Dzioborożec białobrzuchy

Dzioborożec białobrzuchy
	Anthracoceros albirostris
	(Shaw, 1808)
	; Para w parku w Kuala Lumpur
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	dzioborożcowe
Rodzina	dzioborożce
Rodzaj	Anthracoceros
Gatunek	dzioborożec białobrzuchy
Synonimy
	Buceros albirostris Shaw, 1808;
	Buceros albirostris Shaw, 1808;
Podgatunki
	A. a. albirostris (Shaw, 1808); A. a. convexus (Temminck, 1832);
	A. a. albirostris (Shaw, 1808); A. a. convexus (Temminck, 1832);
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Dzioborożec białobrzuchy^[4] (Anthracoceros albirostris) – gatunek dużego ptaka z rodziny dzioborożców (Bucerotidae). Występuje w orientalnej Azji. Nie jest zagrożony.

Zasięg występowania

Dzioborożec białobrzuchy występuje w zależności od podgatunku^[2]^[5]:

A. albirostris albirostris (Shaw, 1808) – dzioborożec białobrzuchy^[4] – Indie do południowych Chin, Indochin i północnego Półwyspu Malajskiego
A. albirostris convexus (Temminck, 1832) – dzioborożec malajski^[4] – południowy Półwysep Malajski, Wielkie Wyspy Sundajskie oraz pobliskie wyspy.

Morfologia

Jest to duży ptak o długości ciała 55–60 cm oraz masie ciała wynoszącej u samców 680–907 g, u samic 567–879 g^[2]. Posiada czarne upierzenie z wyjątkiem białych pasów na gardle, brzuchu i spodniej części ogona. Mogą występować drobne różnice regionalne w odniesieniu do koloru dzioba i koloru upierzenia ogona. Samce są większe od samic.

Biotop

Naturalnym środowiskiem tego ptaka są lasy subtropikalne, tropikalne lasy deszczowe i wilgotne lasy nizinne^[3].

Pożywienie

Ptak ten jest właściwie wszystkożerny, ale jego ulubionym składnikiem pokarmowym są owoce i jagody: głównie figi i rambutany.

Status zagrożenia

IUCN uznaje dzioborożca białobrzuchego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana; w 2001 roku podawano, że jest to najpospolitszy z azjatyckich dzioborożców. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny^[3].

Filatelistyka

Poczta Polska wydała w 30 października 2019 znaczek o nominale 3,30 zł z fotografią dzioborożca białobrzuchego w serii Ptaki Singapuru i Polski (wspólna emisja obu krajów). Nakład liczył 120 000 sztuk. Użyto techniki offsetowej na papierze fluorescencyjnym. Autorem projektu znaczka był Sonny Lee. Na znaczku umieszczone zostały łacińska i polska nazwa gatunku: Anthracoceros albirostris dzioborożec białobrzuchy^[6]. W wydanym bloku na bliźniaczym znaczku „polskim” znalazł się sokół wędrowny^[7].

Przypisy

↑ Anthracoceros albirostris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 A.C. Kemp, P. Boesman: Oriental Pied Hornbill (Anthracoceros albirostris). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. [dostęp 2020-05-04]. (ang.).
1 2 3 BirdLife International, Anthracoceros albirostris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-11] (ang.).
1 2 3 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Bucerotidae Rafinesque, 1815 – dzioborożce - Hornbills (wersja: 2024-10-04). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-11].
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-11] (ang.).
↑ Marek Jedziniak: Ptaki Singapuru i Polski. kzp.pl. [dostęp 2019-12-10]. (pol.).
↑ Ptaki Singapuru i Polski (2019; Nr kat.:227). filatelistyka.poczta-polska.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-10)]. (pol.).

Bibliografia

Davison G.W.H.: Birds of Borneo, Sabah, Sarawak, Brunei and Kalimantan. New Holland, 2007. ISBN 978-1845378318.

Linki zewnętrzne

Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Anthracoceros albirostris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[hbwa-2] 1 2 3 A.C. Kemp, P. Boesman: Oriental Pied Hornbill (Anthracoceros albirostris). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. [dostęp 2020-05-04]. (ang.).

[iucn-3] 1 2 3 BirdLife International, Anthracoceros albirostris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-11] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-4] 1 2 3 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Bucerotidae Rafinesque, 1815 – dzioborożce - Hornbills (wersja: 2024-10-04). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-11].

[ioc-5] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-11] (ang.).

[6] Marek Jedziniak: Ptaki Singapuru i Polski. kzp.pl. [dostęp 2019-12-10]. (pol.).

[7] Ptaki Singapuru i Polski (2019; Nr kat.:227). filatelistyka.poczta-polska.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-10)]. (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]