Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa (Węgry)
| Państwo | |
|---|---|
| Skrót |
KDNP |
| Lider | |
| Data założenia |
1989 |
| Adres siedziby | |
| Ideologia polityczna | |
| Strona internetowa | |
Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa (węg. Kereszténydemokrata Néppárt, KDNP) – węgierska chadecka partia polityczna, działająca od 1989[1]. Od 2006 formalny koalicjant Fideszu, faktycznie jego satelickie ugrupowanie[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Ugrupowanie utworzone zostało w okresie przemian politycznych, zwanych Jesienią Ludów. Nawiązywało do działającej w latach 1943–1949 formacji chadeckiej, tworzonej przez różne środowiska katolickie, rozwiązanej po represjach komunistycznych. W dwóch kadencjach między 1990 a 1998 KDNP posiadała liczącą około 20 posłów reprezentację w Zgromadzeniu Narodowym, uzyskując w wyborach poparcie na poziomie 6,5–7,0%. W latach 1990–1994 partia wchodziła w skład koalicji rządzącej, cztery następne lata pozostawała w opozycji. W wyborach parlamentarnych w 1998 (startując samodzielnie) i w 2002 (z list Partii Centrum) chadecy nie przekraczali progu wyborczego, pozostając poza parlamentem.
W 2006 partia podpisała porozumienie wyborcze z Fideszem – Węgierską Partią Obywatelską. Centroprawicowa koalicja przegrała wybory parlamentarne, uzyskując 42,49% głosów[3]. Wybory te pozwoliły jednak powrócić chadekom do parlamentu, w nowym Zgromadzeniu Narodowym powołali własną liczącą 23 posłów frakcję. Ugrupowania kontynuowały współpracę także w zwycięskich dla koalicji wyborach krajowych w 2010, po których Zsolt Semjén objął urząd wicepremiera. Porozumienie utrzymywano także w zwycięskich dla centroprawicy kolejnych wyborach w 2014, 2018 i 2022. W wyniku wyborów parlamentarnych w 2026 ugrupowanie znalazło się w opozycji.
Oba ugrupowania utrzymywały współpracę także w wyborach do Parlamentu Europejskiego; europosłami z ramienia chadeków zostawali odpowiednio: László Surján (2009) oraz György Hölvényi (2014, 2019 i 2024[4]).
KDNP należała do Europejskiej Partii Ludowej; opuściła ją w 2024, gdy EPP nawiązała współpracę z Partią Szacunku i Wolności[5].
Przewodniczący
[edytuj | edytuj kod]- 1989–1990: Sándor Keresztes
- 1990–1995: László Surján
- 1995–2001: György Giczy
- 2001–2002: Tivadar Bartók
- 2002–2003: László Varga
- od 2003: Zsolt Semjén[6]
Wyniki w wyborach do Zgromadzenia Narodowego
[edytuj | edytuj kod]| Wybory | Poparcie | Zmiana punktów procentowych | Mandaty (Zgromadzenie Krajowe) | Zmiana |
|---|---|---|---|---|
| 1990[7] | 6,5% | – | 21/386 | – |
| 1994[7] | 7,0% | +0,5 | 22/386 | +1 |
| 1998[7] | 2,3% | –4,7 | 0/386 | –22 |
| 2002[7][8] | 3,9% | +1,3 | 0/386 | – |
| 2006[7][9] | 42% | +38,1 | 23/386[10] | +23 |
| 2010[7][9] | 52,7% | +10,7 | 36/386[11] | +13 |
| 2014[12][9] | 44,5% | –8,2 | 16/199[13] | –20 |
| 2018[12][9] | 49,3% | +4,8 | 16/199[13] | – |
| 2022[12][9] | 54,1% | +4,8 | 18/199[14][15] | +2 |
| 2026[12][9] | 38,6% | –15,5 | 8/199[16][17] | –10 |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Történelem [online], kdnp.hu [dostęp 2013-10-05] (węg.).
- ↑ Sanctions on Hungary: What For and Why Now? [online], fairobserver.com, 26 lutego 2012 [dostęp 2013-10-05] (ang.).
- ↑ Országgyűlési választások 2006, valasztas.hu [zarchiwizowane 2017-11-01] (węg.).
- ↑ Tisztul a kép: ők képviselhetik Magyarországot Európában a következő öt évben [online], magyarnemzet.hu, 10 czerwca 2024 [dostęp 2024-06-12] (węg.).
- ↑ Márk Herczeg, A Tisza Párt felvétele miatt a KDNP kilép az Európai Néppártból [online], 444.hu, 18 czerwca 2024 [dostęp 2024-06-22] (węg.).
- ↑ Leaders of Hungary [online], zarate.eu [dostęp 2026-04-30] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Parties and Elections in Europe: Hungary 2, parties-and-elections.eu [zarchiwizowane 2015-07-06] (ang.).
- ↑ Lista Partii Centrum.
- 1 2 3 4 5 6 Koalicja Fidesz-KDNP.
- ↑ Koalicja wyborcza Fidesz-KDNP uzyskała łącznie 164 mandaty.
- ↑ Koalicja wyborcza Fidesz+KDNP uzyskała łącznie 263 mandaty.
- 1 2 3 4 Parties and Elections in Europe: Hungary, parties-and-elections.eu [zarchiwizowane 2026-04-27] (ang.).
- 1 2 Koalicja wyborcza Fidesz+KDNP uzyskała łącznie 133 mandaty.
- ↑ Hungary: National Assembly: Election results: 2022 [online], ipu.org [dostęp 2026-04-30] (ang.).
- ↑ Koalicja wyborcza Fidesz+KDNP uzyskała łącznie 135 mandatów.
- ↑ Balázs Cseke, Ők azok a fideszesek, akik befutó helyen voltak a listán, de inkább nem ülnek be a parlamentbe [online], telex.hu, 27 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-30] (węg.).
- ↑ Koalicja wyborcza Fidesz+KDNP uzyskała łącznie 52 mandaty.