Górzak syberyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Górzak syberyjski
Aschizomys lemminus[1]
G.S. Miller, 1898[2]
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd Supramyomorpha
Infrarząd myszokształtne
Nadrodzina myszowe
Rodzina chomikowate
Podrodzina karczowniki
Plemię Myodini
Rodzaj Aschizomys
G.S. Miller, 1898[2]
Gatunek górzak syberyjski
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Górzak syberyjski[4] (Aschizomys lemminus) – gatunek ssaka z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Górzak syberyjski występuje we wschodniej Syberii i Rosyjskim Dalekim Wschodzie (na wschód od rzeki Lena i Gór Jabłonowych na wschód od Półwyspu Czukockiego)[5].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1868 roku amerykański botanik i zoolog Gerrit Smith Miller nadając mu nazwę Aschizomys lemminus[2]. Holotyp pochodził ze stacji Kelsey, nad Zatoką Opatrzności, w Cieśninie Beringa, w Rosji[6]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Aschizomys lemminus który opisał również w 1868 roku Gerrit Smith Miller[2].

We wcześniejszych ujęciach systematycznych A. lemminus był często klasyfikowany jako gatunek w obrębie rodzaju Alticola lub podgatunek Myodes macrotis (jako Alticola macrotis lemminus lub Aschizomys macrotis lemminus)[5]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy[5].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Aschizomys: gr. negatywny przedrostek α- a- „bez”; σχιζω skhizō „podzielić”; μυς mus, μυος muos „mysz”[7].
  • lemminus: nowołac. lemmus „leming”, od norw. lemming „leming”, od lemja „okaleczyć, uderzyć”[8]; przyrostek -inus „należący do, odnoszące się do”[9].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 88–120 mm, długość ogona 10–28 mm; masa ciała 21–39 g[10]. Ogon stanowi 16–24% długości ciała[10].

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Górzak syberyjski występuje w skalistych, górskich obszarach od poziomu morza po 2000 m n.p.m. Na Czukotce zamieszkuje nagie szczyty górskie i doliny rzek, gdzie skały porastają trawy. Żywi się głównie mchami i porostami, w mniejszym stopniu zjada trawy i ogryza krzewy[3].

Okres rozrodczy tego gryzonia przypada na lato. Typowo w ciągu roku samica wydaje na świat jeden miot, tylko w południowej Jakucji stwierdzono dwa mioty[3].

Populacja[edytuj | edytuj kod]

Górzak syberyjski jest szeroko rozprzestrzeniony i choć populacja ma niską gęstość (na Czukotce 7-12 osobników na hektar), to łączna liczebność jest duża. Jest uznawany za gatunek najmniejszej troski[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Aschizomys lemminus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d G.S. Miller. Description of a new genus and species of microtine rodent from Siberia. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 50, s. 369, 1898 (ang.). 
  3. a b c d F. Cassola, Alticola lemminus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2021-2 [dostęp 2021-11-25] (ang.).
  4. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 235. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  5. a b c C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 348. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  6. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Alticola (Aschizomys) lemminus. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-11-25].
  7. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 123, 1904 (ang.). 
  8. Jaeger 1944 ↓, s. 121.
  9. Jaeger 1944 ↓, s. 111.
  10. a b U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: Handbook of the Mammals of the World. D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (red.). Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 307–308. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]