Bramborski Serbski Casnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bramborski Serbski Casnik
Ilustracja
Pierwszy numer z 5 lipca 1848.
Częstotliwość tygodnik
Państwo  Cesarstwo Niemieckie
Adres Chociebuż
Język dolnołużycki
Pierwszy numer 1848
Ostatni numer 1918
Redaktor naczelny Mato Nowka, Kito Pank, Kito Šwjela
Stali współpracownicy Mato Kósyk[1]

Bramborski Serbski Casnik (inna pisownia: Bramborski serski Zassnik, Bramborski ßerski Zaßnik[2]) – tygodnik w języku dolnołużyckim wydawany w Chociebużu w latach 1848–1918[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy numer ukazał się 5 lipca 1848. Założycielem i pierwszym redaktorem naczelnym tygodnika był pastor Mato Nowka, któremu wsparcia udzieliło pruskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych oraz kilku właścicieli ziemskich z Dolnych Łużyc. Pismo miało charakter konserwatywny i nie popierało rewolucyjnych dążeń Wiosny Ludów, rewolucji w Prusach i ogólnoniemieckiego Zgromadzenia Narodowego we Frankfurcie[3]. W 1853 kierowanie redakcją przejął jeszcze bardziej niż Nowka konserwatywny pastor Kito Pank[4]. Od 1863 zastąpił go pastor Kito Šwjela. Nowy redaktor był znany ze współpracy z arystokratą Adolfem von Werdeck[5], który w 1850 sam mianował się przewodniczącym związku serbołużyckiego[4]. W 1880 jednym z redaktorów czasopisma został Mato Kósyk, jednak zakończył współpracę w 1883, kiedy wyjechał do USA[5].

Przekształcenia

W latach 1881–1885 czasopismo ukazywało się pod zmienionym tytułem, jako „Bramborske Nowiny”, następnie od 1886 do końca jako „Bramborski Casnik”[5][2].

Kontynuacje[edytuj | edytuj kod]

  • W latach 1921–1933 Bogumił Šwjela, syn Kito Šwjeli, wydawał tygodnik „Serbski Casnik”, nawiązujący do redagowanego przez ojca „Bramborskiego Serbskiego Casnika”. Pierwszy numer ukazał się 6 stycznia 1921. W lecie 1923 do redakcji została przyjęta Mina Witkojc, która wywarła duży wpływ na profil pisma. Gazeta została zamknięta po dojściu nazistów do władzy[6].
  • Kolejnym nawiązaniem do tradycji „Bramborskiego Serbskiego Casnika” jest wydawany od 1954 dwujęzyczny tygodnik „Nowy Casnik” (w językach dolnołużyckim i niemieckim)[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W duchu kralozwěrnosći a politiskego konserwatizma – Bramborski Serbski Casnik (1848–1918) (dolnołuż.). nowycasnik.de. [dostęp 2020-02-09].
  2. a b c Sorbian periodicals (chronologically) (ang.). Serbski institut z. t. / Serbska centralna biblioteka. [dostęp 2019-12-29].
  3. Šołta 1984 ↓, s. 70.
  4. a b Šołta 1984 ↓, s. 75.
  5. a b c „Bój se Boga, cesć togo krala” (2) (dolnołuż.). nowycasnik.de. [dostęp 2020-02-09].
  6. Mjazy wójnoma.
  7. Nowy Casnik ako socialistiski organ Domowiny.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]