G2 (gwiazda)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
G2
Ilustracja
Ruch obiektu G2 na złożeniu obrazów z teleskopu VLT (ESO)
Gwiazdozbiór

Strzelca

Odległość

26 000 l.ś.
8000 pc

Charakterystyka fizyczna
Typ widmowy

B?

Jasność

~5 L

Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół

Sgr A*

Półoś wielka

~0,4"

Okres orbitalny

264 ± 139 lat

Mimośród

0,965 ± 0,011

G2obiekt astronomiczny, najprawdopodobniej gwiazda, a w przeszłości gwiazda podwójna, znajdująca się w pobliżu centrum Galaktyki, powstała prawdopodobnie na skutek oddziaływania supermasywnej czarnej dziury Sagittarius A* na układ podwójny. Gwiazda ta otoczona jest chmurą pyłu i gazu. Według niektórych hipotez, obiekt może być także chmurą gazową, pozostałością znacznie większej chmury.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa obiektu G2 jest niestandardowa i nie należy do żadnego z przyjętych katalogów gwiazdowych. Zazwyczaj litera „G” zarezerwowana jest dla bliskich gwiazd skatalogowanych przez Henry'ego Giclasa. Litera „G” w nazwie obiektu odnosi się zapewne do jego gazowej natury (ang. gas), a sam obiekt G2 jest drugim odkrytym obiektem o takiej naturze, po G1[1].

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Obiekt został odkryty w 2011 przez zespół astronomów pod kierownictwem Stefana Gillessena w ramach przeglądu orbit obiektów znajdujących się w pobliżu Sagittariusa A*[2][3]. Odkrycia dokonano przy użyciu teleskopu Very Large Telescope[2].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Początkowo sądzono, że obiekt G2 jest wodorową chmurą gazową poruszającą się w pobliżu supermasywnej czarnej dziury stanowiącej centrum Galaktyki[4]. Masa obiektu była szacowana na około trzy masy Ziemi[5], a temperatura zewnętrznych części jego powłoki wynosi zaledwie 550 K[2]. Jasność obiektu wynosi około pięciu jasności Słońca i w momencie jego odkrycia był to obiekt unikatowy, nieprzypominający żadnego innego znanego obiektu orbitującego wokół Sgr A*[2].

Obiekt znajduje się w odległości około 26 tysięcy lat świetlnych (8000 pc) od Ziemi[6]. Jego okres orbitalny wynosi 264 ± 139 lat, a mimośród orbity 0,965 ± 0,011[6]. Widziany z Ziemi znajduje się około cztery sekundy kątowe od Sgr A*[6].

W 2014 obiekt znalazł się w perycentrum orbity wokół Sgr A* i jeżeli, jak początkowo sądzono, obiekt miał być chmurą gazową, to oczekiwano, że siły pływowe czarnej dziury doprowadzą do rozerwania obiektu[4]. Obiekt przetrwał jednak zbliżenie do czarnej dziury, co – wraz z dodatkowymi obserwacjami poczynionymi przez Teleskopy Kecka – pozwoliło na stworzenie innych hipotez na temat jego natury[4].

Według nowej hipotezy obiekt ten to była gwiazda podwójna, która została połączona w jedną gwiazdę na skutek oddziaływania czarnej dziury[4]. W czasie kolizji gwiazd w pobliżu czarnej dziury silne oddziaływanie grawitacyjne czarnej dziury znacząco wpływa na proces łączenia gwiazd[4]. W takich warunkach łączące się gwiazdy w trakcie procesu zlewania się w jeden obiekt znacząco powiększają swoje rozmiary w procesie, który trwa około jednego miliona lat, zanim skurczą się do rozmiarów zwykłej gwiazdy[4]. Gwiazdę otacza optycznie gęsta powłoka materii o średnicy około 2,6 jednostek astronomicznych[5].

Według naukowców, którzy odkryli obiekt, fakt, że przetrwał on zbliżenie do czarnej dziury nie oznacza, że nie może on być chmurą gazową[3]. Analiza orbity G1 i G2 wskazuje na to, że są one ze sobą powiązane[3]. Według tej analizy, obydwa obiekty stanowią część znacznie większej chmury gazowej, która została rozerwana już wcześniej, a teraz poruszają się one wokół czarnej dziury po bardzo zbliżonych orbitach „jak paciorki naszyjnika”[3]. Analiza wskazuje, że G1 porusza się przed G2 – G2 podąża za G1 poruszając się po podobnej orbicie z 13-letnim opóźnieniem[3]. Obydwa obiekty mogą pochodzić z materii wyrzuconej z jakiejś gwiazdy około 100 lat temu[3]. Gazowa natura obiektów może także tłumaczyć to, że nie emitują one żadnego promieniowania rentgenowskiego[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. A. Burkert et al.: Physics of the Galactic Center Cloud G2, on its Way towards the Super-Massive Black Hole (ang.). arxiv.org. [dostęp 2014-11-06].
  2. a b c d S. Gillessen et al.: A gas cloud on its way towards the super-massive black hole in the Galactic Centre (ang.). arxiv.org. [dostęp 2014-11-06].
  3. a b c d e f g Gas cloud in the galactic centre is part of a larger gas streamer (ang.). Max Planck Institute, 2014-11-24. [dostęp 2015-01-05].
  4. a b c d e f Stuart Wolpert: UCLA astronomers solve puzzle about bizarre object at the center of our galaxy (ang.). newsroom.ucla.edu. [dostęp 2014-11-06].
  5. a b G. Witzel et al.. Detection of Galactic Center Source G2 at 3.8 μm during Periapse Passage. „The Astrophysical Journal Letters”. 796 (1), s. L8, 2014-11-03. DOI: 10.1088/2041-8205/796/1/L8 (ang.). 
  6. a b c L. Meyer et al.. The Keplerian orbit of G2. „Proceedings IAU Symposium No. 303”, 2013 (ang.).