Cerkiew Świętego Pantelejmona w Gorno Nerezi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
cerkiew Świętego Pantelejmona
Црква „Св. Пантелејмон“
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo

 Macedonia Północna

Miejscowość

Gorno Nerezi

Wyznanie

prawosławie

Kościół

Macedoński Kościół Prawosławny

Eparchia

Eparchia skopijska

Położenie na mapie Skopje
Mapa konturowa Skopje, po lewej znajduje się punkt z opisem „cerkiew Świętego Pantelejmona”
Położenie na mapie Macedonii Północnej
Mapa konturowa Macedonii Północnej, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „cerkiew Świętego Pantelejmona”
Ziemia41°58′37,2″N 21°22′26,4″E/41,977000 21,374000

Cerkiew Świętego Pantelejmona[1] (mac. Црква „Св. Пантелејмон“) – prawosławna cerkiew w Gorno Nerezi (część Skopje), wzniesiona w 1164. Należy do Macedońskiego Kościoła Prawosławnego.

Została wzniesiona w 1164 z fundacji cesarskiego namiestnika Aleksego Komnena. Była pierwotnie świątynią monasterską[2]. Jej architektura reprezentuje styl bizantyjski z elementami typowymi dla Bałkanów. Cerkiew wznosi się na planie kwadratu, jest to zwarta ceglana bryła w formie krzyżowo-kopułowej, z pięcioma kopułami na kwadratowych bębnach. W absydzie świątyni oraz na fasadach bocznych widoczne są tryforialne okna. Harmonijne proporcje budynku nadają wnętrzu pozory monumentalności mimo skromnych w rzeczywistości rozmiarów obiektu[3].

W świątyni znajdują się freski stanowiące przykład sztuki bizantyńskiej epoki Komnenów[3] z elementami typowymi dla ówczesnej sztuki regionu Macedonii: silnym iluzjonizmem, żywą gestykulacją i psychologią ukazanych postaci, łagodnymi przejściami zamiast wyraźnych konturów[2]. Tematyka malowideł związana jest z Męką Chrystusa[2]. Freski w cerkwi zostały odkryte przez M. Okuniewa w 1926[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Polski egzonim uchwalony na 109. posiedzeniu KSNG.
  2. a b c d W. Molé: Sztuka Słowian południowych. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1962, s. 106-107.
  3. a b W. Molé: Sztuka Słowian południowych. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1962, s. 52-53.