ILR-33 Bursztyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Bursztyn (ujednoznacznienie).
ILR-33 Bursztyn
Ilustracja
Państwo Polska
Rodzaj suborbitalna
Przeznaczenie Sondaż atmosfery, badania w mikrograwitacji, testy technologii
Długość 5 m
Średnica 230 mm
Napęd Silnik hybrydowy na H2O2 oraz polietylen, 2 silniki pomocnicze na paliwo stałe
Prędkość 4 Ma

ILR-33 BURSZTYN – polska eksperymentalna wielostopniowa rakieta suborbitalna zaprojektowana przez Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Lotnictwa[1]. Głównym celem prac rozwojowych nad BURSZTYNEM jest zdobycie doświadczeń w budowie silników rakietowych i rakiet[2]. Rakieta może znaleźć zastosowanie w sondażu atmosfery, badaniach w mikrograwitacji oraz jako platforma służąca do testowania technologii rakietowych i kosmicznych.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Rakieta ma wysokość ok. 5 metrów długości i 230 mm średnicy[3]. Składa się z dwóch silników pomocniczych na paliwo stałe oraz hybrydowego stopnia głównego z odzyskiwaną głowicą. Silnik główny rakiety jest polskim silnikiem hybrydowym wykorzystującym jako utleniacz wysoko stężony H2O2. Odzyskanie ładunku odbywa się przez oddzielenie głowicy rakiety drogą pirotechniczną, a następnie zastosowanie spadochronu hamującego oraz spadochronu właściwego. Lądowanie odbywa się przy prędkości ok. 8m/s[1][4].

Docelowo ILR-33 BURSZTYN ma latać do linii Kármána, tj. pułapu 100km, z ładunkiem użytecznym o masie około 10kg[2]. BURSZTYN jest flagowym projektem Sieci Badawczej Łukasiewicz - Instytutu Lotnictwa[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prace rozwojowe nad rakietą trwają od końca 2014 roku[4]. Jako utleniacz silnika głównego wybrano wysoko stężony nadtlenek wodoru, z uwagi na uzyskanie przez naukowców z Sieci Badawczej Łukasiewicz - Instytutu Lotnictwa patentu na nowy sposób otrzymywania wysoko stężonego nadtlenku wodoru metodą destylacji[5]. Na Międzynarodowych Targach Wynalazków i Innowacji INTARG 2018 rakieta ILR-33 BURSZTYN została wyróżniona przez jury platynowym medalem w kategorii „przemysł” oraz dyplom Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju[6]. Z kolei na XXII Moskiewskim Międzynarodowym Salonie Wynalazków i Innowacyjnych Technologii „ARCHIMEDES 2019” Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Lotnictwa otrzymał srebrny medal za rozwiązanie: ,,Rakieta ILR-33 BURSZTYN jako system wynalazków oraz innowacyjna platforma do badań eksperymentalnych w warunkach obniżonej grawitacji”. Z uwagi na potrzebę dostosowania krajowych obszarów powietrznych do lotów rakiety BURSZTYN i podobnych, doprowadzono do rozszerzenia i podniesienia strefy powietrznej nad CPSP Ustka[7].

Misje[edytuj | edytuj kod]

W 2017 roku na poligonie w Drawsku Pomorskim odbył się pierwszy lot testowy[8], w którym zweryfikowane zostały podstawowe założenia, mechanizmy, infrastruktura i procedury. Maksymalny pułap był ograniczony z uwagi na ograniczenia obszaru powietrznego w którym odbywał się lot. Planowany na koniec 2018 roku pierwszy lot na wyższe pułapy nie odbył się ze względu na warunki atmosferyczne (silne prądy strumieniowe). W maju 2019 roku miał miejsce kolejny lot testowy w Drawsku pomorskim, w którym przetestowano zmodyfikowaną rakietę a także nowe systemy, m.in. moduł sterowania. 10 września 2019 roku przeprowadzono start z Centralnego Poligonu Sił Powietrznych. W czasie misji przetestowano system sterowania oraz odzysk głowicy rakiety z powierzchni morza [9]

Lista misji rakiety ILR-33 BURSZTYN
Lp. Data Miejsce startu Apogeum Komentarz Nagranie z lotu Źródło
1. 22.10.2017 Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych Drawsko 15 km Lot testowy, pozytywna weryfikacja działania systemów rakiety https://www.youtube.com/watch?v=Dlw61mwYI7E [8]
2. 09.2018 Centralny Poligon Sił Powietrznych Ustka - Start został odwołany ze względu na występowanie silnych prądów strumieniowych [7]
3. 26.05.2019 Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych Drawsko 10.5 km Lot testowy z modułem sterowania https://www.youtube.com/watch?v=Da02FBrtoM4 [10]
4. 10.09.2019 Centralny Poligon Sił Powietrznych Ustka 23 km Lot testowy, test sterowania oraz udane podjęcie odzyskiwanej głowicy z Morza Bałtyckiego https://www.youtube.com/watch?v=x_FnALj66MU [9]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • Meteor - polskie rakiety budowane do lat '70tych

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Instytut Lotnictwa: 9. konferencja Development Trends in Space Propulsion Systems. 9 października 2015. [dostęp 2015-10-13].
  2. a b Polski Bursztyn w kosmosie, Defence 24, 13 października 2015 [dostęp 2015-10-13] [zarchiwizowane z adresu 2015-10-15].
  3. Dawid Cieśliński, ILR-33 Bursztyn jako platforma testowa technologii rakietowych, 2018.
  4. a b YouTube, Instytut Lotnictwa: Rakieta Bursztyn na konferencji Development Trends in Space Propulsion Systems. 13 października 2015. [dostęp 2015-10-13].
  5. Patenty i wynalazki, Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Lotnictwa [dostęp 2019-08-21] (pol.).
  6. Instytut Lotnictwa doceniony na INTARG 2018. "Bursztyn" z medalem - Space24, www.space24.pl [dostęp 2019-08-21].
  7. a b Postępy w projekcie ILR-33 Bursztyn, Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Lotnictwa, 12 października 2018 [dostęp 2019-08-21] (pol.).
  8. a b Rakieta ILR-33 „Bursztyn”, Kosmonauta.net, 14 grudnia 2017 [dostęp 2019-08-21] (pol.).
  9. a b Lot rakiety ILR-33 BURSZTYN na centralnym poligonie Sił Powietrznych w Ustce, Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Lotnictwa, 13 września 2019 [dostęp 2019-09-16] (pol.).
  10. Drugi lot rakiety ILR-33 BURSZTYN, Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Lotnictwa, 29 maja 2019 [dostęp 2019-08-21] (pol.).