Delta IV

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Delta IV
Rodzina rakiet nośnych Delta
Ilustracja
Delta IV
Producent Stany Zjednoczone Boeing, United Launch Alliance
Data pierwszego startu 20 listopada 2002
Data ostatniego startu 19 marca 2017
Statystyki
Wszystkie starty 35
Udane starty 35 (100%)
Nieudane starty 0
Zdolność wynoszenia 4210-10 483 kg na GTO
Wymiary
Długość 63-72 m
Średnica 5 m
Stopnie rakiety
Stopień 0. 2-4x GEM-60
Stopień 1. 1-3x Common Booster Core
Stopień 2. 1x Delta Cryogenic Second Stage
Stopień 3. 1x Advanced Common Evoluted Stage (jako 2. człon w przyszłości)

Delta IV – najnowsza seria rakiet nośnych z rodziny rakiet Delta, jedyna używana obecnie oprócz Delta II. Powstała na potrzeby programu USAF o nazwie Evolved Expendable Launch Vehicle (EELV) do wynoszenia ciężkich satelitów wojskowych, oraz do komercyjnych startów. Jest to największa rakieta na świecie od 2002 roku (wysokością przewyższa nawet promy kosmiczne w konfiguracji startowej). W grudniu 2014 Delta IV została użyta w pierwszym testowym, bezzałogowym locie pojazdu kosmicznego Orion MPCV[1].

Projektowane były 3 warianty Delty IV. Powstały tylko 2:

  • Delta IV Small: pierwszy wariant Delty IV, porzucony ze względu na zdolność wynoszenia podobną do Delty II
  • Delta IV Medium: podstawowy wariant. Jako pierwszy wykorzystywał zasilany paliwem kriogenicznym górny stopień Delty III. Ma 4 modyfikacje.
  • Delta IV Heavy: najcięższy wariant Delty IV. Wykorzystuje aż 3 stopnie CBC podczas startu.
Rakiety Delta II, Delta III oraz różne konfiguracje rakiet Delta IV


Starty[edytuj]

Na świecie istnieją tylko 2 wyrzutnie obsługujące Deltę IV:

