Przejdź do zawartości

Częstomocz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Częstomocz (pollakisuria) – objaw chorobowy, polegający na częstym oddawaniu moczu, zwykle małymi porcjami.

Opis

[edytuj | edytuj kod]
Częstomocz to oddawanie moczu powyżej 8 razy na dobę

Częstomocz można zdefiniować jako oddawanie moczu powyżej 8 razy na dobę[1].

Osoby starsze częściej zgłaszają się do lekarza z powodu uciążliwego, częstego oddawania moczu. Uważa się, że jest to spowodowane wyższą częstością występowania upośledzenia drożności dolnych dróg moczowych (np. przerost gruczołu krokowego), a także upośledzeniem czynności ośrodkowego układu nerwowego i dysfunkcją pęcherza moczowego związaną z wiekiem. Ponadto, wraz z pogarszaniem się funkcji układu krążenia i nerek, wzrasta ilość moczu produkowanego podczas snu, co prowadzi do częstych dolegliwości związanych z częstym oddawaniem moczu w nocy (nykturia)[2]. W japońskim badaniu populacji osób w podeszłym wieku częstość występowania pollakisurii wyniosła 15,7%[3]. W chińskim badaniu starszej populacji 44,3% badanych oddawało mocz średnio powyżej 7 razy dziennie[4].

Przyczyny

[edytuj | edytuj kod]
Łagodny rozrost prostaty może sprawić, że prostata uciska na cewkę moczową i pęcherz, prowadząc do częstszego oddawania moczu

Częstomocz może występować jednocześnie z wielomoczem, chociaż są to odrębne pojęcia – pierwsze odnosi się do częstości oddawania moczu, drugie do ilości (ponad 2500 ml na dobę u dorosłych). Przyczyny częstomoczu będą więc obejmować także przyczyny wielomoczu (m.in. przewlekła choroba nerek, niedobór wazopresyny, cukrzyca)[1], ponieważ osoby z dużą produkcją moczu również częściej oddają mocz.

Częste oddawanie moczu bez wielomoczu może być objawem szeregu schorzeń o różnej etiologii, m.in. chorób prostaty. Jest jednym z głównych objawów łagodnego rozrostu prostaty[5]. Choć częstsze oddawanie moczu bywa traktowane jako objaw raka prostaty, brak przekonujących dowodów na związek przyczynowy, a jeżeli objawy z dolnych dróg moczowych prowadzą do zdiagnozowania nowotworu, to częściej jest to już zaawansowana postać choroby (wczesne nowotwory prostaty rzadko dają już objawy)[6][7].

Częste oddawanie małych ilości moczu jest częstą prezentacją kliniczną zakażeń dolnych dróg moczowych[8]. Może też wystąpić w nieinfekcyjnym zapaleniu pęcherza[9]. U około połowy kobiet po menopauzie dochodzi do objawowego zaniku tkanek narządów płciowych (VVA, vulvovaginal atrophy), co może powodować częstomocz i parcia naglące[10]. Przewlekły stres również może prowadzić do częstomoczu bez wielomoczu[11].

Gdy częstomocz występuje wraz z parciami naglącymi i nie udaje się ustalić przyczyny infekcyjnej, atroficznej lub obstrukcyjnej, rozpoznaje się nadreaktywność pęcherza. Jest to rozpoznanie wyłącznie objawowe[12]. Może wystąpić jako jeden z objawów przewlekłych schorzeń neurologicznych[13].

Leczenie

[edytuj | edytuj kod]

Leczenie przyczynowe obejmuje m.in. antybiotykoterapię w infekcji i inhibitory 5α-reduktazy(inne języki) w rozroście stercza. W przypadku rozrostu stercza α-blokery(inne języki) rozluźniają mięśnie gładkie w szyi pęcherza i prostaty, poprawiają przepływ moczu i zmniejszają objawy częstomoczu, chociaż nie zmniejszają objętości gruczołu ani nie hamują progresji choroby[14]. Miejscowa terapia estrogenami skutecznie łagodzi objawy częstomoczu u kobiet po menopauzie i zapobiega nawracającym zakażeniom układu moczowego, podczas gdy doustna hormonoterapia może nasilać nietrzymanie moczu[10].

Pierwsza linia terapii w pęcherzu nadreaktywnym obejmuje metody leczenia zachowawczego, takie jak redukcja masy ciała, unikanie drażniących pęcherz substancji, optymalizacja przyjmowania płynów i ćwiczenia mięśni dna miednicy[15]. Leczenie farmakologiczne opiera się głównie na lekach antycholinergicznych (np. oksybutyninie, solifenacynie)[15] lub β3-agonistach (np. mirabegron)[16]. Jeśli leki są nieskuteczne, można rozważyć bardziej inwazyjne procedury, w tym wstrzyknięcia toksyny botulinowej do pęcherza[15].

Znaczenie

[edytuj | edytuj kod]

Częstomocz sam w sobie nie zagraża życiu, ale może znacząco obniżać jakość życia i prowadzić do izolacji społecznej[17].

Częstomocz nocny może stanowić kliniczną manifestację zaburzeń oddychania podczas snu, będąc użytecznym elementem przesiewowej oceny ryzyka tych schorzeń w populacji ogólnej[18].

