Dolnośląskie Centrum Filmowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fasada budynku Dolnośląskiego Centrum Filmowego

Dolnośląskie Centrum Filmowe (DCF) – czterosalowe kino znajdujące się we Wrocławiu przy ulicy Piłsudskiego 64a.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kino Palast-Theater[edytuj | edytuj kod]

Kino Palast-Theater
Kamienica nr 16 z widocznym wejściem do kina Warszawa od strony ul. Świdnickiej. Kamienica została rozebrana w 1960 roku.

Tam, gdzie obecnie mieści się Dolnośląskie Centrum Filmowe, na początku XX wieku, przy Neue Schweidnitzerstr.16 (obecnie ul. Świdnicka) stała, zaprojektowana w 1898 roku przez Georga Schneidera kamienica, należąca do kupca Moritza Branissa[1]. W piwnicach budynku leżakowało wino, na parterze znajdowała popularna we Wrocławiu restauracja Palas-Restaurant a na parterze była sala balowa o wymiarach 21 x 14 metrów oraz jadalnia, szatnia i kilka innych pomieszczeń. Na dwóch kolejnych kondygnacjach były kolejne sale wraz z kuchnią. Na tyłach budynku znajdował się ogród[1]. W 1910 roku, Rober Seidel zaprojektował na pierwszym piętrze salę kinową[2]. Otwarcie kina pod nazwą Kinomatographen-Theater, bardziej znane jako Palast-Theater[3], miało miejsce 3 września 1910 roku[4] a sala kinowa mieściła wówczas 431 widzów: 62 miejsca zajmowały loże, 108 widzów zasiadało na miejscach pierwszej kategorii, 102 widzów w drugiej kategorii a najbliżej ekranu znajdowało się 105 najtańszych miejsc; w bocznej części sali kinowej zsiadało pięćdziesięciu czterech widzów [5]. Kino posiadało również mniejszą salę na 137 widzów, w której organizowano pokazy. Otwarciu kina towarzyszyła reklama i okolicznościowe atrakcje: w podanych godzinach przed kinem filmowano widzów po to by w kolejnych projekcjach szczęśliwy widz mógł zobaczyć samego siebie na ekranie. Przed kinem grała pięcioosobowa orkiestra do wejścia do kina zachęcał sam jego właściciel[6]. W ciągu kilku kolejnych lat liczba miejsc siedzących zwiększyła się do 464 (1919 roku, do 497 (w 1921). Razem z mniejsza salą w kinie mogło zasiąść 667 widzów. W 1927 roku na potrzeby kina zaadaptowano wyższą kondygnację tworząc część balkonową a tym samym powiększając ilość miejsc e głównej sali (mniejszą zlikwidowano) do 650[5]. W takim stanie kino przetrwało do końca II wojny światowej.

Pierwszym właścicielem kina był Franz Thiemer, który prowadził również kino Monopol-Theater przy ulicy Ohlauerstr. 61 (obecnie ul. Oławska). oraz była właścicielem spółki Schlesischer Film-Vertrieb, która zajmowała się dystrybucją filmową. W 1914 roku firma Thiemera zbankrutowała a kino zostało przejęte przez spółkę Breslauer Palast Theather GmbH (od 1917 roku Schlesischer Film GnbH), właścicielem których byli Julius Schatzky i Luise Valentin[7]. Pod koniec I wojny światowej nowym właścicielem kina została firma Kammer-Lichtspiele GmbH, założona przez Otto Schampela i Hugo Menzela. Od 1922 roku kino przeszło pod zarząd spółki Schauburg AG für Theater und Lichtspiele, założycielem której był również Schampel oraz wrocławscy browarnicy Hugo, Wilhelm i Paul Scholtz, Gustav Riedel, Gustav Büttner i Ernst Eisner. Spółka w ciągu kilku kolejnych lat zarządzała pięcioma kinami we Wrocławiu[8].

Od pierwszych dni kina, jego właściciele przywiązywali wagę do repertuaru co było m.in. powodem bankructwa pierwszego jego właściciela Franza Thiemera. Jednym z pierwszych wyświetlanych filmów był Abgründe, pierwszy fabularny film długometrażowy rozpowszechniany w systemie monopolowym. Film był wyświetlany w dniach 20-30 grudnia 1910 roku i od 18 do 31 stycznia 1911[1]. Do jego obejrzenia zachęcało dziewięć oddzielnych anonsów zamieszczonych w poczytnej gazecie Breslauer General-Anzeiger. Palast-Theater miał wyłączność na projekcję filmu we Wrocławiu. W kolejnych latach w kinie wyświetlano najbardziej klasowe filmy m.in.: w 1913 roku miała miejsce wrocławska premiera Studenta z Pragi ( pierwszy niemiecki film artystyczny) oraz Quo vadis (13 maja 1913 roku) w reżyserii Enrica Guazzoniego[a]. Po trzech i pół roku funkcjonowania kina, Palast-Theater mógł poszczycić się milionowym widzem[2].

