Horodyszcze (rejon baranowicki)
53°19′20″N 26°00′48″E/53,322222 26,013333
 Cerkiew w Horodyszczu | |
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Rejon | |
| Sielsowiet | |
| Wysokość |
290 m n.p.m. |
| Populacja (2010) • liczba ludności |
|
| Nr kierunkowy |
+375 163 |
| Kod pocztowy |
225328 |
Położenie na mapie obwodu brzeskiego  | |
Położenie na mapie Białorusi  | |
| 53°19′20″N 26°00′48″E/53,322222 26,013333
| |
Horodyszcze[2] (biał. Гарадзішча) – osiedle typu miejskiego na Białorusi, w obwodzie brzeskim w rejonie baranowickim, 25 km od Baranowicz, około 2,2 tys. mieszkańców (2010).
Historia
[edytuj | edytuj kod]
Osada pierwszy raz wspominana w 1414 roku, od 1494 siedziba parafii. Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w I Rzeczypospolitej, w powiecie nowogródzkim województwa nowogródzkiego[3]. Utracone zostało po II rozbiorze Polski w 1793 na korzyść Imperium Rosyjskiego.
W XIX i w początkach XX w. położone było w Rosji, w guberni mińskiej, w powiecie nowogródzkim. Pod zaborami i w II Rzeczypospolitej siedziba gminy Horodyszcze.
W dwudziestoleciu międzywojennym leżało w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie baranowickim[a]. W 1921 miejscowość liczyła 1021 mieszkańców, zamieszkałych w 165 budynkach, w tym 708 Żydów, 263 Polaków, 22 Białorusinów i 28 osób innej narodowości[b]. 760 mieszkańców było wyznania mojżeszowego, 166 rzymskokatolickiego, 62 prawosławnego i 33 muzułmańskiego[4].
W 1939 zaanektowane przez ZSRR i włączone w skład BSRR. W 1940 otrzymuje status osiedla typu miejskiego, w latach 1941–1944 pod okupacją niemiecką.
Podczas okupacji hitlerowskiej, w lecie 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 1000 osób. 21 października 1941 większość Żydów wywieziono do getta w Baranowiczach. W marcu 1943 roku Niemcy zlikwidowali getto, a pozostałych Żydów-specjalistów zamordowano na cmentarzu żydowskim[5].
Po wojnie w granicach ZSRR i od 1991 w niepodległej Białorusi.
Religia
[edytuj | edytuj kod]Znajdują tu się dwie parafie – prawosławna (pw. Podwyższenia Krzyża Pańskiego)[6] i rzymskokatolicka (pw. Matki Bożej Różańcowej).
W Horodyszczu znajduje się zabytkowa drewniana XVIII-wieczna cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego oraz wzniesiony w tym samym stuleciu kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Różańca Świętego[7].
Urodzeni w Horodyszczach
[edytuj | edytuj kod]- Ludwik Masłowski – polski publicysta, tłumacz, jeden z pierwszych polskich socjologów, pisarz polityczny[8].
- Borys Kleckin – żydowski wydawca literatury i prasy jidysz związany z Wilnem, działacz Bundu[9].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Przynależność powiatowa zmieniała się. Miejscowość leżała w powiatach nowogródzkim (do 1926) i baranowickim (1926 - 1945)
- ↑ Innej niż polska, białoruska, niemiecka i żydowska. Wśród osób innych narodowości zamieszkujących gminę Horodyszcze było 28 Tatarów i 9 Rosjan. Skorowidz nie wyszczególnia narodowości osób z grupy inne z podziałem na miejscowości
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года. belstat.gov.by. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-09-18)]. (ros.).
- ↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2019. ISBN 978-83-254-2578-4.
- ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 99.
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom VII – Województwo Nowogródzkie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923.
- ↑ Geoffrey P. Megargee (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945, t. II, part B, s. 1197.
- ↑ Барановичское благочиние → 10. Приход храма Воздвижения Честнаго и Животворящего Креста г.п. Городище. pinskeparh.by. [dostęp 2020-12-30]. (ros.).
- ↑ Свята-Крыжаўзвіжанская царква
- ↑ Ludwik Masłowski - encyklopedia.biolog.pl [online], biolog.pl [dostęp 2025-08-15].
- ↑ DELET - Kleckin Borys [online], delet.jhi.pl [dostęp 2025-08-17].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Horodyszcze, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 143.
- Historia Żydów w Horodyszczu na portalu Wirtualny Sztetl
