Budynek przy ul. Teofila Lenartowicza 2 w Sanoku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Budynek przy ul. Teofila Lenartowicza 2
w Sanoku
Obiekt zabytkowy nr rej. A-59 z 30.01.1985[1]
Widok od ulicy Sobieskiego
Widok od ulicy Sobieskiego
Państwo  Polska
Miejscowość Sanok
Adres ul. Teofila Lenartowicza 2,
(Śródmieście)
Typ budynku willa / budynek
Architekt Wilhelm Szomek
Ukończenie budowy 1892
Ważniejsze przebudowy 1975-1982
Położenie na mapie Sanoka
Mapa lokalizacyjna Sanoka
Budynek przy ul. Teofila Lenartowicza 2w Sanoku
Budynek przy ul. Teofila Lenartowicza 2
w Sanoku
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Budynek przy ul. Teofila Lenartowicza 2w Sanoku
Budynek przy ul. Teofila Lenartowicza 2
w Sanoku
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Budynek przy ul. Teofila Lenartowicza 2w Sanoku
Budynek przy ul. Teofila Lenartowicza 2
w Sanoku
Ziemia 49°33′47,300″N 22°12′18,000″E/49,563139 22,205000

Budynek przy ulicy Teofila Lenartowicza 2 w Sanoku (także jako kamienica Szomka[2]) – budynek położony w Sanoku.

Opis[edytuj]

Obiekt znajduje się przy ulicy Teofila Lenartowicza u zbiegu z ulicą Jana III Sobieskiego. Jest wpisany na listę obiektów zabytkowych.

Jest to neorenesansowa willa, zaprojektowana jako dom własny sanockiego architekta miejskiego, inż. Wilhelma Szomka (1857-1940)[3]. Budowę ukończono w 1892. W czasie zamieszkiwania budynku przez rodzinę Szomków, gościł w nim bp Józef Sebastian Pelczar, później ogłoszony świętym[4].

Po 1945 dom objęty został kwaterunkiem. W 1971 córka Wilhelma Szomka, Maria Wielhorska sprzedała willę miastu[5]. Następnie w latach 1975-1982 budynek został przebudowany i odrestaurowany. Przebudowa objęła głównie wnętrza, mając na celu przystosowanie ich do nowych funkcji. Usunięto wówczas pierwotne schody kręcone, zastępując je obecnymi, powrotnymi.

Po dokonaniu prac remontowych i adaptacyjnych w 1981 nastąpiło przeniesienie biblioteki z siedziby do przy ulicy Tadeusza Kościuszki do budynku przy ulicy Teofila Lenartowicza 2[6][7]. 3 maja 1982 w budynku została uroczyście otwarta Miejska Biblioteka Publiczna[8], od 1985 nosząca imię Grzegorza z Sanoka[9]. Cztery lata później, 3 maja 1986 w budynku została odsłonięta tablica upamiętniająca patrona. Zawiera inskrypcję: "„Losy dały mi za ojczyznę Sanok”. Grzegorz z Sanoka. Wielkiemu humaniście Sanoczanie. 3 V 1985"[10] (znajduje się wewnątrz, obok wejścia głównego na ścianie). Również w 1986 umieszczono przy budynku pomnik Grzegorza z Sanoka.

W 1985 budynek otrzymał wpis do rejestru dóbr kultury. Instytucja została wyróżniona nagrodą II stopnia Ministra Kultury i Sztuki w konkursie "Na najlepszego użytkownika obiektu zabytkowego".

Przy budynku od strony północnej znajduje się ogród (w przeszłości ogród sięgał także w kierunku zachodnim do ulicy Adama Mickiewicza[11]; obecnie od tej strony do budynku przylega blok mieszkalny). W obecnym ogrodzie umieszczono kamień z tabliczką upamiętniającą pierwszą wzmiankę o Sanoku z 1150 oraz otrzymanie praw miejskich w 1339.

W przeszłości (średniowiecze) w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości znajdował się obszar, na którym usytuowana była Cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi Panny oraz cmentarz.

W pomieszczeniach piwnicznych mieści się obecnie sklep komputerowy (w latach 90. do początków XXI w. księgarnia wydawnictwa Bosz).

Galeria[edytuj]

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie. 31 marca 2016. [dostęp 2013-04-01].
  2. Franciszek Oberc: Kalendarium sanockie 1974-1994, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 955.
  3. Franciszek Oberc, Sanok. Instytucje kultury, Sanok 1999, s. 40-41.
  4. Andrzej Romaniak, Maria Wielhorska z Szomków, Tygodnik Sanocki, nr 11 (697) z 18 marca 2005, s 6.
  5. Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 908.
  6. Będzie znowu most na Białą Górę. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, Nr 12 (211) z 20-30 kwietnia 1981. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  7. Anna Strzelecka. Bibliotekarki sprzed ery Google’a. „Tygodnik Sanocki”, s. 6, Nr 28 (1127) z 19 lipca 2013. 
  8. Franciszek Oberc: Kalendarium sanockie 1974-1994, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 955.
  9. Marian Struś. Przed nadaniem imienia. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 5, Nr 3 (330) z 20-31 stycznia 1985. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  10. Franciszek Oberc, Pomniki i tablice pamiątkowe Sanoka, Sanok 1998, s. 23.
  11. Andrzej Romaniak, Maria Wielhorska z Szomków, Tygodnik Sanocki, nr 11 (697) z 18 marca 2005, s 6.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Zobacz też[edytuj]