Długonosek amerykański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Długonosek)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Długonosek amerykański
Rhynchonycteris naso[1]
Wied-Neuwied, 1820
Długonosek amerykański
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd nietoperze
Podrząd mroczkokształtne
Rodzina upiorowate
Podrodzina upiory
Rodzaj długonosek
Gatunek długonosek amerykański
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Długonosek amerykański[3] (Rhynchonycteris naso) – neotropikalny gatunek małego ssaka z rodziny upiorowatych (Emballonuridae). Od 2008 roku jest wpisany do Czerwonej księgi gatunków zagrożonych.

Systematyka[edytuj]

Taksonomia[edytuj]

Gatunek po raz pierwszy opisany naukowo przez M. zu Wied-Neuwieda w 1820 roku w książce Reise nach Brasilien in den Jahren 1815 bis 1817 pod nazwą Vespertilio naso[4]. Jako miejsce typowe autor wskazał teren w pobliżu Morro d'Arara w Rio Mucuri w stanie Bahia w Brazylii[4]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Rhynchonycterisdługonosek[3] utworzonego przez W. Petersa w 1867 roku[5].

Gatunek typowy: Vespertilio naso Wied-Neuwied, 1820

Etymologia[edytuj]

Nazwa rodzajowa jest połączeniem słów z języka greckiego: ῥυγχος rhunkhos – „pysk” oraz νυκτερις nycteris – „nietoperz”[6]. Epitet gatunkowy pochodzi od łacińskiego słowa naso, nasonis – „duży nos” (nasus – „nos”)[7].

Średnie wymiary[edytuj]

Rhynchonycteris naso.jpg
  • Długość ciała: 3,5–4,5 cm
  • Rozpiętość skrzydeł: 12–16 cm
  • Długość ogona: 1–2 cm

Występowanie[edytuj]

Występuje w lasach namorzynowych[8], na nizinach (rzadko powyżej 300 m n.p.m.), w pobliżu wód, w tropikalnych lasach i zaroślach od południowo-wschodniego Meksyku (wschodnia Oaxaca, północne Veracruz, podstawa półwyspu Jucatan) do południowej i południowo-wschodniej Brazylii, na wschód od Andów, oraz do Peru i północnej Boliwii.

Tryb życia[edytuj]

R. naso ma pęczki szarych włosów na przednich kończynach i silnie wydłużony nos, co jest charakterystyczną cechą wyróżniającą go z rodziny upiorowatych. Nietoperze te nie potrafią szybko latać, więc nie są wystarczająco przystosowane do lotów wśród koron drzew, gdyż byłyby łatwą zdobyczą dla drapieżników. Rozwinęły jednak umiejętność łowienia owadów nad powierzchnią zbiorników wodnych, takich jak rzeki, jeziora czy stawy. Niekiedy w ciągu dnia śpią w grupkach w szczelinach skalnych, ale zdarza się, że siedzą pojedynczo na skałach lub betonowych murach, na których, dzięki barwie ciała, wyglądają jak porosty. W czasie snu zachowują duże odstępy, prawdopodobnie po to, aby umocnić w ten sposób efekt maskującego ubarwienia.

Ich naturalnymi wrogami są ptaki należące do rodzajów Buteo (myszołowy), Falco i Egretta (czaple), a także pająki z gatunku Argiope savignyi oraz węże z gatunku boa prążkowany (Corallus annulatus)[9].

Rozmnażanie[edytuj]

W okresie od lipca do sierpnia samica wydaje na świat 1 młode. Matka szuka ciemnej, bezpiecznej kryjówki w dziupli lub głęboko w stercie kamieni, w której pozostawia młode, dopóki nie ukończy ono 2 miesiąca życia i nie zacznie się troszczyć samo o siebie.

Przypisy

  1. Rhynchonycteris naso, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Lim, B. & Miller, B. 2008. Rhynchonycteris naso. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-10-01]
  3. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 100. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. a b M. zu Wied-Neuwied: Reise nach Brasilien in den Jahren 1815 bis 1817. Cz. 1. Frankfurt nad Menem: H. L. Brönner, 1820-1821, s. 251. (niem.)
  5. W. Peters. Über die zu den Gattungen Mimon und Saccopteryx gehörigen Flederthiere. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. 1867, s. 477, 1867 (niem.). 
  6. T. S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Waszyngton: Government Printing Office, 1904, s. 610, seria: North American Fauna. (ang.)
  7. J. A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2014. [dostęp 2015-10-01]. (ang.)
  8. The Firefly Forest Proboscis-bat (ang.). [dostęp 2011-11-16].
  9. Lewis et al.: Predation by corralus annulus (Boidae) on Rhynchonycteris naso (Emballonuridae) in a lowland tropical wet forrest, Corta Rica (ang.). Cuadernos de herpetología, 23 (2): 93–96, 2009.

Bibliografia[edytuj]

  1. Plumptom, D.L., Knox Jones, J. jr.: Mammalian species- Rhynchonycteris naso (ang.). American Society of Mammologists, 1992-12-10. [dostęp 2011-11-16].