Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Ilustracja
Budynek stanowiący siedzibę szkoły od 1853
Salus Rei Publicae suprema lex
Dobro Rzeczypospolitej najwyższym prawem
Typ szkoły szkoła ponadgimnazjalna
Patron szkoły św. Maria Magdalena
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Data założenia 1303 / 1573 / 1990
Dyrektor mgr Lucyna Woch[1][2]
Adres ul. Garbary 24
61-867 Poznań[2]
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Ziemia52°24′12″N 16°56′19″E/52,403333 16,938611
Strona internetowa
Dziedziniec pierwszej siedziby szkoły, dziś zajmowanej przez Szkołę Baletową
Świadectwo ucznia Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu z 1846
dr Maria Łowmiańska z uczennicami przed budynkiem VII Liceum Ogólnokształcące im. Dąbrówki w Poznaniu, dzisiejszej siedziby Marynki (Poznań, 1953)
Widok na liceum wiosną
Widok na liceum latem
Widok na liceum jesienią
Widok na liceum zimą

Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu (Ad sanctam Mariam Magdalenam[3], nazywane też Marynką[4]) – najstarsza poznańska szkoła ponadgimnazjalna, zlokalizowana przy ul. Garbary 24. Przez niektórych historyków (m. in. prof. Zygmunta Borasa) uważana za najstarszą świecką szkołę polską działającą do dziś.

Historia[edytuj]

Data powstania szkoły jest sporna[5]. Sama szkoła uważa za swój początek założenie w 1303 roku szkoły przy ówczesnej poznańskiej farze – kolegiacie św. Marii Magdaleny (stąd nazwa) za pozwoleniem biskupa Andrzeja Zaremby z 1302 roku[4][5][6]. Patronem tej szkoły był prawdopodobnie św. Tomasz z Akwinu, który patronował całemu podstawowemu szkolnictwu w średniowieczu. Szkoła w okresie renesansu cieszyła się wówczas złą sławą. Miało to mieć związek z odbywającymi się w niej wykładami osób związanych z ruchem protestanckim, co prowadziło do incydentów na tle religijnym.

Po sprowadzeniu jezuitów do Poznania powstało Kolegium Jezuickie, które przejęło kościół, szkołę i kilka innych budynków[5]. Szkołę otwarto 25 czerwca 1573[7][8], data ta jest podawana jako oficjalna data założenia w zestawieniu Stowarzyszenia Najstarszych Szkół[9]. Problematyczne jest utożsamienie szkoły z Kolegium, ponieważ szkoła przez pewien czas działała odeń niezależnie. „Marynka” – jak dziś nazywa się samo liceum – może więc jedynie określać się spadkobierczynią Kolegium.

Po zlikwidowaniu Kolegium Jezuickiego w 1773[7] Komisja Edukacji Narodowej połączyła Kolegium z Akademią Lubrańskiego nadając szkole nazwę Akademii Wielkopolskiej, a w 1780 zdegradowała ją do Szkoły Wydziałowej[7][6]. W 1834 szkołę podzielono na dwa gimnazja – gimnazjum Fryderyka Wilhelma dla protestantów (dzisiejsze III Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana Kantego w Poznaniu) i gimnazjum św. Marii Magdaleny dla katolików[10][7]. Tym samym szkoła wrócić miała do nazwy pierwotnej, co było wielokrotnie krytykowane – szkoła nie miała bowiem imienia św. Marii Magdaleny, ale tradycyjną nazwę. Przed wielokrotnym przenoszeniem szkoły miała ona siedzibę w dzisiejszej Szkole Baletowej przy ul. Gołębiej[4]. Miał w niej gościć Fryderyk Chopin, który dał koncert na terenie byłego Kolegium jezuickiego (dzisiejszy urząd miasta Poznania).

W 1858 władze przeniosły szkołę jako Gimnazjum św. Marii Magdaleny - do budynku zaprojektowanego przez Friedricha Butzke, odbierając szkole dzisiejszy budynek Szkoły Baletowej. W okresie zaborów gimnazjum to zapisało chlubną kartę będąc kuźnią kadr wielkopolskich działaczy społecznych i politycznych. Po polskich powstaniach i problematycznych aferach walczono o zachowanie nazwy – Niemcy zaczęli ją nazywać Marien Gymnasium. Przekształcone w Gimnazjum Klasyczne po jego ukończeniu gwarantowało jednoznaczne uznawanie za ukończenie studiów klasycznych. Szkoła zyskała wtedy rangę ogólnopolskiej, o ogromnie wysokim poziomie tak, że zawsze większość uczniów powtarzała klasy. Szkoła przyjmowała wszystkich o nieprzeciętnych umiejętnościach i zachowaniu, dlatego słynne rodziny powierzały swoich synów szkole. Blisko niej znajdowały się potężne na ówczesne czasy internaty z uczniami z całej Polski. Dnia 6 maja 1939 roku prezydent Ignacy Mościcki odznaczył gimnazjum Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[11][12], co połączono z odsłonięciem w kościele św. Franciszka tablicy pamięci wychowanków szkoły poległych w wojnie polsko-bolszewickiej.

