Fugas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fugasy znalezione w Bagdadzie
IED znaleziony w Iraku. Wklęsła kształtka z miedzi zamienia się w czasie detonacji w penetrator i spełnia rolę ładunku kumulacyjnego.

Fugas (z fr. fougasse[1]) – improwizowana, prowizoryczna mina lądowa, zakopana w ziemi, wybuchająca pod wpływem nacisku lub przez zdalne odpalenie, wykonana z materiałów zastępczych, jak saperskie materiały wybuchowe, pociski artyleryjskie, bomby lotnicze, głowice torpedowe, granaty, różne niewybuchy lub niewypały itp.

W XVIII wieku specyficzny typ fugasu był wymyślony i zbudowany na Malcie przez inżynierów zakonu maltańskiego. W litej skale, pod kątem około 45 stopni, były wycięte lejowate tunele o głębokości 2-3 metrów. Na ich spodzie składano ładunek prochu, w który był wkładany długi lont, wyprowadzony na powierzchnię. Następnie lej fugasu był wypełniany kamieniami. Fugasy miały służyć jako "działa", które miały być użyte w przypadku inwazji wrogów na wyspę. Pierwszą próbę ogniową przeprowadzono 28 września 1740 roku pod nadzorem wojskowego inżyniera zakonu Marandona[2].

Istnieją również fugasy zapalające (ogniowe), prymitywne, tworzone z granatów ręcznych i beczek z benzyną, oraz bardziej profesjonalne, będące miotaczami ognia jednorazowego użytku, a także fugasy odłamkowe (w najprostszym przypadku będące minami przysypanymi kamieniami), chemiczne itp.

Od kilku lat, głównie w doniesieniach medialnych, wyraz „fugas” jest zastępowany określeniem „mina-pułapka” lub angielskim akronimem IED (improwizowany ładunek wybuchowy, ang. Improvised Explosive Device). W żargonie żołnierskim funkcjonuje także określenie „ajdik”, będące spolszczeniem akronimu IED[3][4].


Przypisy[edytuj]

  1. Witold Doroszewski (red.): fugas. W: Słownik języka polskiego [on-line]. PWN. [dostęp 2016-08-21].
  2. Dr. Stephen C Spiteri: The Fougasses (ang.). MilitaryArchitecture.com. [dostęp 2015-04-06].
  3. Jak zginęli Polacy w Afganistanie, interia.pl, 04.03.2008
  4. Dajcie nam rosomaki, wyborcza.pl, 02.09.2008

Bibliografia[edytuj]

  • PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Marcin Kamler (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9.