Brytyjskie okręty podwodne typu X

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Miniaturowe okręty podwodne typu X
X24 view from side.jpg
Opis typu
Kraj budowy  Wielka Brytania
Użytkownicy  Royal Navy
Wejście do służby 1942
Zbudowane okręty 20
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność na powierzchni: 27 t
w zanurzeniu: 30 t
Długość 15,6 m
Szerokość 1,7 m
Zanurzenie 5 m
Napęd 1 silnik wysokoprężny, 1 silnik elektryczny,
Prędkość na powierzchni: 6,5 węzła
w zanurzeniu: 5,5 węzła
Załoga 4
Uzbrojenie 2 miny każda o masie 1,6 t

Miniaturowe okręty podwodne typu Xbrytyjskie miniaturowe okręty podwodne z okresu II wojny światowej. W latach 1942–1944 do służby weszło 20 okrętów tego typu. Do największych sukcesów tych okrętów należy uszkodzenie niemieckiego pancernika "Tirpitz" w 1943 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze okrętu typu X

Prace nad nowym typem miniaturowych okrętów podwodnych rozpoczęły się w Wielkiej Brytanii w 1941 roku. Budowa pierwszej jednostki serii, która otrzymała oznaczenie "X-3", rozpoczęła się pod koniec 1941 roku. Nowe okręty miały mieć stosunkowo niewielki zasięg i w związku z tym w pobliże celu miały być holowane przez standardowe okręty podwodne. Uzbrojenie okrętów składało się z dwóch min o masie 1,6 t wyposażonych w zapalnik czasowy, które miały być zwalniane w pobliżu atakowanego celu.

Pierwsze dwie jednostki "X3" i "X4" służyły do zadań szkoleniowych. W styczniu 1943 roku oddano do służby 6 okrętów tego typu noszących oznaczenia od "X-5" do "X-10", które miały być wykorzystane w walce.

Po raz pierwszy okręty wykorzystano bojowo podczas operacji Source, której celem było wyeliminowanie z czynnej służby niemieckich ciężkich okrętów stacjonujących w norweskim fiordzie Altafjord. W wyniku operacji utracono wszystkie 6 jednostek, które brały w niej udział. Okrętom "X6" i "X7" udało się umieścić ładunki pod kadłubem pancernika "Tirpitz". W wyniku eksplozji niemiecki okręt doznał poważnych uszkodzeń i nie udało się doprowadzić go do pełnej sprawności do czasu, gdy zatonął w wyniku nalotu alianckich samolotów w 1944 roku.

15 kwietnia 1944 roku "X24" wszedł do fiordu prowadzącego do Bergen w celu zatopienia doku wykorzystywanego do remontu niemieckich okrętów. Akcja zakończyła się częściowym sukcesem, ponieważ omyłkowo podłożono ładunki pod niemiecki statek, który cumował w pobliżu. Statek zatonął, właściwy cel jednak uniknął uszkodzeń.

"X24" zachowany jest w Royal Navy Submarine Museum w Gosport (południowa Anglia).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rafał Kaczmarek, Intruz w Bergen, Morza Statki i Okręty nr 2/1999, ISSN 1426-529X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]