Kukuła czerwonoczuba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Dasylophus)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kukuła czerwonoczuba
Dasylophus superciliosus[1]
(Dumont, 1823)
Kukuła czerwonoczuba
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd kukułkowe
Rodzina kukułkowate
Podrodzina kukułki
Plemię Phaenicophaeini
Rodzaj Dasylophus[2]
Swainson, 1837
Gatunek kukuła czerwonoczuba
Synonimy
Podgatunki
  • D. s. cagayanensis (Rand & Rabor, 1967)
  • D. s. superciliosus (Dumont, 1823)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[8]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Kukuła czerwonoczuba (Dasylophus superciliosus) – gatunek ptaka z rodziny kukułkowatych (Cuculidae) występujący dość licznie na Filipinach.

Występowanie[edytuj]

Ptak ten występuje endemicznie na Filipinach zasiedlając w zależności od podgatunku[9][10][11][12]:

  • D. s. cagayanensis występuje w prowincji Cagayan (północno-wschodni Luzon).
  • D. s. superciliosus występuje na Luzonie na południe od prowincji Cagayan.

Systematyka[edytuj]

Takson ten po raz pierwszy został opisany przez Dumonta w 1823 roku jako Phænicophaus superciliosus na podstawie okazu znalezionego na Filipinach[3]. Przez część systematyków wydzielany do monotypowego rodzaju Dasylophus[2], natomiast przez innych włączany do rodzaju Phaenicophaeus[12].

Podgatunki[edytuj]

Wyróżniono dwa podgatunki[9][12]:

  • D. superciliosus cagayanensis
  • D. superciliosus superciliosus

Morfologia[edytuj]

Zbliżenie głowy ptaka z charakterystycznym wzorem piór

Długość ciała 38 cm, masa ciała samców 115 g, samic 120 g[12]. Upierzenie dorosłych osobników połyskująco czarne, na czubku głowy krótki, czerwony grzebień[12]. Końcówki sterówek koloru białego, naga skóra wokół oczu czerwona lub żółtawo-pomarańczowa, tęczówka żółta. Dziób koloru jasnozielonego z pomarańczowym paskiem u jego podstawy[12]. Skok i place z przodu zielonkawe, z tyłu żółte. Upierzenie młodych całe czarne lub brązowe na czole, bez czerwonego grzebienia (grzebień rozwija się stopniowo zastępując brązowe czoło)[12]. Białe końcówki na sterówkach ogonowych mniejsze, dziób brązowo-zielony. Grzebień u podgatunku cagayanensis krótszy, upierzenie na piersi bledsze[12].

Tryb życia[edytuj]

Ptak ten zasiedla lasy, również łąki z krzewami, odnotowany na wysokości 100–800 metrów n.p.m.[12].

Na pokarm składają się duże owady (pasikonikowate, chrząszcze), również dżdżownice czy jaszczurki. Skrada się i skacze w splotach winorośli, łapiąc owady, które spadają z gałęzi[12].

Okres rozrodczy przypada na maj – czerwiec. Wygląd i budowa gniazda nieznane. Młode nieopierzone do czasu osiągnięcia masy ciała 60 g[12].

Status i ochrona[edytuj]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski)[8]. Gatunek nie jest globalnie zagrożony[13][12]. Wydaje się, że występuje często w lasach, choć te zostały mocno przetrzebione na całym areale występowania tego gatunku[12][14]. Obecny w zdegradowanych lasach zlewni rzeki Angat, na północ od Manili, gdzie lasy przetrwały, ponieważ znajdują się na terenach ważnych dla stolicy ze względu na zaopatrzenie w wodę[12]. Spotykany również w Parku Narodowym Quezon Memorial w centralnym Luzonie, ale siedlisko tego ptaka jest zagrożone, przez nadmierne jego wylesianie, pomimo statusu chronionego[12]. Populacja powinna być monitorowana w celu określenia aktualnego stanu liczebnego.

Przypisy

  1. Dasylophus superciliosus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Dasylophus. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-02-14]
  3. a b Charles Dumont: Dictionnaire des Sciences Naturelles. T. 28. Paryż: F. G. Levrault, Le Normant, 1823, s. 451. (fr.)
  4. René-Primevere Lesson: Traité d'ornithologie. Bruksela: Chez F.G. Levrault, 1830, s. 133. (fr.)
  5. Félix Édouard Guérin-Méneville: Iconographie de la Règne Animale. Paryż, Londyn: J. B. Baillière, 1829-1844, s. 33. (fr.)
  6. William Swainson: On the natural history and classification of birds. Londyn: John Taylor, 1836-1837, s. 324. (ang.)
  7. Edward Blyth. Mr. Blyth's monthly Report for December Meeting, 1842 with Addena subsquently appended. „Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 11, s. 925, 1842 (ang.). 
  8. a b Phaenicophaeus superciliosus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2014-02-17]
  9. a b Frank Gill, David Donsker (red.): Family Cuculidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.2. [dostęp 2014-07-31].
  10. H. Nuytemans. Notes on Philippine birds: interesting records from northern Luzon and Batan Island. „Forktail”. 14, s. 39-42, 1998 (ang.). 
  11. Denis Lapage: Kukuła czerwonoczuba (Dasylophus superciliosus) (Dumont, 1823). Avibase. [dostęp 2014-02-17].
  12. a b c d e f g h i j k l m n o Payne 1997 ↓, s. 577.
  13. Red-crested Malkoha Phaenicophaeus superciliosus (ang.). BirdLife International. [dostęp 2014-02-17].
  14. Michael Køie Poulsen. The threatened and near-threatened birds of Luzon, Philippines, and the role of the Sierra Madre mountains in their conservation. „Bird Conservation International”. 5, s. 79-115, 1995 (ang.). 

Bibliografia[edytuj]

  • Robert Payne: Family Cuculidae (Cuckoos). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 4: Sandgrouse to Cuckoos. Barcelona: Lynx Edicions, 1997. ISBN 84-87334-22-9. (ang.)