Instytut Lotnictwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Instytut Lotnictwa
Budynki Instytutu Lotnictwa
Budynki Instytutu Lotnictwa
Data założenia 1 sierpnia 1926
Typ instytutu badawczy
Zakres działalności lotnictwo, kosmonautyka
Państwo  Polska
Adres al. Krakowska 110/114
02-256 Warszawa
Dyrektor dr hab. inż. Witold Wiśniowski
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Instytut Lotnictwa
Instytut Lotnictwa
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Instytut Lotnictwa
Instytut Lotnictwa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Instytut Lotnictwa
Instytut Lotnictwa
Ziemia 52°10′45,9″N 20°56′54,5″E/52,179417 20,948472
Strona internetowa

Instytut Lotnictwa – polski, państwowy instytut badawczy z siedzibą w Warszawie istniejący od 1926 roku.

Działalność placówki skupia się na świadczeniu usług projektowych, inżynierskich i badawczych w zakresie lotnictwa i kosmonautyki. Instytut prowadzi współpracę międzynarodową z krajami Unii Europejskiej i transatlantycką w zakresie (przede wszystkim z firmą General Electric w ramach Engineering Design Center): silników lotniczych, ekologii, aerodynamiki, konstrukcji lotniczych i badań materiałowych. Instytut Lotnictwa współpracuje także z Boeingiem, Airbusem i Pratt & Whitney oraz prowadzi badania dla innych sektorów gospodarki[1].

Historia[edytuj]

Przed II wojną światową[edytuj]

Historia Instytutu Lotnictwa sięga początków niepodległości Polski, ale oficjalną datą rozpoczęcia działalności Instytutu jest 1 sierpnia 1926 roku. W początkowej fazie swojego funkcjonowania Instytut działał jako Instytut Badań Technicznych Lotnictwa. Nazwa ta przetrwała do początku II wojny światowej. Profil działalności w latach 1926-1939 skupiał się przede wszystkim na badaniu i certyfikowaniu samolotów. Wszystkie polskie przedwojenne samoloty wojskowe były badane i certyfikowane w Instytucie. W okresie przed wybuchem II wojny światowej w Instytucie badano samoloty PZL P.11, PZL.23 Karaś, PZL.37 Łoś, PZL.38 Wilk, PZL.44 Wicher oraz samoloty RWD. Instytut wydawał zeszyty naukowe, które zawierały tłumaczenia fachowej, zagranicznej literatury lotniczej, metody obliczeń aerodynamicznych i wskazówki i przepisy dotyczące budowy sprzętu lotniczego.

W latach wojny Instytut przerwał swoją działalność, ale kadra pozostała w ścisłym związku z lotnictwem, podejmując pracę w renomowanych placówkach zagranicznych, szczególnie w Anglii, a także opracowując strategie reaktywacji ośrodka po wojnie.

Po II wojnie światowej[edytuj]

W 1945 roku powołany został Instytut Techniczny Lotnictwa, który ulokowano w ocalałych budynkach na warszawskim Okęciu. W 1948 roku Instytut zmienił nazwę na Główny Instytut Lotnictwa, a 1952 roku nadano mu nazwę, którą posługuje się do dziś - Instytut Lotnictwa. Okres powojenny, to czas, w którym kadra naukowo-badawcza i konstruktorska zajmowała się głównie projektowaniem i wytwarzaniem licencyjnych dwupłatowców Po-2 oraz samolotu myśliwskiego MiG-15.

W początkowej fazie swojej powojennej działalności w Instytucie opracowywano silniki pulsacyjne i strumieniowe. W początkowym okresie swojego funkcjonowania działalność Instytutu skupiała się nad badaniem sprzętu pozyskanego z ZSRR, wprowadzanego do licencyjnej produkcji w kraju. Obok tych prac, prowadzono również badania nad konstrukcjami rodzimej myśli technicznej. W 1946 roku nad samolotem LWD Szpak, rok później pierwszy szybowiec IS-1 Sęp, po którym były SZD-6 Nietoperz, SZD-8 Jaskółka, SZD-9 Bocian, SZD-19 Zefir, SZD-24 Foka. W Instytucie Tadeusz Sołtyk zaprojektował samoloty PZL TS-8 Bies i pierwszy polski samolot odrzutowy TS-11 Iskra, do której silnik również został zaprojektowany w pracowniach Instytutu. Inżynierowie Instytutu zaprojektowali również pierwsze rodzime konstrukcje śmigłowców: BŻ-1 GIL, BŻ-4 Żuk i JK-1 Trzmiel. W Instytucie prowadzono również prace związane z agrolotnictwem, w 1972 roku zaprojektowano i zbudowano latające laboratorium Lala-1. Był to mocno zmodyfikowany samolot An-2, na którym badano technologie użyte później przy budowie samolotu PZL M-15 (Belphegor).

