniowate

Podrodzina

jelenie

Plemię

Cervini

Rodzaj

Panolia
J.E. Gray, 1843

Gatunek

barasinga tykoczelna

Synonimy
  • Cervus eldii McClelland, 1842
Podgatunki
  • P. e. eldii (M'Clelland, 1842)
  • P. e. siamensis (Lydekker, 1915)
  • P. e. thamin Thomas, 1918
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 EN pl.svg

Barasinga tykoczelna[2], jeleń Elda[3] (Panolia eldii) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Występowanie i biotop[edytuj | edytuj kod]

Obecny zasięg występowania gatunku obejmuje północno-wschodnie Indie, południowe Chiny i Półwysep Indochiński.

Zasiedla otwarte równiny, zarośla nad brzegami rzek i jezior oraz bagna.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

P. eldii czasami umieszczany jest w rodzaju Cervus lub Rucervus; morfologicznie najbliżej mu do Rucervus, chociaż dane molekularne nie są rozstrzygające, sugerując, że jest blisko Rucervus (dane jądrowe) lub Dama (dane mitochondrialne)[4]; morfologia poroża stawia go najbliżej Elaphurus[5]. Ze względu na niepewne filogenetyczne umiejscowienie P. eldii w Cervini został on wstępnie umieszczony w rodzaju innym niż Rucervus[6].

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe dane[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała Wysokość w kłębie Długość ogona Masa ciała Dojrzałość płciowa Okres godowy Długość ciąży Długość życia
do 180 cm 105-115 cm 20-30 cm 40-100 kg ok. 18 miesięcy luty-maj 220-240 dni ok. 10 lat

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Średniej wielkości jeleń o wydłużonym, ciemnobrązowym ciele z jaśniejszym spodem, z długimi nogami. Samce osiągają 70-100 kg, maksymalnie 150 kg[7], a samice 40-70 kg masy ciała. Uszy średniej wielkości, szerokie, wyścielone gęstym włosem. Samce są większe od samic i masywniej zbudowane.

Poroże samców osiąga długość do 1 m, jest lirowato wygięte, z 7-16 rozgałęzieniami.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Barasingi tykoczelne są zwierzętami roślinożernymi. Zjadają trawy, liście i kwiaty. Biologia gatunku jest słabo poznana. Prawdopodobnie prowadzi podobny tryb życia jak barasinga bagienna.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono trzy podgatunki P. eldii[8][2][1]:

Niekiedy wyróżnia się jeszcze R. eldii hainanus Thomas 1918, endemiczną populację z wyspy Hajnan (Morze Południowochińskie), lecz zachodzi potrzeba dalszych badań nad uznaniem statusu podgatunku[9].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Barasingi tykoczelne żerują na otwartych przestrzeniach w pobliżu zbiorników wodnych, przez co są łatwe do wytropienia i stanowią łatwy cel dla myśliwych. Są poławiane dla mięsa, skór i poroży.

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Liczebność populacji Barasingi tykoczelnej nie jest znana. W ogrodach zoologicznych zarejestrowano 377 osobników (2005)[10]

Gatunek jest objęty konwencją waszyngtońską CITES (załącznik I)[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c T.N.E. Gray, S.M. Brook, W.J. McShea, S. Mahood, M.K. Ranjitsingh, A. Miyunt, S.A. Hussain & R. Timmins 2015, Rucervus eldii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021 [online], wersja 2020-3 [dostęp 2021-04-06] (ang.).
  2. a b Nazwa polska za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 175. ISBN 978-83-88147-15-9.
  3. K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 116, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  4. N.S. Heckeberg. The systematics of the Cervidae: A total evidence approach. „PeerJ”. 8, s. e8114 (1–3), 2020. DOI: 10.7717/peerj.8114. (ang.). 
  5. Y. Samejima & H. Matsuoka. A new viewpoint on antlers reveals the evolutionary history of deer (Cervidae, Mammalia). „Scientific Reports”. 10 (1), s. 8910, 2020. DOI: 10.1038/s41598-020-64555-7. (ang.). 
  6. C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 310. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  7. Thamin or Brow-antlered Deer Cervus eldi, World deer. [dostęp 2013-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-21)].
  8. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Rucervus eldii. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2015-09-06]
  9. C. N. Balakrishnan, S. L. Monfort, A. Gaur, L. Singh, M. D. Sorenson. Phylogeography and Conservation Genetics of Eld's Deer (Cervus eldi). „Molecular Ecology”. 12 (1), s. 1-10, 2003. (ang.). 
  10. World Association of Zoos and Aquariums.: Eld's Deer.. [dostęp 2007-09-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-11-10)]. (ang.).
  11. Appendices I, II and III of CITES. cites.org, 12 czerwca 2013. [dostęp 2013-06-26]. (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • H. Komosińska & E. Podsiadło: Ssaki kopytne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.
  • World Association of Zoos and Aquariums.: Eld's Deer.. [dostęp 2007-09-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-11-10)]. (ang.).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]