Dopłata bezpośrednia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dopłata bezpośrednia – rodzaj subwencji udzielanej rolnikom w Unii Europejskiej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.

System przyznawania[edytuj | edytuj kod]

Przyznawanie pomocy oparte jest na systemie ewidencji IACS.

System przyznawania subwencji jest poddany ostrej krytyce. Oponenci wskazują, że pomoc trafia do największych właścicieli ziemi, a nie do rolników (np. dużym beneficjentem pomocy jest koncern Nestle). Według raportu Komisji Europejskiej 80% środków trafia do 20% uprawnionych. W czerwcu 2006 roku zaproponowano ustanowienie limitu dopłat na 300 tys.euro rocznie - zgodnie z wyliczeniami straciłoby na tym tylko ok. 2 tysiące podmiotów w całej unii, ale projekt nie przeszedł.

Drugim zarzutem było utajnienie listy osób korzystających z pomocy. Unia nie ujawniała listy beneficjentów, nie robiła tego też większość państw. Na mocy porozumienia osiągniętego w 2006 roku oraz rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 259/2008 od dnia 30 kwietnia 2009 pełne listy beneficjentów są ujawniane przez poszczególne Państwa Członkowskie[1].

Trzecim zarzutem jest nierówność traktowania rolników w różnych krajach - inne wysokości dopłat przyznane są w krajach tzw. „starej Unii” a inne w krajach nowych.

Sama idea dopłat krytykowana jest jako bariera o charakterze interwencjonizmu państwa, która jest sprzeczna z ideą wolności gospodarczej i uderza szczególnie w producentów rolnych z krajów rozwijających się. Znane są przypadki, kiedy tanie płody rolne powodowały konkurencję niszczącą rolnictwo krajów afrykańskich lub południowoamerykańskich, przyczyniając się do wzrostu ubóstwa, a w skrajnych przypadkach do głodu[2].

Kolejnym krytykowanym nonsensem są tak małe dopłaty, gdzie koszty administrowania są wyższe niż wysokość dopłaty.

Dopłaty bezpośrednie w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce systemem IACS zarządza Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Polscy rolnicy otrzymują mniej, niż rolnicy w krajach „starej Unii”. Polska uzyskuje z budżetu unijnego dopłaty w wysokości 25% pełnego, należnego poziomu (Polska stosuje również płatności uzupełniające z budżetu krajowego, co stanowi łącznie poziom 55%) w 2004, 30% (wraz z płatnością krajową łącznie 60%) w 2005, 35% (wraz z płatnością krajową łącznie 65%) w 2006, 40% (wraz z płatnością krajową łącznie 70%) w 2007, 50% (wraz z płatnością krajową łącznie 80%) w 2008, 60% (wraz z płatnością krajową łącznie 90%) w 2009, 70% (plus płatność krajowa maksymalnie 30%, jednak łącznie nie więcej niż 100%) w 2010, 80% (plus płatność krajowa maksymalnie 20%, jednak łącznie nie więcej niż 100%) w 2011, 90% w (plus płatność krajowa maksymalnie 10%, jednak łącznie nie więcej niż 100%) w 2012 oraz poziom płatności stosowany w krajach „starej Unii” w 2013.

W Polsce lista beneficjentów dopłat do gruntów oraz płatności cukrowych jest jawna od 2008 roku[3].

W 2015 Polska znajdowała się w grupie 16 państw członkowskich, w których kwota płatności na 1 ha była niższa niż średnia dla UE (266 euro)[4].

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1957 podpisanie Traktatów rzymskich
  • 1997 Agenda 2000
  • 2002 Premier Leszek Miller wynegocjował możliwość podniesienia dopłat dla polskich rolników sumami bezpośrednio z polskiego budżetu
  • 2005 Centrum Monitoringu Wolności Prasy wystąpiło do ARiMR o ujawnienie listy i otrzymało odmowę.
  • 2006 W czerwcu - zaproponowano ustalenie limitu dopłat na 300 tys. euro rocznie, na czym stracić mogło tylko 2 tys. najbogatszych właścicieli latyfundiów. Projekt upadł.
  • 2006 18 października Unia zdecydowała się ujawnić listę beneficjentów pomocy, ale dopiero od 2009 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jawne listy beneficjentów. Rzeczpospolita, 29 kwietnia 2009.
  2. Nakarmimy Świat (film dokumentalny, reż. Ervin Wagenhofer
  3. Wykaz rolników, którym przyznano płatności do gruntów rolnych lub płatność cukrową w roku 2007.
  4. CAP explained. Direct payments for farmers 2015-2020. W: European Comission [on-line]. ec.europa.eu, May 2017. [dostęp 2017-10-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]