Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
szkoła ponadgimnazjalna
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. 221 z 23.05.1979[1]
Ilustracja
Budynek stanowiący siedzibę szkoły od 1853
Salus Rei Publicae suprema lex
Dobro Rzeczypospolitej najwyższym prawem
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Adres ul. Garbary 24
61-867 Poznań[2]
Data założenia 1303 / 1573 / 1990
Patron św. Maria Magdalena
Dyrektor mgr Lucyna Woch[3][2]
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu
Ziemia52°24′12″N 16°56′19″E/52,403333 16,938611
Strona internetowa
Dziedziniec pierwszej siedziby szkoły, dziś zajmowanej przez Szkołę Baletową
Świadectwo ucznia Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu z 1846
dr Maria Łowmiańska z uczennicami przed budynkiem VII Liceum Ogólnokształcące im. Dąbrówki w Poznaniu, dzisiejszej siedziby Marynki (Poznań, 1953)
Widok na liceum latem
Widok na liceum jesienią
Widok na liceum zimą

Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu (Ad sanctam Mariam Magdalenam[4], nazywane też Marynką[5]) – najstarsza poznańska szkoła ponadgimnazjalna, zlokalizowana w zabytkowym budynku przy ul. Garbary 24. Przez niektórych historyków (m. in. prof. Zygmunta Borasa) uważana za najstarszą świecką szkołę polską działającą do dziś.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Data powstania szkoły jest sporna[6]. Sama szkoła uważa za swój początek założenie w 1303 roku szkoły przy ówczesnej poznańskiej farze – kolegiacie św. Marii Magdaleny (stąd nazwa) za pozwoleniem biskupa Andrzeja Zaremby z 1302 roku[5][6][7]. Patronem tej szkoły był prawdopodobnie św. Tomasz z Akwinu, który patronował całemu podstawowemu szkolnictwu w średniowieczu. Szkoła w okresie renesansu cieszyła się wówczas złą sławą. Miało to mieć związek z odbywającymi się w niej wykładami osób związanych z ruchem protestanckim, co prowadziło do incydentów na tle religijnym.

Po sprowadzeniu jezuitów do Poznania powstało Kolegium Jezuickie, które przejęło kościół, szkołę i kilka innych budynków[6]. Szkołę otwarto 25 czerwca 1573[8][9], data ta jest podawana jako oficjalna data założenia w zestawieniu Stowarzyszenia Najstarszych Szkół[10]. Problematyczne jest utożsamienie szkoły z Kolegium, ponieważ szkoła przez pewien czas działała odeń niezależnie do roku 1579, w którym przekazano kolegium budynek szkoły kolegiackiej[11].

Po zlikwidowaniu Kolegium Jezuickiego w 1773[8] Komisja Edukacji Narodowej połączyła Kolegium z Akademią Lubrańskiego nadając szkole nazwę Akademii Wielkopolskiej, a w 1780 zdegradowała ją do Szkoły Wydziałowej[8][7]. W 1834 szkołę podzielono na dwa gimnazja – gimnazjum Fryderyka Wilhelma dla protestantów (dzisiejsze III Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana Kantego w Poznaniu) i gimnazjum św. Marii Magdaleny dla katolików[12][8]. Tym samym szkoła wrócić miała do nazwy pierwotnej, co było wielokrotnie krytykowane – szkoła nie miała bowiem imienia św. Marii Magdaleny, ale tradycyjną nazwę. Przed wielokrotnym przenoszeniem szkoły miała ona siedzibę w dzisiejszej Szkole Baletowej przy ul. Gołębiej[5]. Miał w niej gościć Fryderyk Chopin, który dał koncert na terenie byłego Kolegium jezuickiego (dzisiejszy urząd miasta Poznania).

W 1858 władze przeniosły szkołę jako Gimnazjum św. Marii Magdaleny - do budynku zaprojektowanego przez Friedricha Butzke, odbierając szkole dzisiejszy budynek Szkoły Baletowej. W okresie zaborów gimnazjum to zapisało chlubną kartę będąc kuźnią kadr wielkopolskich działaczy społecznych i politycznych. Po polskich powstaniach i problematycznych aferach walczono o zachowanie nazwy – Niemcy zaczęli ją nazywać Marien Gymnasium. Przekształcone w Gimnazjum Klasyczne po jego ukończeniu gwarantowało jednoznaczne uznawanie za ukończenie studiów klasycznych. Szkoła zyskała wtedy rangę ogólnopolskiej, o ogromnie wysokim poziomie tak, że zawsze większość uczniów powtarzała klasy. Szkoła przyjmowała wszystkich o nieprzeciętnych umiejętnościach i zachowaniu, dlatego słynne rodziny powierzały swoich synów szkole. Blisko niej znajdowały się potężne na ówczesne czasy internaty z uczniami z całej Polski. Dnia 6 maja 1939 roku prezydent Ignacy Mościcki odznaczył gimnazjum Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[13][14], co połączono z odsłonięciem w kościele św. Franciszka tablicy pamięci wychowanków szkoły poległych w wojnie polsko-bolszewickiej.

