Delapparentia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Delapparentia
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury ptasiomiedniczne
Infrarząd ornitopody
(bez rangi) Iguanodontia
(bez rangi) Iguanodontoidea/Styracosterna
Rodzaj Delapparentia
Ruiz-Omeñaca, 2011
Gatunki
  • D. turolensis Ruiz-Omeñaca, 2011
Systematyka Systematyka w Wikispecies

Delapparentiarodzaj ornitopoda z kladu Iguanodontia, żyjącego we wczesnej kredzie (wczesny barrem) na terenach dzisiejszej Europy. Gatunkiem typowym jest D. turolensis, którego holotypem jest niekompletny szkielet pozaczaszkowy z zachowanymi kręgami szyjnymi i ogonowymi, fragmentami kręgów grzbietowych i krzyżowych, fragmentami żeber mostkowych, grzbietowych i szyjnych, niekompletnym lewym biodrem oraz fragmentami szewronów i skostniałych ścięgien. Holotyp D. turolensis odkryto w osadach formacji Camarillas niedaleko miejscowości Galve w hiszpańskiej prowincji Teruel. Okaz holotypowy D. turolensis jako pierwszy opisał w 1960 r. Albert-Félix de Lapparent, uznając go wówczas za przedstawiciela gatunku Iguanodon bernissartensis. W późniejszych publikacjach okaz ten uznawany był za przedstawiciela rodziny Iguanodontidae o niepewnej pozycji systematycznej lub − za de Lapparentem − zaliczany do gatunku I. bernissartensis; dopiero w 2011 r. José Ignacio Ruiz-Omeñaca ustanowił go holotypem nowego gatunku ornitopoda[1].

Ruiz-Omeñaca jako autapomorfie D. turolensis wymienia żebra tylne z długimi, równoległymi i niepołączonymi ze sobą: główką (capitulum) i guzkiem (tuberculum), a także skostniałe żebra mostkowe (jednocześnie jednak Ruiz-Omeñaca podaje za pracą Calvo, Porfiriego i Novasa z 2007 r[2], że ta cecha występuje też u bliżej niespokrewnionych z D. turolensis rodzajów Hypsilophodon, Thescelosaurus i Macrogryphosaurus) oraz prosty i wydłużający się lateromedialnie (w kierunku boczno-przyśrodkowym) wyrostek przedpanewkowy kości biodrowej (ta ostatnia cecha występuje też u bliżej niespokrewnionego z Delapparentia rodzaju Zalmoxes z rodziny Rhabdodontidae). Dodatkowo u Delapparentia przednie żebra są kośćmi pneumatycznymi, a jego kość kulszowa jest duża w stosunku do kości biodrowej. D. turolensis jest przedstawicielem kladu obejmującego hadrozaury i wszystkich przedstawicieli grupy Iguanodontia bliżej spokrewnionych z nimi niż z kamptozaurem; Ruiz-Omeñaca nazywa ten klad Iguanodontoidea[1], część autorów używa jednak na okresie tego kladu nazwy Styracosterna[3]. Budowa kości miednicy sugeruje, że Delapparentia jest bazalnym przedstawicielem Iguanodontoidea/Styracosterna nie należącym do rodziny Hadrosauridae[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 José Ignacio Ruiz-Omeñaca. Delapparentia turolensis nov. gen et sp., un nuevo dinosaurio iguanodontoideo (Ornithischia: Ornithopoda) en el Cretácico Inferior de Galve. „Estudios Geológicos”. 67 (1), s. 83–110, 2011. doi:10.3989/egeol.40276.124 (hiszp.). 
  2. Jorge O. Calvo, Juan D. Porfiri i Fernando E. Novas. Discovery of a new ornithopod dinosaur from the Portezuelo Formation (Upper Cretaceous), Neuquén, Patagonia, Argentina. „Arquivos do Museu Nacional, Rio de Janeiro”. 65 (4), s. 471-483, 2007 (ang.). 
  3. Sereno, P. C. 2005. Styracosterna. Stem Archosauria—TaxonSearch [version 1.0, 2005 November 7] (ang.) [dostęp 1 czerwca 2011]