Fuxi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fuxi
Fuxi
Chińskie nazwisko i imię
Hanyu pinyin Fúxī
Wade-Giles Fu-hsi
Zn. tradycyjne 伏羲
Zn. uproszczone 伏羲

Fuxi, znany też jako Taihao (太皞, dosł. Wielki Blask) – w mitologii chińskiej pierwszy z legendarnych Trzech Czcigodnych, pierwszych władców Chin. Według traktatu Huainanzi jest bogiem Wschodu i planety Jowisz[1].

Był synem boga piorunów Leishena i dziewczyny z kraju Huaxu[1]. Miał siostrę Nüguę, którą poślubił, wbrew zasadom etycznym późniejszych Chińczyków[2].

Miał być twórcą heksagramów umieszczonych w księdze Yijing[2] oraz magicznego kwadratu luoshu[3]. Przypisuje mu się także wynalezienie sieci do łowienia ryb, ustanowienie małżeństwa[2], nauczenie ludzi uprawy ziemi i rozniecania ognia (choć inne legendy jako dawcę ognia wymieniają Żółtego Cesarza lub Suirena)[1].

Fuxi zazwyczaj przedstawiany jest jako pół-człowiek, pół-wąż (lub smok)[1]. Na płaskorzeźbach pochodzących z epoki Han Fuxi i Nügua przedstawiani są często jako ciasno splecione ze sobą węże[2]. Fuxi trzyma w dłoni kątownik, będący symbolem budownictwa, ale także uzdrawiających i magicznych sił[2]. Często przedstawiany jest także jako postać o głowie wołu i ciele smoka pokrytym łuskami[2].

Według mitu narodowości Yao Fuxi i Nügua byli parą dzieci, które jako jedyni ludzie ocaleli z wielkiej powodzi, dzięki pomocy boga piorunów i tykwie, w której się schronili. Stąd też ma pochodzić imię Fuxi (brat-tykwa)[1]. Po potopie Fuxi miał poślubić swoją siostrę, która urodziła pierwszych ludzi[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Mieczysław Jerzy Künstler: Mitologia chińska. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Auriga, 2006. ISBN 83-922635-4-5.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Wolfram Eberhard: Symbole chińskie. Słownik. Kraków: Universitas, 2007, s. 70-71. ISBN 97883-242-0766-4.
  3. Derek Walters: Mitologia Chin. Poznań: Don Wydawniczy Rebis, 1996, s. 106. ISBN 83-7120-229-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia historyczna świata. Tom III. Kraków: Wyd. Opres, 2000, s. 249. ISBN 83-85909-61-3.