Po II wojnie światowej grono pedagogiczne oraz uczniowie mieli opinię przeciwników nowych władz[14][15]. Po rzekomym zabójstwie politycznym dokonanym 23 stycznia 1947 przez uczniów na koledze[a], w 1950, szkoła została zamknięta[5][16]. W ciągu tygodnia oskarżonych skazano na karę śmierci[b][15]. W 1997 r. zostali zrehabilitowani[c][15]. W latach 1948-1979 w budynku szkoły przy placu Bernardyńskim, działało VII Liceum Ogólnokształcące im. Dąbrówki.

Od 1958 o szkołę walczył Związek byłych uczniów Gimnazjum Św. Marii Magdaleny (dziś Stowarzyszenie Absolwentów Gimnazjum i Liceum św. Marii Magdaleny)[4]. Z prywatnych pieniędzy wyremontowano szkołę. Szkoła, jako Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny została reaktywowana 1 września 1990[5][4][15]. Nawiązując do średniowiecznych tradycji szkoła utworzyła Bractwo św. Tomasza z Akwinu (dziś już nieistniejące), którego członkami byli uczniowie. Jego celem było propagowanie samoulepszania, dyskusja o edukacji i współczesności. Przewodniczył mu wicedyrektor Jerzy Sokół.

Dyrekcja[edytuj | edytuj kod]

  • 1990-1994 - mgr Michał Ratajczak
  • od 1994 - mgr Lucyna Woch

Pedagodzy[edytuj | edytuj kod]

Absolwenci[edytuj | edytuj kod]

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1939)
  • Zasłużony dla Miasta Poznania (2003)
  • Odznaka Honorowa „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego” (2003)
  • Statuetka Hipolita Cegielskiego „za wysoką jakość kształcenia i wychowania, w hołdzie Jej założycielom i pedagogom” (2009)

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zabójstwa dokonali należący do konspiracyjnego Związku Młodzieży Wielkopolskiej Zbigniew Kosmowski i Bohdan Dybizbański (pomagali im Leszek Stanisław Kempiński i Marek Harkiewicz). Ofiarą był dh Jan Zdzisław Stachowiak. Zabójstwo zostało dokonane w podziemiach kościoła bernardynów (obok gimnazjum). (zob. Okopy św. Marii Magdaleny, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 13).
  2. Proces odbył się 30 stycznia 1947 przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Poznaniu; Kosmowskiego i Dybizbańskiego rozstrzelano 15 lutego 1947 w więzieniu przy ul. Młyńskiej. (zob. Okopy św. Marii Magdaleny, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 13).
  3. 24 czerwca 1997 Sąd Wojewódzki w Poznaniu ponownie rozpatrzył tę sprawę i uznał wyrok za nieważny. Jako usprawiedliwienie zabójców podaje obawę przed dekonspiracją organizacji mającej na celu walkę o niepodległy byt państwa polskiego. (zob. Okopy św. Marii Magdaleny, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 13).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie. 2018-06-30.
  2. a b LO Marii Magdaleny w Poznaniu.
  3. Biuletyn Informacji Publicznej Liceum.
  4. a b c d Śmiełowski Teodor: Wskrzeszenie gimnazjum – legendy. Ad Sanctam Mariam Magdalenam w Poznaniu, „Kronika Miasta Poznania” nr 1-2/1992 s. 161-163.
  5. a b c d e Historia na stronie szkoły.
  6. a b c d Wydarzenia (s. 36) (pol.). Kronika Miasta Poznania 2/1923. [dostęp 2013-02-01].
  7. a b Z dziejów Gimnazjum i Liceum św. Marii Magdaleny w Poznaniu, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 4-5.
  8. a b c d Młodziejowski Jerzy: Jubileusz „Marii Magdaleny”, „Kronika Miasta Poznania” nr 4/1958, s. 80-86.
  9. Jubilatka, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 3.
  10. Stowarzyszenie Najstarszych Szkół w Polsce, www.najstarszeszkoly.edu.pl [dostęp 2017-11-24].
  11. Por. Z. Boras, „Szkoła miejska i kolegium jezuickie 1302-1773” w: „Szkoła św. Marii Magdaleny”, red. G. Łukomski, Poznań 2002, s. 39.
  12. Feliks Antoniewicz: Przewodnik po Poznaniu, Poznań 1882, s. 36, 37.
  13. a b c d e Forecki Franciszek, Poszwiński Adam, Śmigielski Henryk: Jednodniówka z okazji zjazdu b. uczniów Gimnazjum św. Marji Magdaleny, s. 1, Poznań 1939.
  14. a b Nasza Wielkopolska nr 3/2000, s. 1.
  15. a b c d Okopy św. Marii Magdaleny, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 13-14.
  16. Historia 15 PDH.
  17. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj bk bl bm bn bo bp bq br bs bt bu bv bw Słynni „Marynkarze” na stronie szkoły.
  18. Bibliografia Estreichera
  19. a b c d e f g h Wychowankowie Gimnazjum św. Marii Magdaleny ze służbie narodu, „Nasza Wielkopolska” nr 3/2000, s. 6-8.
  20. Wiadomości miejscowe i prowinyonalne. „Postęp”, s. 2, Nr 51 z 4 marca 1906. 
  21. w, Wydział Teologiczny - Pracownicy, teologia.amu.edu.pl [dostęp 2017-12-30].
  22. Honza Zamojski. monumentalart. [dostęp 2013-02-01].