Po II wojnie światowej grono pedagogiczne oraz uczniowie mieli opinię przeciwników nowych władz[12][13]. Po rzekomym zabójstwie politycznym dokonanym 23 stycznia 1947 przez uczniów na koledze[a], w 1950, szkoła została zamknięta[4][14]. Uznano, że była to zbrodnia władz. Samo postępowanie procesowe budzi wątpliwości, ponieważ z dnia na dzień w ciągu tygodnia podejrzanych skazano na karę śmierci[b][13]. Podejrzani przyznali się, jednak jednocześnie mówi się tu o torturach na nich stosowanych. W 1997 sąd zrehabilitował zabójców[c][13]. W latach 1948-1979 w budynku szkoły przy placu Bernardyńskim, działało VII Liceum Ogólnokształcące im. Dąbrówki.

Od 1958 o szkołę walczył Związek byłych uczniów Gimnazjum Św. Marii Magdaleny (dziś Stowarzyszenie Absolwentów Gimnazjum i Liceum św. Marii Magdaleny)[3]. Z prywatnych pieniędzy wyremontowano szkołę. Szkoła, jako Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny została reaktywowana 1 września 1990[4][3][13]. Nawiązując do średniowiecznych tradycji szkoła utworzyła Bractwo św. Tomasza z Akwinu (dziś już nieistniejące), którego członkami byli uczniowie. Jego celem było propagowanie samoulepszania, dyskusja o edukacji i współczesności. Przewodniczył mu wicedyrektor Jerzy Sokół.

Dyrekcja[edytuj]

  • 1990-1994 - mgr Michał Ratajczak
  • od 1994 - mgr Lucyna Woch

Pedagodzy[edytuj]

Absolwenci[edytuj]

Nagrody i odznaczenia[edytuj]

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1939)
  • Zasłużony dla Miasta Poznania (2003)
  • Odznaka Honorowa „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego” (2003)
  • Statuetka Hipolita Cegielskiego „za wysoką jakość kształcenia i wychowania, w hołdzie Jej założycielom i pedagogom” (2009)

Uwagi

  1. Zabójstwa dokonali należący do konspiracyjnego Związku Młodzieży Wielkopolskiej Zbigniew Kosmowski i Bohdan Dybizbański (pomagali im Leszek Stanisław Kempiński i Marek Harkiewicz). Ofiarą był dh Jan Zdzisław Stachowiak. Zabójstwo zostało dokonane w podziemiach kościoła bernardynów (obok gimnazjum). (zob. Okopy św. Marii Magdaleny, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 13).
  2. Proces odbył się 30 stycznia 1947 przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Poznaniu; Kosmowskiego i Dybizbańskiego rozstrzelano 15 lutego 1947 w więzieniu przy ul. Młyńskiej. (zob. Okopy św. Marii Magdaleny, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 13).
  3. 24 czerwca 1997 Sąd Wojewódzki w Poznaniu ponownie rozpatrzył tę sprawę i uznał wyrok za nieważny. Jako usprawiedliwienie zabójców podaje obawę przed dekonspiracją organizacji mającej na celu walkę o niepodległy byt państwa polskiego. (zob. Okopy św. Marii Magdaleny, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 13).

Przypisy

  1. Biuletyn Informacji Publicznej Liceum.
  2. a b LO Marii Magdaleny w Poznaniu.
  3. a b c d Śmiełowski Teodor: Wskrzeszenie gimnazjum – legendy. Ad Sanctam Mariam Magdalenam w Poznaniu, „Kronika Miasta Poznania” nr 1-2/1992 s. 161-163.
  4. a b c d e Historia na stronie szkoły.
  5. a b c d Wydarzenia (s. 36) (pol.). Kronika Miasta Poznania 2/1923. [dostęp 2013-02-01].
  6. a b Z dziejów Gimnazjum i Liceum św. Marii Magdaleny w Poznaniu, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 4-5.
  7. a b c d Młodziejowski Jerzy: Jubileusz „Marii Magdaleny”, „Kronika Miasta Poznania” nr 4/1958, s. 80-86.
  8. Jubilatka, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 3.
  9. http://www.najstarszeszkoly.edu.pl/szkoly.html
  10. Feliks Antoniewicz: Przewodnik po Poznaniu, Poznań 1882, s. 36, 37.
  11. a b c d e Forecki Franciszek, Poszwiński Adam, Śmigielski Henryk: Jednodniówka z okazji zjazdu b. uczniów Gimnazjum św. Marji Magdaleny, s. 1, Poznań 1939.
  12. a b Nasza Wielkopolska nr 3/2000, s. 1.
  13. a b c d Okopy św. Marii Magdaleny, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 13-14.
  14. Historia 15 PDH.
  15. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj bk bl bm bn bo bp bq br bs bt bu bv bw Słynni „Marynkarze” na stronie szkoły.
  16. Bibliografia Estreichera
  17. a b c d e f g h Wychowankowie Gimnazjum św. Marii Magdaleny ze służbie narodu, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 6-8.
  18. Wiadomości miejscowe i prowinyonalne. „Postęp”, s. 2, Nr 51 z 4 marca 1906. 
  19. Honza Zamojski. monumentalart. [dostęp 2013-02-01].