Baszta więzienna w Raciborzu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Baszta więzienna
Obiekt zabytkowy nr rej. 750/64 z 31.03.1964 oraz A/1674/750/97 z 17.12.1997[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Racibórz
Adres ul. Basztowa
Typ budynku baszta
Styl architektoniczny renesans
Ukończenie budowy 1574
Położenie na mapie Raciborza
Mapa konturowa Raciborza, w centrum znajduje się punkt z opisem „Baszta więzienna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Baszta więzienna”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Baszta więzienna”
Położenie na mapie powiatu raciborskiego
Mapa konturowa powiatu raciborskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Baszta więzienna”
Ziemia50°05′21,4″N 18°13′12,2″E/50,089278 18,220056

Baszta więzienna – renesansowa, powstała prawdopodobnie w 1574 roku[2], zachowała się do dzisiaj. Wizerunek baszty znajduje się w logo Raciborza[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Baszta więzienna od strony placu Jana Długosza

Baszta została wybudowana około 1574 roku[2], po pożarze miasta[4] w ciągu murów miejskich. W XVII wieku w wieży mieli być przetrzymywani mistrzowie masarscy oskarżeni o zawyżanie cen[2]. W latach 1896–1900 została częściowo przebudowana. Remont przeprowadzono w 1958 roku. Ostatnie prace miały miejsce w 1994 roku. Wówczas usunięto tynki z wieży od strony północnej.

7 maja 2007 roku Narodowy Bank Polski wypuścił do obiegu okolicznościową dwuzłotówkę z wizerunkiem raciborskiej baszty, tym samym zaliczył Racibórz do 32 historycznych miast Polski[5]. Wyemitowano 1 000 000 monet zrobionych z tzw. nordic gold[5]. 31 października 2007 roku Rada Miasta Uchwałą Nr XIV/177/2007 ustanowiła logo miasta, którego jednym z elementów jest szkic raciborskiej baszty[3]. W 2008 roku baszta stała się elementem loga obchodów 900-lecia miasta[6].

Inicjatorem ponownego otwarcia baszty dla zwiedzających było raciborskie Stowarzyszenie Drengowie znad Górnej Odry[7].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Wybudowana w stylu renesansowym[2]. Pierwotnie baszta miała prawdopodobnie tylko trzy ściany, a od strony miasta była otwarta. Obecnie posiada cztery ściany. Zbudowana na planie prostokąta, w trzech czwartych wysokości przecięta silnie profilowanym gzymsem[4] ponad którym znajduje się attyka ze strzelnicami kluczowymi[2]. W narożach znajdują się cztery kwadratowe wieżyczki[2]. Przy baszcie zachował się fragment murów obronnych[2].

Budowla oprócz dawania schronienia obrońcom pełniła także rolę więzienia[2]. Według zachowanych wzmianek w „zimnym pokoju” wyścielonym źdźbłem słomy mieli być przetrzymywani w aresztanci[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2020-09-30.
  2. a b c d e f g h i Grzegorz Wawoczny: The Best of Racibórz. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Informacyjna WAW, 2008, s. 2. ISBN 978-83-89802-54-5.
  3. a b Urząd Miasta w Raciborzu (pol.). [dostęp 26 września 2008].
  4. a b Grzegorz Wawoczny: Zabytki powiatu raciborskiego. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Informacyjna WAW, 2007, s. 48. ISBN 978-83-89802-36-1.
  5. a b Narodowy Bank Polski (pol.). [dostęp 26 września 2008].
  6. Raciborski Informator Miejski: Racibórz ma 900 lat (pol.). [dostęp 23 lutego 2012].
  7. Nowiny.pl, Narzędzia tortur i kaźni sprzed wieków w raciborskiej baszcie • Racibórz, www.nowiny.pl [dostęp 2016-08-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Newerla: Opowieści o dawnym Raciborzu. Racibórz: Towarzystwo Miłośników Ziemi Raciborskiej, 1996. ISBN 83-903389-004-1.
  • Grzegorz Wawoczny: The Best of Racibórz. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Informacyjna WAW, 2008, s. 2. ISBN 978-83-89802-54-5.
  • Vademecum Raciborskie. Racibórz: RAF, 1993. ISBN 83-85578-20-X.
  • Grzegorz Wawoczny: Zabytki powiatu raciborskiego. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Informacyjna WAW, 2007, s. 48. ISBN 978-83-89802-36-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]