Galeras

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Galeras
Wulkan Galeras
Wulkan Galeras
Państwo  Kolumbia
Pasmo Andy
Wysokość 4276 m n.p.m.
Wybitność 2035 m
Położenie na mapie Nariño
Mapa lokalizacyjna Nariño
Galeras
Galeras
Położenie na mapie Kolumbii
Mapa lokalizacyjna Kolumbii
Galeras
Galeras
Ziemia 1°13′19″N 77°21′22″W/1,221944 -77,356111Na mapach: 1°13′19″N 77°21′22″W/1,221944 -77,356111

Galerasaktywny wulkan w południowo-zachodniej Kolumbii, 9 km od miasta Pasto, stolicy departamentu Nariño (współrzędne geograficzne 1°13′ φ N 77°22′ λ W). W jego otoczeniu znajduje się rezerwat florystyczny i faunistyczny. Nazwę wulkanowi nadali hiszpańscy konkwistadorzy, dlatego, że jego sylwetka przypominała im sylwetki więźniów skazanych na roboty przymusowe (m.in. galernicy) w Hiszpanii. Tubylcy nazywali go Urcunina co znaczy góra ognia.

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Galeras jest wulkanem aktywnym przez co najmniej ostatni milion lat. Dwie główne erupcje, które uformowały kalderę miały miejsce około 560 000 lat temu (w tej erupcji wyrzucono około 15 km³ materiału) oraz pomiędzy 40 000 i 150 000 lat temu (mniejsza erupcja, ale wciąż zauważalna: 2km³ materiału). Później część kaldery zapadła się, prawdopodobnie w wyniku niestabilności spowodowanej przez aktywność hydrotermalną. Późniejsze erupcje uformowały mniejszy stożek w obrębie kaldery w kształcie podkowy.

Co najmniej 6 wielkich erupcji zdarzyło się w ciągu ostatnich 5 000 lat (ostatnia z nich w 1886 roku). Było co najmniej 20 mniejszych wybuchów od XVI wieku.

Charakterystyka wulkanu[edytuj | edytuj kod]

  • Wysokość: 4276 m n.p.m.
  • Typ wulkanu: stratowulkan z kalderą
  • Średnica podstawy: 20 km
  • Średnica głównego krateru: 320 m
  • Głębokość głównego krateru: 80 m
  • Posiada wiele mniejszych kraterów pobocznych.

Ostatnie erupcje[edytuj | edytuj kod]

Galeras jest jednym z najbardziej aktywnych wulkanów Kolumbii i posiada najwięcej świadectw historycznych od ważnych wybuchów w XVI wieku. Wulkana zwiększył swoją aktywność na początku 1988 roku.

  • 14 stycznia 1993, podczas gdy grupa geologów przeprowadzała badania w ramach kongresu wulkanologicznego, doszło do erupcji, w wyniku której zginęło dziewięć osób.
  • 24 listopada 2005 roku nad ranem doszło do mniejszej erupcji, zostały wyrzucone dymy i popioły. Ewakuowano pobliskie wioski. Miasto Pasto zostało pokryte trzycentymetrową warstwą popiołu.
  • 13 lipca 2006 – erupcja o charakterze; kolumna gazu osiągnęła 8 kilometrów wysokości, opad popiołu nastąpił w wielu municypiach: La Florida, Ancuya, Sandoná, Samaniego i Linares. Stwierdzono opad materiału piroklastycznego w miastach tak dalekich jak Consacá, 11,4 kilometrów na zachód od głównego krateru.
  • 23 listopada 2006 roku ewakuowano 8000 mieszkańców ze względu na ryzyko wybuchu.
  • 17 stycznia 2008 roku o 20:06 doszło do erupcji o charakterze eksplozywnym, pojawił się słup pary wodnej i popiołów o wysokości około 8 km, erupcji towarzyszyły też materiały piroklastyczne i fala uderzeniowa, która była odczuwalna w dużej części miasta Pasto i niedalekich wsiach Pomimo ryzyka utraty życia wielu mieszkańców pobliskich obszarów odmówiło ewakuacji.
  • 14 lutego 2009 – brak ofiar, ewakuowano ok. 8 tys. mieszkańców[1].
  • 13 marca 2009 roku wulkan wybuchł dwa razy o 15:55 i 17:00 czasu lokalnego. Popiół opadł na Pasto i pobliskie miejscowości.
  • 8 czerwca 2009 roku nastąpiły kolejne dwa wybuchy. Ewakuowano 8 tys. mieszkańców miejscowości sąsiadujących z wulkanem Galeras[2].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Lista wulkanów w Kolumbii

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy