Fort 38 „Skała”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Widok na wzgórze od strony zachodniej

Fort 38 Skała – jeden z fortów Twierdzy Kraków. Powstał w 1878 roku jako fort półstały. W latach 1884-1886 został przebudowany na fort pancerny. Jest to pierwszy fort pancerny w Twierdzy Kraków. Stanowił zachodnie czoło Twierdzy Kraków. Należał do III sektora obronnego i był jego głównym obiektem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Projektantem fortu był Szwajcar, gen. Daniel Salis-Soglio. Celem budowy było zapewnienie obrony rubieży między dolinami Rudawy i Wisły. Fort wspomagał od północy Fort 39 Olszanica, a od południa Fort Bielany.

Fort 38 Skała nie brał udziału w walkach I wojny światowej. Podczas dwudziestolecia międzywojennego pozostał własnością wojska. 1921-1926 fort był remontowany. Również podczas II wojny światowej nie został zniszczony.

W 1953 roku został przekazany Uniwersytetowi Jagiellońskiemu, który przeznaczył zabudowania fortu na obserwatorium astronomiczne. Obserwatorium oddano do użytku w maju 1964 roku z okazji jubileuszu 600-lecia uniwersytetu.

Położenie fortu[edytuj | edytuj kod]

Fort znajduje się na łagodnie opadającym w kierunku zachodnim zboczu wzgórza Sowiniec, przy ulicy Do Obserwatorium, w Krakowie. Za fortem ten grzbiet kończy się kilkunastometrowym obrywem skalnym.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Obecne kręte ulice które otaczają Fort 38 Skała (Chełmska, Rzepichy, Orla), to wyprostowane, wyremontowane i zabudowane domami dawne kryte serpentyny dojazdowe do fortów 38 Skała i 39 Olszanica.
  • Nazwa Śmierdząca Skała jest nazwą mylną, bowiem Austriacy nazywali często dzieła obronne bazując na ich lokalizacji. Fort 38 znajduje się w krakowskiej Skale, jednak dominującą (lokalnie) wsią był Kryspinów, który do 1902 roku nazywał się Śmierdząca. Kiedy na początku XX wieku wieś przemianowano na Kryspinów, Fort 38 pozostał przy nazwie Skała.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]