Nr Data/Czas
(UTC)
Typ Numer seryjny Wyrzutnia Ładunek Rodzaj ładunku Orbita Skutek Uwagi
1 2002-11-20
22:39
Medium+(4,2) 293 CCAFS SLC-37B Eutelsat W5 Komercyjny satelita komunikacyjny GTO Sukces Pierwszy lot rakiety Delta IV
2 2003-03-11
00:59
Medium 296 CCAFS SLC-37B USA-167 (DSCS-3 A3) Wojskowy komsat GTO Sukces Pierwszy lot rakiety Delta IV Medium
Pierwszy lot programu USAF EELV
3 2003-08-29
23:13
Medium 301 CCAFS SLC-37B USA-170 (DSCS-3 B6) Wojskowy komsat GTO Sukces
4 2004-12-21
21:50
Heavy 310 CCAFS SLC-37B DemoSat[2] / 3CS-1 / 3CS-2 Ładunek testowy GSO (planowana) Częściowe niepowodzenie
  • Pierwszy lot rakiety Delta IV Heavy
  • Przedwczesne wyłączenie stopni CBC
  • DemoSat osiągnął niewłaściwą orbitę, 3CS nie osiągnął docelowej orbity[3][4]
5 2006-05-24
22:11
Medium+(4,2) 315 CCAFS SLC-37B GOES 13 (GOES-N) Satelita meteorologiczny GTO Sukces
6 2006-06-28
03:33
Medium+(4,2) 317 VAFB SLC-6 USA-184 (NROL-22) Satelita rozpoznawczy Mołnii Sukces Pierwszy start Delty IV z kosmodromu Vandenberg[5]
7 2006-11-04
13:53
Medium 320 VAFB SLC-6 USA-192 (DMSP F17) Wojskowy satelita meteorologiczny SSO Sukces Pierwszy lot Delty IV na SSO
8 2007-11-11
01:50
Heavy 329 CCAFS SLC-37B USA-197 (DSP-23) Satelita wczesnego ostrzegania atakiem pocisków GSO Sukces[6] Pierwszy lot Delty IV finansowany przez United Launch Alliance
Start opóźniony z powodu wycieku tlenu[7]
9 2009-01-18
02:47
Heavy 337 CCAFS SLC-37B USA-202 (NROL-26) Satelita rozpoznawczy GSO Sukces[8]
10 2009-06-27
22:51[9]
Medium+(4,2) 342 CCAFS SLC-37B GOES 14 (GOES-O) Satelita meteorologiczny GTO Sukces[10]
11 2009-12-06
01:47[11]
Medium+(5,4) 346 CCAFS SLC-37B USA-211 (WGS-3) Wojskowy komsat GTO Sukces[11] Pierwszy lot rakiety Delta IV Medium+ (5,4)
12 2010-03-04
23:57
Medium+(4,2) 348 CCAFS SLC-37B GOES 15 (GOES-P) Satelita meteorologiczny GTO Sukces[12]
13 2010-05-28
03:00
Medium+(4,2) 349 CCAFS SLC-37B USA-213 (GPS IIF SV-1) Satelita nawigacyjny MEO Sukces[13]
14 2010-11-21
22:58
Heavy 351 CCAFS SLC-37B USA-223 (NROL-32) Satelita rozpoznawczy GSO Sukces[14]
15 2011-01-20
21:10
Heavy 352 VAFB SLC-6 USA-224 (NROL-49) Satelita rozpoznawczy LEO Sukces[15] Pierwszy lot Delty IV Heavy z kosmodromu Vandenberg[15]
16 2011-03-11
23:38
Medium+(4,2) 353 CCAFS SLC-37B USA-227 (NROL-27) Satelita rozpoznawczy GTO Sukces[16]
17 2011-07-16
06:41
Medium+(4,2) 355 CCAFS SLC-37B USA-231 (GPS IIF SV-2) Satelita nawigacyjny MEO Sukces[17]
18 2012-01-20
00:38
Medium+(5,4) 358 CCAFS SLC-37B USA-233 (WGS-4) Wojskowy komsat GTO Sukces
19 2012-04-03
23:12
Medium+(5,2) 359 VAFB SLC-6 USA-234 (NROL-25) Satelita rozpoznawczy LEO Sukces Pierwszy lot Delty IV Medium+(5,2)
20 2012-06-29
13:15
Heavy 360 CCAFS SLC-37B USA-237 (NROL-15) Satelita rozpoznawczy GSO Sukces Pierwszy lot Delty IV z silnikami RS-68A
21 2012-10-04
12:10
Medium+(4,2) 361 CCAFS SLC-37B USA-239 (GPS IIF SV-3) Satelita nawigacyjny MEO Sukces Niewielki problem z drugim członem.
22 2013-05-25
00:27
Medium+(5,4) 362 CCAFS SLC-37B USA-243 (WGS-5) Wojskowy komsat GTO Sukces[18]
23 2013-08-08
00:29
Medium+(5,4) 363 CCAFS SLC-37B USA-244 (WGS-6) Wojskowy komsat GTO Sukces[19]
24 2013-08-28
18:03:00
Heavy 364 VAFB SLC-6 USA-245 (NROL-65) Satelita rozpoznawczy LEO Sukces[20]
25 2014-02-21
01:59
Medium+(4,2) 365 CC SLC37-B USA-248 (GPS IIF-5) Satelita nawigacyjny MEO Sukces[21]
26 2014-05-17
00:03
Medium+(4,2) 366 CC SLC37-B USA-251 (GPS IIF-6) Satelita nawigacyjny MEO Sukces[22]
27 2014-07-28
23:28
Medium+(4,2) 368 CC SLC37-B USA-253 (GSSAP 1), USA 254 (GSSAP 2), ANGELS (USA-255) 2 satelity rozpoznawcze, demonstrator technologiczny GSO Sukces[23]
28 2014-12-05
12:05
Heavy 369 CC SLC37-B Exploration Flight Test 1 Statek załogowy dwukrotne okrążenie Ziemi Sukces[1] Pierwszy bezzałogowy lot testowy statku Orion
29 2015-03-25
18:36
Medium+(4,2) 371 CC SLC37-B USA-260 (GPS IIF-9) Satelita nawigacyjny MEO Sukces[24]
30 2015-07-24
00:07
Medium+(5,4) 372 CCAFS SLC-37B USA-263 (WGS-7) Wojskowy komsat GTO Sukces[25]
31 2016-02-10
11:40:32
Medium+(5,2) 373 VAFB SLC-6 USA-267 (NROL-45) Satelita rozpoznawczy LEO Sukces[26]
32 2016-06-11
17:51
Heavy 374 CCAFS SLC-37B USA-268 (NROL-37) Satelita rozpoznawczy GSO Sukces[27]
33 2016-08-19
04:52
Medium+(4,2) 375 CCAFS SLC-37B USA-270, USA-271 (AFSPC-6) Satelity rozpoznawcze GEO Sukces
34 2016-12-07
23:53
Medium+(5,4) 376 CCAFS SLC-37B USA-272 (WGS-8) Satelita komunikacyjny GTO Sukces
35 2017-03-19
00:18
Medium+(5,4) 377 CCAFS SLC-37B WGS-9 Satelita komunikacyjny GTO Sukces

