Hyperpyron

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hyperpyron w formie miseczki (skifat)

Hyperpyron (gr. ύπέρπυρον, νόμισμα ύπέρπυρον nomisma hyperpyron) – złota moneta wybijana w Bizancjum od XI wieku, o normatywnej wadze 4,45 g.

Wprowadzony został reformą monetarną Aleksego I Komnena w 1092 dla zastąpienia zupełnie zdewaluowanego solida w postaci histamenona. Nazwa miała podkreślać nadzwyczajną czystość kruszcu (w znaczeniu „próby ogniowej”), odnosząc się do złota wysokiej próby (875, czyli 21 karatów). Początkowo miał równowartość 3 aspronów z elektrum (białego złota) i 48 aspronów bilonowych (srebrnych). Mimo stopniowego spadku wartości hyperpyron był emitowany aż do połowy XIV wieku, a następnie używany jeszcze jako moneta obrachunkowa.

Był ostatnim typem złotej monety bizantyjskiej. Później w Bizancjum chętnie zastępowano go złotym dukatem weneckim.

Nazwę tę stosowano również dla monety srebrnej wprowadzonej za cesarza Jana V w latach 1354–1379, która faktycznie zastąpiła hyperpyron (z uwagi na niemal zupełne zaniechanie wówczas emisji złotych nominałów).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Philip Grierson: Byzantine coinage. Washington: Dumbarton Oaks Research Library and Collection, 1999. ISBN 0-88402-274-9.
  • Helmut Kahnt: Das grosse Münzlexikon von A bis Z. Regenstauf: H. Gietl, 2005. ISBN 3-924861-84-6.
  • Tomaso Bertele: L'iperpero bizantino dal 1261 al 1453 [w:] „Rivista Italiana di Numismatica” t. 59 (1957), s. 70–89

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Reppa – Das grosse Münzen-Lexikon [1] (niem.) [dostęp 2014-12-24]