Chwostka wspaniała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chwostka wspaniała
Malurus splendens[1]
(Quoy & Gaimard, 1830)
Samiec podgatunku nominatywnego
Samiec podgatunku nominatywnego
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina chwostkowate
Rodzaj Malurus
Gatunek chwostka wspaniała
Synonimy
  • Saxicola splendens Quoy & Gaimard, 1830[2]
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Chwostka wspaniała (Malurus splendens) – gatunek małego ptaka z rodziny chwostkowatych (Maluridae), jeden z 13 przedstawicieli rodzaju Malurus. Zasiedla Australię.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Opisana została przez parę francuskich lekarzy i zoologów w 1830 roku. Pierwotnie otrzymała nazwę naukową Saxicola splendens. Okaz, na podstawie którego opisano gatunek, pochodził z King George Sound. Jeden z podgatunków, melanotus, niekiedy wydzielany jest do rangi osobnego gatunku, jako chwostka turkusowa. Uznaje się 4 podgatunki:

  • chwostka wspaniała (Malurus splendens splendens) (Quoy & Gaimard, 1830)
  • Malurus splendens musgravi Mathews, 1922
  • Malurus splendens emmottorum Schodde & Mason, 1999
  • chwostka turkusowa (Malurus splendens melanotus) Gould, 1841

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Ogólnie chwostka wspaniała zasiedla niecałą Australię. Podgatunek nominatywny spotykany jest w subtropikalnej, wschodniej i południowo-wschodniej części Australii. Forma musgravi zasiedla południową Australię, aż do południowo-wschodniego Terytorium Północnego. Podgatunek emmotorum spotykany jest w południowym Queensland. Podgatunek melanotus również, ale jego zasięg ciągnie się do Nowej Południowej Walii, niekiedy nawet do dalszych stanów. Środowiskiem chwostki wspaniałej są lasy, skrub oraz sawanna[4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Występuje bardzo wyraźny dymorfizm płciowy w okresie godowym, w okresie pozalęgowym obie płci wyglądają bowiem identycznie. Młode przypominają samice, lecz nie są opalizujące. Obie płcie mierzą 12-14 cm, ważą około dziewięciu gramów.

Samce są zawsze opalizujące w miejscach turkusowych. Samiec podgatunku nominatywnego różni się od tego "normalnego" jedynie barwą wierzchu głowy, która nie jest ciemnoniebieska. Ma turkusową całą głowę, grzbiet oraz pokrywy podogonowe. Ma czarną maskę, obrożę i przepaskę na piersi. Spód ciała jest ciemnoniebieski, natomiast sterówki, skrzydła i kuper niebieskie. Lotki są nieco szarawe, ale na lotkach II-rzędu widoczny turkusowy obszar.

U podgatunku melanotus przepaska jest cieńsza, spód ciała z tyłu jasny. U samca podgatunku emmettorum niebieska barwa piersi kończy się wraz z cienką przepaską. Ma on także czarny kark i kuper oraz brązowe skrzydła, jest także mniej intensywnie ubarwiony. Ogon jest jakby zszarzały. Ciemnymi barwami charakteryzują się samce formy musgravei. Przepaska jest dość gruba, poza głową cały granatowy, z turkusowym karkiem.

Samice nie posiadają prawie opalizujących elementów upierzenia. U podgatunku nominatywnego jedynie ogon turkusowy, z wierzchu jasnokawowe, od spodu jasne. Na skrzydłach mają nieco szaroniebieskiej barwny. Podgatunek emmettorum z jaśniejszym grzbietem i pomarańczowawą otoczką wokół oka. U formy melanotus wierzch ciała brązowy, a spód brudnobiały.

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak inne chwostki, na ziemi, w zaroślach, poszukuje owadów. Szuka jedzenia razem z innymi chwostkami wspaniałymi. Wydaje szybkie serie nieco metalicznych pisków.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Gniazduje kooperatywnie. Samica sama buduje gniazdo, jest także jedyną w grupie, która wysiaduje jaja. W jednym zniesieniu jest ich 2-3. Inkubacja trwa 15 dni, młode spędzają w gnieździe około 11 dni.

Przypisy

  1. Malurus splendens w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Splendid Fairy-wren (Malurus splendens) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 29 lutego 2012].
  3. Malurus splendens. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. Splending Fairy-wren Malurus splendens. IUCN RedList.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]