Codex Chisianus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Codex Chisianus 87 (oznaczany siglum 88) – minuskułowy kodeks Septuaginty pochodzący z IX wieku. Jest to jedyny kodeks, który przekazuje pełny grecki tekst Księgi Daniela w wersji Septuaginty. Na liście rękopisów Septuaginty według klasyfikacji Alfreda Rahlfsa został oznaczony numerem 88[1].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Codex Chisianus zawiera Księgę Jeremiasza, Daniela (w wersji Teodocjona), Ezechiela oraz Izajasza. Kodeks ten jest jedyną kopią Septuaginty przekazującą opowieść o Zuzannie w treści Księgi Daniela[a]. Na końcu 12 rozdziału Księgi Daniela manuskrypt zawiera informację, że został skopiowany z rękopisu Tetrapli Orygenesa (ἔγραφη ἐκ τῶν τετραπλῶν ἐξ ὧν καὶ παρετέθη). Tekst kodeksu jest zatem jedynym przedstawicielem wersji LXX pochodzącym z jej recenzji dokonanej przez Orygenesa około 240 roku n.e.[2] Już we wczesnym Kościele pochodząca z Septuaginty wersja Księgi Daniela została zastąpiona wersją Teodocjona[3].

Codex Chisianus wykazuje wyraźne podobieństwa z syroheksaplarnym Codexem Ambrosianus 313, przetłumaczonym przez Pawła z Telli w Aleksandrii w latach 616-617 roku n.e. Potwierdza to pogląd, że wersja LXX w recenzji heksaplarnej Orygenesa stała się źródłem przekładów syryjskich. Podobieństwa pomiędzy Codexem Chisianus a przekładem syroheksaplarnym są też bezpośrednim dowodem, że opowiadanie o Zuzannie znajdowało się w orygenesowskiej recenzji Septuaginty. Do czasu odnalezienia Papirusu 967 wersje starołacińskie oraz cytaty z Ojców Kościoła nie pozwalały na ustalenie powszechnie przyjętego tekstu Księgi Daniela w okresie przedheksaplarnym[2].

Został opublikowany po raz pierwszy w Rzymie w 1772 roku. Jest przechowywany w Bibliotece Watykańskiej (Chis. gr R VII 45)[1].

Uwagi

  1. Pochodzący z około 200 roku n.e. Papirus 967 zawiera niepełny tekst oraz ma inną kolejność.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Universität zu Köln: P 967 Rahlfs (niem.). uni-koeln.de. [dostęp 2013-07-19].
  2. 2,0 2,1 The Unknown Aramaic Original of Theodotion’s Additions to the Book of Daniel. . 16/1894. s. 280-290, 312-317 (ang.). 
  3. Jewish Encyclopedia: Theodotion (ang.). jewishencyclopedia.com, 1906. [dostęp 2013-07-08].