Oprócz konstrukcji samolotowych placówka zaczęła się specjalizować w projektowaniu i badaniach obiektów latających, takich jak rakiety i cele latające, m.in. opracowano projekt rakiety meteorologicznej Meteor 1. Kolejne lata działalności Instytutu, to przede wszystkim praca nad programem stworzenia samolotu szkolno-bojowego dla wojska, czego efektem był projekt samolotu I-22 Iryda. W instytucie zaprojektowano też czteromiejscowy, kompozytowy samolotu osobowy I-23 Manager, dwumiejscowy samolot szkolny I-25 As, dwumiejscowy śmigłowiec szkolno-patrolowy IS-2 oraz poduszkowiec patrolowo-ratunkowy PRP-560 Ranger.

Struktura[edytuj]

Instytut Lotnictwa dzieli się na sześć głównych pionów merytorycznych:

  • Centrum Badań Materiałów i Konstrukcji (CBMK) − zajmuje się badaniami materiałów i struktur wysoko obciążonych mechanicznie i cieplnie[2].
  • Centrum Nowych Technologii (CNT) − realizuje duże projekty innowacyjne wspólnie z partnerami Unii Europejskiej. Specjalizuje się w dwóch obszarach: lotnictwo lekkie oraz kosmonautyka[3].
  • Centrum Technologii Kompozytowych (CKT) – jego misją jest świadczenie usług badawczych w zakresie materiałów kompozytowych oraz dostarczanie nowych technologii wytwarzania dla przemysłu lotniczego[4].
  • Centrum Technologii Kosmicznych (CTK) – zajmuje się prowadzeniem badań naukowych w zakresie technologii kosmicznych dla potrzeb ich implementacji przez przedsiębiorców w układzie krajowym oraz międzynarodowym[5].
  • Centrum Transportu i Konwersji Energii (CTKE) – prowadzi prace badawczo-rozwojowe w zakresie technologii konwersji i akumulacji energii oraz w obszarach związanych ze środkami transportu, ze szczególnym uwzględnieniem przemysłu lotniczego[6].
  • Engineering Design Center (EDC) − współpracuje w ramach partnerstwa strategicznego z firmą General Electric. Specjalizuje się w ekspertyzach i pracach badawczo-rozwojowych w zakresie lotniczych silników odrzutowych oraz dziedzin pokrewnych[7].

Działalność[edytuj]

Edukacyjna[edytuj]

Noc w Instytucie Lotnictwa[edytuj]

