Bitwa pod Tegyrą

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa pod Tegyrą
Wojna beocka 379 p.n.e. - 371 p.n.e.
Czas 375 p.n.e.
Miejsce niedaleko Orchomenosu, Beocja
Terytorium Grecja
Wynik zwycięstwo Teb
Strony konfliktu
Sparta Teby
Dowódcy
Gorgoleon Pelopidas
Siły
1 000 – 1 900 300 hoplitów, kawaleria
Straty
wysokie nieznane
Wojna beocka

Naksos - Tegyra - Leuktry - Kynoskefalaj - Mantineja

Bitwa pod Tegyrą – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 375 p.n.e. w trakcie wojny beockiej.

Siły tebańskie, składające się z pewnej liczby kawalerzystów i liczącego 300 żołnierzy Świętego Zastępu, elitarnego oddziału hoplitów, wracające z wyprawy wojennej, napotkały Spartan w sile dwóch morai (czyli między 1000 a 1900 żołnierzy). Pozycja Tebańczyków ograniczona była przez góry z jednej, a mokradło z drugiej strony[1].

Dowodzący Tebańczykami Pelopidas nakazał kawalerii szarżę na falangę spartańską, i podążył za nią z hoplitami w zwartym szyku, kierując uderzenie na centrum, gdzie znajdowali się nieprzyjacielscy dowódcy. Spartanie, zorientowawszy się, że mają do czynienia z trudnym przeciwnikiem, prawdopodobnie rozluźnili szyk, by pozwolić Tebańczykom na przejście przez linię falangi i ucieczkę (taka taktyka mogła też służyć do zaatakowania przeciwnika od tyłu, gdy nie mógł użyć tarczy do osłony). Pelopidas kontynuował jednak natarcie i przerwawszy szyk Spartan zaatakował i zabił obydwu ich dowódców[1]. Morale pozbawionej komendy armii spartańskiej załamało się[2] i poniosła ona bardzo znaczne straty[3].

Zwycięstwo pod Tegyrą ukazało zalety elitarnych oddziałów hoplitów, gdy były użyte jako zwarta siła, oraz znaczenie skoncentrowanego ataku, w szczególności na nieprzyjacielskie dowództwo. Tebańczycy wykorzystali tę taktykę odnosząc w 371 decydujące zwycięstwo pod Leuktrami[1] (Plutarch określa Tegyrę jako preludium do Leuktrów[2]). W późniejszych latach stosować ją będzie także Aleksander Macedoński, m.in. pod Issos czy Gaugamelą[2].

Przypisy

  1. a b c Antonio Santosuosso: Soldiers, Citizens, and the Symbols of War:From Classical Greece to Republican Rome, 500-167 B.C.. Boulder: Westview Press, 1997, s. 105-106.
  2. a b c Everett L. Wheeler: The General as a Hoplite. W: Hoplites:The Classical Greek Battle Experience. Contributors: Victor Davis Hanson - Editor. Publisher:. Victor Davis Hanson (red.). London: Routledge, 1993, s. 145.
  3. Lee L. Brice: From the Battle of Marathon to the Conquests of Alexander the Great. Santa Barbara, CA: ABC-Clio, 2012, s. 117.