Sobór Narodzenia Pańskiego w Kiszyniowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sobór Narodzenia Pańskiego
Catedrala Nașterea Domnului
sobór katedralny
Ilustracja
Państwo  Mołdawia
Miejscowość Flagge-Chisinau-01-10.png Kiszyniów
Wyznanie prawosławne
Kościół Mołdawski Kościół Prawosławny
Katedra od 1992
Wezwanie Narodzenia Pańskiego
Wspomnienie liturgiczne 25 grudnia/7 stycznia
Położenie na mapie Mołdawii
Mapa lokalizacyjna Mołdawii
Sobór Narodzenia Pańskiego
Sobór Narodzenia Pańskiego
Ziemia47°01′35,0″N 28°50′04,2″E/47,026389 28,834500
Ikonostas

Sobór Narodzenia Pańskiegokatedra Mołdawskiego Kościoła Prawosławnego, autonomicznej części Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Znajduje się w ścisłym centrum Kiszyniowa, w ścisłym centrum miasta, w parku naprzeciw Placu Wielkiego Zgromadzenia Narodowego. Obiekt wpisany do rejestru zabytków historii i kultury Mołdawii[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Sobór został wzniesiony z inicjatywy metropolity kiszyniowskiego Gabriela jako nowa katedra erygowanej pięć lat wcześniej eparchii kiszyniowskiej[1]. Zastąpił starszy i mniej okazały sobór Świętych Archaniołów Gabriela i Michała[2]. Wzniesienie soboru zostało uwzględnione w planach rozbudowy miasta z 1817 r.[1], jednak budowę rozpoczęto dopiero w 1830 r.[3], już po śmierci inicjatora, gdy biskupem kiszyniowski był Dymitr (Sulima)[1]. Na jego prośbę namiestnik Kraju Noworosyjskiego i Besarabii Michaił Woroncow uzyskał zgodę cara Aleksandra I na budowę obszernej świątyni z trzema ołtarzami[3]. Sobór został oddany do użytku liturgicznego w 1836 r.[1] Budynek został zbudowany według projektu Awraama Mielnikowa, zaproszonego do wykonania planu przez Woroncowa[3], w stylu empire[1].

Jako że oszacowany koszt budowy soboru wyniósł 194 tys. rubli asygnatami, przewyższał możliwości finansowe eparchii kiszyniowskiej. Na polecenie Woroncowa fundusze wydzielono z budżetu Besarabii[3]. Podobnie z państwowych środków sfinansowano wykonanie przez malarza Kowszarowa ikonostasu i fresków we wnętrzu soboru[3].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Sobór został wzniesiony na planie krzyża greckiego[1].

Budowla sakralna posiada trzy ołtarze: główny Narodzenia Pańskiego oraz boczne św. Mikołaja i św. Aleksandra Newskiego. Pierwotnie arcybiskup Dymitr chciał uczynić patronami świętych męczenników Nikitę i Jana Nowego[3].

Sobór stanowił pierwotnie harmonijną całość z zespołem budynków Metropolii (rezydencja biskupia, szkoła duchowna i inne obiekty), położonym na jego osi po drugiej stronie centralnego miejskiego prospektu. Zostały one zniszczone podczas II wojny światowej. Na miejscu rozebranych ruin wzniesiono budynek administracyjny zajmowany obecnie przez rząd Mołdawii[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Piaţa Marii Adunări Naţionale, 2 – Ansamblul Catedrala Naşterea Domnului, www.monument.sit.md [dostęp 2018-04-07] (rum.).
  2. Исчезнувшие здания Кишинёва: церковь Архангелов Михаила и Гавриила – Locals, „Locals”, 13 kwietnia 2017 [dostęp 2018-04-17] (ros.).
  3. a b c d e f Кафедральный Собор. История, oldchisinau.com [dostęp 2018-04-07] (ros.).
  4. Комплекс зданий Митрополии в Кишинёве, oldchisinau.com [dostęp 2018-04-07] (ros.).