Wydarzenie po raz pierwszy odbyło się 23 października 2009 roku[8]. Impreza przyciąga gości, którzy mogą zobaczyć i dowiedzieć się wszystkiego o Instytucie Lotnictwa oraz zaczerpnąć wiedzy o technologiach badawczych. Jest to największa nocna impreza edukacyjna, która ma na celu popularyzację sektora lotniczego i kosmicznego w Polsce oraz promocję zawodów inżynierskich. Podczas wydarzenia prezentowane są laboratoria, tunele aerodynamiczne, poszczególne zakłady i pracownie oraz inne obiekty na terenie Instytutu Lotnictwa. W wydarzeniu udział biorą także zaproszone firmy i urzędy związane z lotnictwem, uczelnie wyższe, instytucje badawcze, aerokluby, studenckie koła naukowe linie lotnicze, organizacje, stowarzyszenia, szkoły oraz przedsiębiorstwa przemysłowe. Wśród prezentowanych maszyn są samoloty, śmigłowce, bezzałogowce i inne konstrukcje latające. Na terenie Instytutu Lotnictwa można było obejrzeć do tej pory: CASA C-295, Cessnę 172 Skyhawk, samolot MP-02 Czajka, replikę RWD-5, formację samolotów AT-3, śmigłowiec SW-4 Solo RUAS, bezzałogowy śmigłowiec do zadań specjalnych ILX-27, śmigłowiec Robinson R-44, śmigłowiec Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, śmigłowiec PZL Mi-2, samolot PZL TS-11 Iskra, samolot PZL I-22 Iryda, Jak-23, samolot PZL TS-Bies, poduszkowiec, motoszybowiec Fregata, szybowiec Mucha, sterowiec, wiatrakowce, bezzałogowe pojazdy latające, latające demonstratory technologii, pokazy modeli RC do akrobacji halowej, latawce profesjonalne, łaziki marsjańskie (Magma 2, Hyperion, Skarabeusz), samolot-platformę MJ-7 Szogun, bezzałogowy statek powietrzny "Pszczoła", bezzałogowy statek latający FlyEye, model pierwszego polskiego satelity PW-Sat, model śmigłowca Agusta Westland AW149, model śmigłowca W-3PL Głuszec, makietę samolotu LWD Junak. Program imprezy zawiera spotkania z naukowcami, inżynierami, pilotami cywilnymi i wojskowymi, członkami grup akrobacyjnych, grup rekonstrukcyjnych, spadochroniarzami oraz innymi zaproszonymi gośćmi. Wśród prelegentów i gości specjalnych, którzy pojawili się w dotychczasowych edycjach Nocy byli m.in. generał Mirosław Hermaszewski, piloci F-16, konstruktor śmigłowca Black Hawk, grupa akrobacyjna "Żelazny". Wśród instytucji i firm, które wzięły udział w imprezie do tej pory są m.in: PZL Świdnik, PZL Mielec, WB Electronics, Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych, Centrum Badań Kosmicznych PAN, Lotnisko im. Fryderyka Chopina, Port Lotniczy Warszawa-Modlin, Politechnika Warszawska, Wyższa Szkoła Szkół Oficerskich Sił Powietrznych, Aeroklub Polski, Straż Pożarna, Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie, Centrum Nauki Kopernik, Lotnicze Pogotowie Ratunkowe, Instytut Pamięci Narodowej, Wrocławskie Centrum Badań EIT+, Fundacja Zabytki Polskiego Nieba[9]. Rekordową liczbę odwiedzających odnotowano podczas 6. Nocy w Instytucie Lotnictwa, na którą przybyło blisko 30 000 tysięcy odwiedzających[10].

Era Inżyniera
Instytut Lotnictwa wraz z kilkudziesięcioma partnerami uruchomił w 2008 roku ogólnopolski program skierowany do prawie 3 milionów młodzieży ze szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych oraz ich rodziców i nauczycieli przedmiotów ścisłych. Program ten został objęty patronatem ministrów: gospodarki, nauki i szkolnictwa wyższego oraz edukacji narodowej.
Program miał na celu popularyzację i podniesienie prestiżu zawodu inżyniera, co miało doprowadzić do zwiększenia liczby osób świadomie wybierających studia inżynierskie. Jego zadaniem było także zachęcenie do nauki przedmiotów ścisłych. W tym celu tworzona została ogólnopolska sieć partnerska, w skład której wchodziły uczelnie techniczne, przedsiębiorstwa innowacyjne, instytucje naukowe, szkoły, stowarzyszenia i wydawnictwa[11].

Stypendium im. Justyny Moniuszko[edytuj]

W 2010 roku Instytut Lotnictwa i firma General Electric stworzyły stypendium naukowe im. Justyny Moniuszko, która zginęła w katastrofie polskiego Tu-154 w Smoleńsku, przeznaczone dla najlepszych studentów Wydziału Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej[12].

Społeczna[edytuj]

Karta Różnorodności[edytuj]

8 października 2014 roku Instytut Lotnictwa oraz General Electric Company Polska zostały sygnatariuszami Karty Różnorodności. Karta Różnorodności jest pisemną deklaracją, podpisywaną przez pracodawcę, który zobowiązuje się do wprowadzenia zakazu dyskryminacji w miejscu pracy i podejmowania działań na rzecz tworzenia i promocji różnorodności oraz wyraża gotowość organizacji do zaangażowania się w te działania. Inicjatorem powstania Karty Różnorodności w Polsce jest Forum Odpowiedzialnego Biznesu[13].

