Buzała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Buzała na napięcie 30 V wykonana z miedzianego pręta i metalowej linijki
Buzała domowej roboty w trakcie pracy.
Buzała domowej roboty po pracy.

Buzała (od buzować, gdyż jej działanie objawia się natychmiastowym bulgotaniem wody) – jest to improwizowana grzałka, wykonana najczęściej z dwóch żyletek, oddzielonych zapałkami i podłączonych przewodami do prądu. Jest ona używana głównie w więzieniach, wojsku lub w warunkach polowych, gdy nie ma innego narzędzia do zagotowania wody.

Działanie[edytuj]

Po włożeniu tego urządzenia do naczynia z wodą i podłączeniu do prądu elektrycznego, następuje przepływ prądu między żyletkami przez wodę. Ponieważ woda stawia pewien opór, przepływający prąd powoduje jej rozgrzanie. Jest to typowy przykład nagrzewania elektrodowego, w którym ciepło wydziela się w cieczy przewodzącej (roztwory wodne, roztopione sole metali, roztopione szkło) pod wpływem przepływu prądu między elektrodami zanurzonymi w tej cieczy lub mającymi z tą cieczą bezpośredni kontakt. Jest to nagrzewanie bezpośrednie (ciepło wydziela się bezpośrednio w ośrodku, który chce się nagrzać).

Oczywiście buzała nie będzie działała w powietrzu czy też wodzie destylowanej, jak to ma miejsce z tradycyjną grzałką, gdyż powietrze stawia zbyt duży opór; natomiast woda destylowana posiada za mało jonów, które byłyby zdolne przenosić elektrony.

Zalety[edytuj]

  • bardzo szybki czas zagotowania wody
  • składa się z powszechnie dostępnych elementów
  • łatwość w budowie
  • działa w każdym miejscu wyposażonym w sieć elektryczną

Wady[edytuj]

  • nieodpowiednio dobrana odległość między żyletkami, jak też użycie wody mającej dużą zawartość jonów - np. wody mocno zmineralizowanej, bądź posolonej (zupy) - może spowodować przepływ prądu o zbyt wysokim natężeniu, powodując zadziałanie zabezpieczeń elektrycznych
  • podczas konstrukcji łatwo o głębokie i bolesne skaleczenie
  • istnieje duże ryzyko porażenia prądem przy nieumiejętnej obsłudze: dotknięcie gotującej się tą metodą wody może spowodować porażenie prądem elektrycznym
  • woda zagotowana tą metodą jest stosunkowo niesmaczna, gdyż podczas procesu gotowania następuje elektroliza wody i utlenianie elektrod, co za tym idzie do roztworu wprowadzane są jony żelaza, a w przypadku stosowania stali nierdzewnej również jony dodatków stosowanych do produkcji stali nierdzewnej (chromu, niklu, bądź wanadu)

Inspiracje[edytuj]

Radziecka Kofewarka.

Na takiej samej zasadzie jak buzała działało radzieckie urządzenie do gotowania wody o nazwie kofewarka. Miała postać plastikowego kubeczka z wieczkiem. W dno naczynia wbudowane były elektrody połączone z kablem sieciowym. Były one nakryte plastikową płytką, zapobiegającą porażeniu prądem w przypadku zaparzania kawy lub herbaty przy włączonym urządzeniu (poprzez łyżeczkę). Jednak w przypadku zbytniego spadku oporu między elektrodami (zupa błyskawiczna, sól) następowało przebicie.

Próby zagotowania herbaty kończą się osłabieniem zdolności grzewczych. Gotowanie innych płynów może nieodwracalnie zniszczyć kofiwarkę, ponieważ jej demontaż w celu wyczyszczenia jest niemożliwy bez uszkodzenia.

Urządzenie było dostępne w Polsce w tzw. wolnym handlu na przełomie lat 80. i 90.

Linki zewnętrzne[edytuj]