Przypisy

  1. a b William Graham: EFT-1 Orion completes historic mission (ang.). NASASpaceFlight.com, 2014-12-03. [dostęp 2016-07-29].
  2. The DemoSat payload. Spaceflight Now, 2004-12-01. [dostęp 2016-07-29].
  3. Justin Ray: Delta 4-Heavy hits snag on test flight. Spaceflight Now, 2004-12-22. [dostęp 2010-12-12].
  4. Justin Ray: Air Force says plenty of good came from Delta 4 test. Spaceflight Now, 2004-12-22. [dostęp 2010-12-12].
  5. Justin Ray: New era of rocket launches begins at California base. Spaceflight Now, 2006-06-27. [dostęp 2010-12-12].
  6. Chris Bergin: Delta IV Heavy launches with DSP-23 – mission success (ang.). NASASpaceFlight.com, 2007-11-10. [dostęp 2016-07-29].
  7. Craig Covault: Delta Pad Damage Assessed After Fuel Leak. Aviation Week, 2007-03-12. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-29)].
  8. William Graham: Delta IV Heavy finally launches with NRO L-26 (ang.). NASASpaceFlight.com, 2009-01-17. [dostęp 2016-07-29].
  9. William Harwood: Delta 4 deploys an advanced weather observatory. Spaceflight Now, 2009-06-27.
  10. NASA and NOAA's GOES-O Satellite Successfully Launched. NASA KSC, 2009-06-27. [dostęp 2016-07-29].
  11. a b Justin Ray: New communications craft launched for U.S. military. Spaceflight Now, 2009-12-05. [dostęp 2009-12-06].
  12. Teaming of Delta 4 rocket and GOES a sweet success. Spaceflight Now, 2010-03-04.
  13. First-of-its-kind satellite for GPS launched into space. Spaceflight Now, 2010-05-28.
  14. Huge rocket launches secret U.S. spy satellite. MSNBC.com, 2010-11-22. [dostęp 2010-11-22].
  15. a b United Launch Alliance Launches First West Coast Delta IV Heavy Mission. United Launch Alliance, 2011-01-20. [dostęp 2011-01-21].
  16. ULA Successfully launches Fourth NRO mission in Six months. United Launch Alliance, 2011-03-11. [dostęp 2011-03-12].
  17. United Launch Alliance Marks the 50th Successful GPS Launch for the Air Force with the Delivery of the GPS IIF-2 Mission to orbit. United Launch Alliance, 16 lipca 2011. [dostęp 2011-07-16].
  18. William Graham: ULA Delta IV successfully lofts WGS-5 satellite (ang.). NASASpaceFlight.com, 2013-05-24. [dostęp 2013-05-27].
  19. William Graham: ULA Delta IV launches with WGS-6 satellite (ang.). NASASpaceFlight.com, 2013-08-07. [dostęp 2016-07-29].
  20. William Graham: ULA Delta IV-H launches with NROL-65 (ang.). NASASpaceFlight.com, 2013-08-28. [dostęp 2016-07-29].
  21. William Graham: ULA Delta IV successfully launches with GPS IIF-5 (ang.). NASASpaceFlight.com, 2014-02-21. [dostęp 2016-07-29].
  22. William Graham: ULA Delta IV successfully lofts sixth Block IIF GPS satellite (ang.). NASASpaceFlight.com, 2014-05-15. [dostęp 2016-07-29].
  23. Chris Bergin: ULA Delta IV successfully launches AFSPC-4 mission (ang.). NASASpaceFlight.com, 2014-07-28. [dostęp 2016-07-29].
  24. William Graham: ULA Delta IV successfully launches GPS IIF-9 (ang.). NASASpaceFlight.com, 2015-03-25. [dostęp 2016-07-29].
  25. Cris Bergin: ULA Delta IV successfully lofts WGS-7 (ang.). NASASpaceFlight.com, 2015-07-23. [dostęp 2016-07-29].
  26. William Graham: ULA Delta IV launches with NROL-45 (ang.). NASASpaceFlight.com, 2016-02-09. [dostęp 2016-07-29].
  27. William Graham: ULA Delta IV-Heavy successfully lofts NROL-37 (ang.). NASASpaceFlight.com, 2016-06-11. [dostęp 2016-07-29].

Linki zewnętrzne[edytuj]

  • Delta IV na stronie United Launch Alliance (ang.)
  • Mark Wade: Delta IV (ang.). W: Encyclopedia Astronautica [on-line]. [dostęp 2016-07-29].
  • Jonathan McDowell: Launchlog (ang.). W: Jonathan's Space Home Page [on-line]. [dostęp 2016-07-29].