Kino Warszawa[edytuj | edytuj kod]

Kino Warszawa

Budynek w którym mieściło się kino Palast-Theater przetrwało II wojnę światową przez co w ciągu miesiąca kino zostało wyremontowane i ponownie otworzone. Pierwszy seans miał miejsce już 16 czerwca 1945 roku; na inauguracje wyświetlony został film Majdanek. W 1950 roku Okręgowy Zarząd Kin przeprowadził pierwszy poważny remont. Kolejny poważny remont podjęto dopiero na przełomie lat 1969-1970. Wcześniej powstawało kilka różnych projektów, które z różnych przyczyn, głównie finansowych czy odmiennych planów urbanistycznych lub trendów budowlanych (kina wolnostojące). Pierwszy był projekt z 1959 autorstwa Stefana Sienickiego i Jana Pańkowskiego, który zakładał nowe wejście od strony pl. Kościuszki i od ul. Piłsudskiego (układ wejść jest zachowany do dnia dzisiejszego), w przyziemu miała być klubokawiarnia, sala kinowa przystosowana do projekcji panoramicznej. W kolejnej dekadzie powstawały kolejne projekty; ostatecznie remont kina został zrealizowany na podstawie projektów Henryka Majewskiego z 1966 roku i Andrzeja Łukaszewicza z 1969 roku[9]. Nowy budynek powstał na fundamentach starego kina Palast-Theater przez co przekraczał normatywną powierzchnię użytkowania dla kin (norma dla takich kin wynosiła 1555 m², a kino miało 2185,2 m²)[10]. W opisie technicznym znajduje się opis wykonanych prac:

Quote-alpha.png
W bryle zewnętrznej budynku doprowadzono do scalenia i ujednolicenia pod względem architektury bardzo zróżnicowanego obecnie zarówno w pionie jak i w poziomie budynku, posiadającego wiele dobudówek i poziomów (...) Ściany ozdabiała okładzina z prefabrykowanych elementów betonowych mocowanych za pomocą stalowych drutów i układanych jednocześnie z wznoszeniem ścian[10]

Ponadto wykonano nową elewację oraz wybudowano mur zasłaniający zaplecze hotelu przylegającego z jednej strony do budynku kina. Remont został zakończony w 1973 roku i w takiej niemal formie kino przetrwało do lat 90[11]. W 1995 dokonano przebudowy przyziemia: m.in. z kawiarni zrobiono małą salę na 90 miejsc. [12]. Kolejny poważne zmiany w wyglądzie jak i w jego funkcjonalności nastąpiły w 2010 roku.

Dolnośląskie Centrum Filmowe[edytuj | edytuj kod]

W 2011 roku po wykonanym remoncie otworzone zostało Dolnośląskie Centrum Filmowe. Jego właścicielem jest Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego „Odra-Film”.

Kino wyposażone jest w system dźwiękowy Dolby Digital Surround EX i projektory umożliwiające wyświetlanie filmów w technologii 3D. Sale kinowe w DCF otrzymały nazwy kontynuujące tradycje dawnych wrocławskich kin.[13] Są to:

  • Sala nr 1 „Polonia” (73 miejsca)
  • Sala nr 2 „Warszawa” (250 miejsc)
  • Sala nr 3 „Lwów” (135 miejsc)
  • Sala nr 4 „Lalka” (141 miejsc)

Łącznie Dolnośląskie Centrum Filmowe oferuje widzom 599 miejsc, z czego 15 jest przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Światowa premiera Quo vadis miała miejsce 8 marca 1913 roku w rzymskim Teatro Constanzi

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Dębski 2009 ↓, s. 124.
  2. a b Dębski i Zybura 2008 ↓, s. 36.
  3. Dębski i Zybura 2008 ↓, s. 201.
  4. Dębski i Zybura 2008 ↓, s. 58.
  5. a b Dębski 2009 ↓, s. 125.
  6. Dębski i Zybura 2008 ↓, s. 35-36.
  7. Dębski i Zybura 2008 ↓, s. 37.
  8. Dębski i Zybura 2008 ↓, s. 38.
  9. Dębski 2009 ↓, s. 208.
  10. a b Dębski 2009 ↓, s. 209.
  11. Dębski 2009 ↓, s. 211.
  12. Encyklopedia 2006 ↓, s. 368.
  13. OPIS KINA, www.dcf.wroclaw.pl [dostęp 2017-10-27] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Dębski: Historia kina we Wroclawiu w latach 1896-1918. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2009. ISBN 978-83-229-3019-9.
  • Andrzej Dębski, Marek Zybura: Wrocław będzie miastem filmowym.... Z dziejów kina w stolicy Dolnego Śląska. Wrocław: GAJT, 2008. ISBN 978-83-88178-62-7.
  • Encyklopedia Wrocławia. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006. ISBN 978-7384-561-9.