Niektóre badania sugerują, że częste oddawanie moczu, zwłaszcza w nocy, może zmniejszać ryzyko nowotworów pęcherza moczowego (krótszy czas kontaktu karcynogenów z nabłonkiem pęcherza)[19][20][21].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 Piotr Gajewski: Interna Szczeklika. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2019, s. 1531. ISBN 978-83-7430-591-4.
  2. ↑ Masahiko Saito i in.. 高齢頻尿患者における排尿記録分析. „The Japanese Journal of Urology”. 82(9), s. 1446-1451, 1991. DOI: 10.5980/jpnjurol1989.82.1446. (jap.).
  3. ↑ Hitoshi Komiya i in.. Prevalence and risk factors of constipation and pollakisuria among older home-care patients. „Geriatrics Gerontology International”, 2019.01.09. DOI: 10.1111/ggi.13610. (ang.).
  4. ↑ Na Zhang i in.. Urination behaviours of senior citizens in five Chinese cities: Results of a cross-sectional survey. „Int J Clin Pract .”, Sierpień 2021. DOI: 10.1111/ijcp.14285. (ang.).
  5. ↑ Arkadiusz Miernik, Christian Gratzke. Current Treatment for Benign Prostatic Hyperplasia. „Dtsch Arztebl Int .”, 2020.12.04. DOI: 10.3238/arztebl.2020.0843. (ang.).
  6. ↑ Vincent J Gnanapragasam, David Greenberg, Neil Burnet. Urinary symptoms and prostate cancer—the misconception that may be preventing earlier presentation and better survival outcomes. „BMC Med”, 2022.08.04. DOI: 10.1186/s12916-022-02453-7. (ang.).
  7. ↑ Mateja Kokalj Kokot i in.. Analysis of early diagnostic pathway for prostate cancer in Slovenia. „Radiol Oncol.”, 2024.10.04. DOI: 10.2478/raon-2024-0046. (ang.).
  8. ↑ Urinary tract infection (UTI). MayoClinic. [dostęp 2025-12-23]. (ang.).
  9. ↑ Winfried Vahlensieck. Interstitial cystitis/bladder pain syndrome (IC/BPS). „Urologie.”. 62(6), s. 582-589, Styczeń 2023. DOI: 10.1007/s00120-023-02080-x. (niem.).
  10. 1 2 Angelica Lindén Hirschberg. Enhancing quality of life: addressing vulvovaginal atrophy and urinary tract symptoms. „Climacteric.”, Sierpień 2025. DOI: 10.1080/13697137.2025.2514029. (ang.).
  11. ↑ Russ Chess-Williams i in.. Chronic psychological stress and lower urinary tract symptoms. „Low Urin Tract Symptoms”. 13(4), s. 414-424, Październik 2021. DOI: 10.1111/luts.12395. (ang.).
  12. ↑ Suzin Jacek i inni: Uroginekologia. W: J. B. Latkowski, W. Lukas, M. Godycki-Ćwirko (red.): Medycyna Rodzinna. Warszawa: PZWL, 2018, s. 646-647. ISBN 978-83-200-5310-4.
  13. ↑ Josef Finsterer, Salma M Wakil, Franco Laccone. Familial, long-term pollakisuria as initial manifestation of HSP4 due to the SPAST variant c.683-2A>C. „J Clin Neurosci .”. 64, s. 4-5, Czerwiec 2019. DOI: 10.1016/j.jocn.2019.03.067. (ang.).
  14. ↑ Maria B. Bengtsen i in.. Long-term risk of benign prostatic hyperplasia-related surgery and acute urinary retention in men treated with 5-alpha reductase inhibitor versus alpha-blocker monotherapy in routine clinical care. „The Prostate”, 2013.04.14. DOI: 10.1002/pros.24540. (ang.).
  15. 1 2 3 Alexander Hutchinson i in.. Overactive bladder syndrome: Management and treatment options. „Aust J Gen Pract .”. 49(9), s. 593-598, Wrzesień 2020. DOI: 10.31128/AJGP-11-19-5142. (ang.).
  16. ↑ Mirabegron. [w:] Cover of LiverTox LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury [on-line]. [dostęp 2025-12-23]. (ang.).
  17. ↑ Urinary frequency is the need to urinate often. Urology Austin. [dostęp 2025-12-23]. (ang.).
  18. ↑ Satoshi Hamada i in.. Night-time frequency of urination as a manifestation of sleep-disordered breathing: the Nagahama study. „Sleep Med.”. 77, s. 288-294, 2020.08.12. DOI: 10.1016/j.sleep.2020.09.007. (ang.).
  19. ↑ Debra T Silverman i in.. Does increased urination frequency protect against bladder cancer?. „Int J Cancer”, 2008.10.01. DOI: 10.1002/ijc.23572. (ang.).
  20. ↑ D S Michaud i in.. Fluid intake and the risk of bladder cancer in men. „N Engl J Med”, 1999.05.06. DOI: 10.1056/NEJM199905063401803. (ang.).
  21. ↑ Wei Zhang i in.. 液体总摄入量和小便次数与上海市区居民膀胱癌危险性的关系. „Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi .”, Październik 2010. DOI: 10.3760/cma.j.issn.0254-6450.2010.10.011. (chiń.).
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Częstomocz&oldid=79371018”