Przejdź do zawartości

Fenix (czasopismo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Fenix
Częstotliwość

miesięcznik

Państwo

 Polska

Tematyka

literatura

Pierwszy numer

1990

Ostatni numer

2001

Średni nakład

5000 egz.[1]

Liczba stron

196

ISSN

0860-0376

Strona internetowa

Fenix (niekiedy zapisywane jako Feniks[2]) – polskie czasopismo poświęcone literaturze fantastycznej, wydawane w latach 1990–2001.

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Fenix powstał jako kontynuacja fanzinu Feniks. Zostało założone w 1990 r. przez Jarosława Grzędowicza, Krzysztofa Sokołowskiego, Rafała A. Ziemkiewicza, Andrzeja Łaskiego i Dariusza Zientalaka[3]. W pierwszym roku istnienia (numery 0–4) wydawany przez wydawnictwo Radwan[4][5], następnie od 1991 r. przez wydawnictwo Prószyński i S-ka[5], zaś od 2000 do 2001 r. (kiedy ukazał się ostatni numer pisma) przez wydawnictwo Mag[3][5]. Do 1993 r. redaktorem naczelnym był Rafał A. Ziemkiewicz, później Jarosław Grzędowicz. Ukazało się 107 numerów[3][3][6].

Zdjęcie okładek Fenixów formatu A5
Okładki Fenixów formatu A5

Fenix miał początkowo format A5 (pierwsze numery wydawane przez wydawnictwo Radwan), potem charakterystyczny, „kieszonkowy” format, który został nieco zwiększony w ostatnich kilkunastu numerach, wydawanych przez Mag. Zawsze jednak format czasopisma był mniejszy od A4[3].

W ostatnim numerze, który pojawił się w wakacje 2001 r., redaktor naczelny zaznaczył, że nie doszło do upadku magazynu, lecz do zmiany wydawcy. W styczniu 2018 roku pismo zostało reaktywowane jako Fenix Antologia z inicjatywy Bartka Biedrzyckiego i Krzysztofa Sokołowskiego (ukazywało się do 2020)[3][7][8].

Zawartość

[edytuj | edytuj kod]

W czasopiśmie obok utworów literackich (głównie opowiadań) publikowano także recenzje książek, a okazjonalnie także filmów, teksty krytyczne dotyczące szeroko pojętej fantastyki (w formie kolumn takich jak „Piąte Piwo” Marka Oramusa), a także okazjonalnie wywiady i komiksy.[3]

Wpływ

[edytuj | edytuj kod]

Fenix ​​został wydany w momencie polskiej transformacji z komunistycznego kraju kontrolowanego przez Związek Radziecki do suwerennego, demokratycznego państwa kapitalistycznego i wkrótce stał się najważniejszym konkurentem dla dominującego w Polsce magazynu fantastyki, „Nowej Fantastyki”. Z 107 numerami pozostaje drugim[a] najbardziej popularnym polskim magazynem w tym gatunku; jako taki, magazyn odegrał znaczącą rolę w kształtowaniu pokolenia pisarzy fantastyki w Polsce w latach 90. i popularyzował (głównie zachodnią) literaturę gatunkową poprzez swoje tłumaczenia. Był również znany z publikacji utworów tzw. „fantastyki rozrywkowej”, tj. bardziej skupionych na akcji i przygodzie, podczas gdy „Nowa Fantastyka”, pod swoim wieloletnim redaktorem Maciejem Parowskim, była skłonna do publikacji bardziej wyrafinowanych i eksperymentalnych opowieści[3].

Fenix od początku próbował kształtować przyszłych pisarzy. Służyły temu nie tylko organizowane konkursy literackie, ale również Hitalia – swoista gra narracyjna, którą współtworzyć mogli czytelnicy, nadsyłając swoje teksty, a także prowadzony przez Feliksa W. Kresa „Kącik złamanych piór” – utrzymany w konwencji satyrycznej krytyczno-literacki kącik porad dla młodych pisarzy, w których Kres odnosił się do nadesłanych do redakcji tekstów[3]. W lutym 2005 roku felietony z „Kącika złamanych piór” wydano w formie książkowej pod tytułem Galeria złamanych piór[3].

  1. Science Fiction, który ukazał się mniej więcej w czasie, gdy Fenix ​​upadł, był trzecim


Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Pisma kulturalne w Polsce po 1989. Leksykon, Katowice 2010, s. 85.
  2. Katarzyna Kaczor: Bogactwo polskich światów fantasy. Od braku nadziei ku eukatastrophe. W: Sebastian Jakub Konefał: Anatomia wyobraźni. Gdańsk: Gdański Klub Fantastyki, 2014, s. 182.
  3. a b c d e f g h i j Piotr Konieczny, SFE: Fenix [online], sf-encyclopedia.com, 2025 [dostęp 2025-04-23].
  4. Księgarnia Wydawnictwa Radwan - o nas. [dostęp 2019-01-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-06)].
  5. a b c Czasopisma - Fenix. [dostęp 2016-02-18].
  6. INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE O ŹRÓDLE Tytuł: Fenix. Polska Bibliografia Literacka. [dostęp 2020-04-16]. (pol.).
  7. Dagmara Trembicka: Powrót legendarnego magazynu. Fenix znowu na papierze!. [w:] MoviesRoom.pl [on-line]. 2018-01-12. [dostęp 2018-01-13].
  8. Fenix powrócił. [w:] Esensja.pl [on-line]. [dostęp 2018-01-14].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]