Bente Kahan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bente Kahan
Ilustracja
Bente Kahan (2012)
Data i miejsce urodzenia

23 września 1958
Oslo

Zawód

piosenkarka i aktorka

Współmałżonek

Aleksander Gleichgewicht

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Strona internetowa

Bente Kahan (ur. 23 września 1958 w Oslo) – norweska piosenkarka, aktorka, dramatopisarka[1], związana z Wrocławiem. Jest obecnie jedną z czołowych wykonawczyń pieśni żydowskich w Europie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ojciec Bente Kahan, rabin Hermann Kahan (Chaim Hersh Kahan, ur. 15 lutego 1926, zm. 13 lutego 2020) pochodził z rumuńskiego miasta Sighet[2]. Jego przodkowie pochodzili z Andaluzji, a na przestrzeni wieków zamieszkiwali Niemcy, Francję, Polskę i Czechy[3]. On sam po II wojnie światowej, przez Węgry i Francję, wyemigrował do Norwegii. Rodzina matki artystki, Ester Kahan z domu Dante (ur. 30 września 1930, zm. 27 marca 2004), pochodziła z Litwy, lecz na skutek antysemickich prześladowań wyemigrowała do Norwegii i Szwecji[3].

Po zakończeniu studiów aktorskich w Tel Awiwie i Nowym Jorku zaczęła występować na scenach klasycznego teatru Habima, Teatru Narodowego w Izraelu oraz Teatru Narodowego w Norwegii. W 1990 roku założyła Teater Dybuk Oslo, którego celem jest rozpowszechnianie kultury i muzyki europejskich Żydów poprzez teatr i muzykę.

Od 2001 mieszka we Wrocławiu, gdzie założyła Fundację Bente Kahan, prawnie zarejestrowaną w 2006 roku. Jej głównym zadaniem jest przedstawienie żydowskiej kultury i historii szerszej publiczności, głównie we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku, oraz odnowienie zabytkowej synagogi pod Białym Bocianem. W 2006 roku za swoją działalność na rzecz miasta Bente Kahan została odznaczona Nagrodą Prezydenta Miasta Wrocławia.

Bente Kahan jest żoną Aleksandra Gleichgewichta, z którym współpracuje artystycznie – wyreżyserowała we Wrocławiu swoje (napisane z Ellen Foyn Bruun) widowisko Głosy z Theresienstadt w jego tłumaczeniu. Jej córka Voja Gleichgewicht (ur. 5 stycznia 1994) z przyjaciółmi śpiewa na płycie: Voja and her friends – Sing with us in Yiddish. W roku 2011 przedstawiła nowy program zatytułowany „Ani Ma’Amin” z akompaniamentem elektrycznego jazzowego trio. Wystawiła go we Wrocławiu (Synagoga) i Wilnie.

18 września 2013 roku została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[4].

Monodramy[edytuj | edytuj kod]

Napisane wspólnie z Ellen Foyn Bruun:

  • Bessie – a Bluesical (1986)
  • Letter Without a Stamp (1988)
  • Voices from Theresienstadt (1995)

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

  • 2015: Only A Human Being. Bente Kahan Sings the Poetry of Tadusz Różewicz
  • 2005: Sing with us in Yiddish
  • 2000: Home
  • 1998: Bente Kahan & Di Gojim (muzyka klezmerska)[5]
  • 1997: Voices from Theresienstadt (wersja angielska)
  • 1996: Stimmen aus Theresientstadt (wersja niemiecka)
  • 1996: Stemmer fra Theresienstadt (wersja norweska)
  • 1992: Farewell Cracow
  • 1991: Yiddishkayt

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia Wrocławia. Jan Harasimowicz (red.). Wyd. III. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, s. 330-331.
  2. Guri Hjeltnes: Liv og levebrød: 'Du ble altså funnet i en likhaug (norw.). Aftenbladet.no, 24 lutego 2013. [dostęp 2016-11-27].
  3. a b Roman Pawłowski: Bente Kahan. Wysokieobcasy.pl, 15 marca 2002. [dostęp 2016-11-27].
  4. Odznaczenia dla działaczy organizacji pozarządowych.
  5. Bente-Kahan-Di-Gojim, discogs.com [dostęp 2022-06-08] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]