Berek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy gry. Zobacz też: gmina w Berek w Chorwacji.
Berek w czasach Rokoko

Berek lub ganiany, gonianydziecięca gra ruchowa, polegająca na tym, że jedna osoba (nazywana berkiem) musi dotknąć dowolną z pozostałych osób biorących udział w zabawie. Dotknięta osoba staje się berkiem, a poprzedni berek staje się zwykłym uczestnikiem zabawy. W grze może brać udział dowolna liczba osób. Kiedy jest dużo uczestników, mogą być dwa berki. Zabawa nie jest ograniczona w czasie, jednak zazwyczaj kończy się, gdy większość uczestników poczuje się zmęczona.

Klasyczną odmianą berka jest berek ganiany (sama gra może być tak również nazywana). Można również ułatwić grę uciekającym. Popularną odmianą jest berek kucany. Gracz może kucnąć i wtedy jest bezpieczny, nie może zostać berkiem. Istnieje też odmiana, która poprzez ułatwienie uciekającemu gry wymaga dotknięcia odpowiedniego surowca (np. żelaza, drewna, szkła). W klasycznym berku można również wyznaczyć konkretną bazę. Jeżeli gracze chcą, mogą ograniczyć grę czasowo i wtedy gra będzie bardziej rywalizacyjna niż towarzyska.

Istnieje też gra zwana „zamrożonym berkiem” polega na tym, że osoba złapana przez berka staje w rozkroku i nie może się ruszyć dopóki inna z osób nie przejdzie jej pod nogami. Jeżeli berkowi uda się złapać (zamrozić) wszystkich - wygrywa.

Pochodzenie nazwy od gwarowego określenia berek oznaczającego niski, krępy, wytrzymały koń[1] nie jest dostatecznie poświadczone. Wśród alternatywnych etymologii należy wskazać znaczenie słowa berek jako "tego, kto bierze". Znaczenie to poświadczone jest w pamiętnikach z I poł. XVIII w.[2].

Miejsce do zabawy[edytuj]

Małym dzieciom, 5-10 letnim, do gry w berka wystarczy niewielki, otwarty teren, np. plac zabaw; boisko do siatkówki lub koszykówki wystarczy aż nadto, nawet połowa. Czasem dzieci umawiają się, że nie wolno przekroczyć pewnych granic (powiedzmy połowy boiska), by gra była żywsza, ciekawsza.

Liczba uczestników[edytuj]

Optymalnie powinna wynosić od czterech do ośmiu. Przy mniejszej liczbie jest mniej ciekawie, a przy większej zanika aspekt sportowy, i dominuje towarzyski.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Poradnia językowa PWN.
  2. Marcin Matuszewicz, Diariusz życia mego, za wyd. 1986, s. 688; cyt. za Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII I XVIII Wieku (dostęp 2016-10-16)