Bronisław Budzyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bronisław Budzyński (ur. 17 października 1888 w Czystochlebie, zm. 4 stycznia 1951 w Sopocie) – działacz polonijny związany z Wolnym Miastem Gdańskiem, prezes Gminy Polskiej Związku Polaków (1937–1939), kupiec.

Życiorys[edytuj]

Do szkół powszechnych uczęszczał we Wrześni i Miłosławiu; ukończył następnie Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu, będąc w czasie nauki członkiem konspiracyjnych organizacji "Iskra" i "Ogniwo". Po złożeniu matury pracował krótko w Poznaniu, Wrocławiu, Berlinie i Hamburgu. W Gdańsku osiadł w 1907. Należał do założycieli Towarzystwa Młodzieży Kupieckiej w Gdańsku (1908) i trzykrotnie pełnił w nim funkcję prezesa. Od 1919 prowadził w Gdańsku własne przedsiębiorstwo handlu zbożem, w 1936 przeszedł na stanowisko drugiego dyrektora Polskiej Centrali Rolnej w Gdańsku, w 1930 został dyrektorem przedsiębiorstwa polskiego Państwowe Zakłady Przemysłowo-Zbożowe. Był ponadto członkiem zarządu Polskiego Biura Eksportu Zboża w Wolnym Mieście Gdańsku oraz członkiem Związku Popierania Gdańsko-Polskich Stosunków Gospodarczych.

W latach 1921–1927 sprawował mandat radnego Rady Miejskiej Gdańska. Był posłem do Volkstagu I, II i VI kadencji (1920–1927; 1935–1939)[1]. W składzie Volkstagu I kadencji, wybranego pierwotnie jako Zgromadzenie Ustawodawcze, znalazł się z nominacji Gdańskiej Rady Ludowej. Na forum Volkstagu występował w obronie praw ludności polskiej Wolnego Miasta Gdańska i współpracował z Komisarzem Generalnym RP w Gdańsku. W marcu 1938 uczestniczył w berlińskim Kongresie Polaków w Niemczech, na którym przedstawił przypadki łamania praw ludności polskiej w Gdańsku.

Od 1933 pełnił obowiązki wicemarszałka Rady Naczelnej Związku Polaków w Wolnem Mieście Gdańsku, w latach 1936–1937 był prezesem Związku, następnie – po zjednoczeniu polskich organizacji gdańskich – był prezesem Gminy Polskiej Związku Polaków (1937–1939). Krótko przed wybuchem wojny wyjechał do Polski, przez cała okupację ukrywając się pod przybranym nazwiskiem w okolicy Legionowa. Po wojnie zamieszkał w Sopocie. 28 czerwca 1946 brał udział w procesie Arthura Greisera jako świadek.

Po II wojnie światowej działał w Stronnictwie Demokratycznym[2], m.in. jako prezes Komitetu Wojewódzkiego w Gdańsku. Zasiadał też w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Sopotu oraz był radnym gdańskiej Wojewódzkiej Rady Narodowej. Został odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (dwukrotnie) oraz krzyżem Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł w 1951, został pochowany na cmentarzu komunalnym w Sopocie[3].

Przypisy

  1. Według innych źródeł do I i VI kadencji (1920–1923; 1935–1939), zob. Henryk Stępniak, Ludność polska w Wolnym Mieście Gdańsku: (1920-1939), "Stella Maris", Gdańsk 1991
  2. Michał Borowski, Jeszcze o powstaniu Stronnictwa Demokratycznego w Gdańsku. Wspomnienia współorganizatora, "Zeszyty Historyczno-Polityczne SD", nr 2 (29), 1981, s. 81-90
  3. Kalendarium Chojnic i Ziemi Chojnickiej

Bibliografia[edytuj]

  • Marek Andrzejewski, Ludzie Wolnego Miasta Gdańska (1920-1939), Gdańsk 1997, s. 22
  • Józef Golec, Sopocki album biograficzny, Cieszyn 2008, s. 37-38
  • Marian Paluszkiewicz, Jerzy Szews, Słownik biograficzny członków tajnych towarzystw gimnazjalnych w Wielkim Księstwie Poznańskim 1850-1918, Poznań 2000, s. 40
  • Henryk Stępniak, Bronisław Budzyński, w: Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, tom I: A-F (pod redakcją Stanisława Gierszewskiego), Gdańsk 1992, s. 177-178