Bieg Instytutu Lotnictwa[edytuj]

19 października 2014 roku po raz pierwszy na terenie Instytutu Lotnictwa rozegrano zawody biegowe na dystansie 5 km[14]. W zawodach wzięło udział ok. 400 biegaczy – pracowników Instytutu Lotnictwa i General Electric Company Polska, studentów, przedstawicieli branży lotniczej oraz innych grup. W ramach imprezy odbywa się też bieg skierowany do najmłodszych. Inicjatorem corocznej imprezy jest Engineering Design Center[15].

Konferencje[edytuj]

Instytut organizuje od 1975 roku serię międzynarodowych konferencji naukowych − KONES − dotyczących zespołów napędowych oraz środków transportu. Instytut wydaje też związane z konferencjami KONES czasopismo naukowe Journal of KONES[16].

Publikacje[edytuj]

Wydawnictwa Naukowe Instytutu Lotnictwa wydają artykuły oraz książki inżynierów lotniczych i pracowników Instytutu Lotnictwa oraz autorów zatrudnionych w innych, związanych z lotnictwem instytucjach i organizacjach. Wydawnictwa publikują siedem serii wydawnictw:

  • "Biblioteka Naukowa Instytutu Lotnictwa" − książki z zakresu nauki o lotnictwie i pokrewnych dziedzinach, głównie monografie,
  • "Journal of Polish-American Science and Technology" − czasopismo naukowe dotyczące problemów z zakresu przedsiębiorczości, szans i wyzwań jakie stawia polsko-amerykańska współpraca, a także zagadnienia z zakresu energetyki, technologii kosmicznych i telekomunikacji, inżynierii biomedycznej, ochrony zdrowia oraz ochrony środowiska,
  • "Biblioteka Historyczna" − publikacje dotyczące rozwoju techniki polskiej i światowej, wkładu polskich inżynierów w rozwój lotnictwa, rozwoju myśli naukowej i badań,
  • "Fatigue of aircraft structures" − seria monograficzna poświęcona najnowszym badaniom nad zmęczeniem struktur lotniczych wykonanych przez autorów,
  • "Marketing Instytucji Naukowych i Badawczych" − kwartalnik prezentujący aktualne trendy, najnowsze wyniki badań oraz rozwiązania praktyczne w zakresie marketingu stosowane przez instytucje naukowe i badawcze, m.in. instytuty, uczelnie, parki technologiczne z całej Europy,
  • Publikacje jubileuszowe − książki nawiązujące do okrągłych rocznic działalności Instytutu Lotnictwa oraz inne książki historyczne i naukowo-techniczne związane z lotnictwem [17].

Biblioteka Instytutu Lotnictwa[edytuj]

Biblioteka Naukowo-Techniczna Instytutu Lotnictwa powstała w 1926 roku. Pełni ona rolę centralnej biblioteki lotniczej w Polsce. Księgozbiór jej liczy około 80 000 woluminów książek i około 70 tytułów czasopism krajowych i zagranicznych. W zbiorach znajduje się ponadto około 5500 mikrofilmów z prac i publikacji naukowych oraz firmowe materiały reklamowe. Biblioteka posiada również zbiory lotnicze przekazane z zagranicy, takie jak księgozbiór Czesława Zbierańskiego a także zbiór prac dyplomowych, doktorskich i habilitacyjnych wykonanych w Instytucie[18].

Współpraca[edytuj]

Współpraca krajowa[edytuj]

Instytut Lotnictwa na rynku krajowym współpracuje z uczelniami technicznymi, instytutami naukowymi, jednostkami badawczo-rozwojowymi, centrami transferu wiedzy oraz organizacjami przemysłowymi m.in. Siłami Powietrznymi, EADS-PZL, PZL-Świdnik, PZL-Mielec, Wojskowymi Zakładami Lotniczymi nr 1, Politechniką Warszawską, Instytutem Technicznym Wojsk Lotniczych, Wyższą Szkołą Oficerską Sił Powietrznych w Dęblinie[19].

Współpraca międzynarodowa[edytuj]

Instytut Lotnictwa prowadzi szeroką współpracę z wieloma uczelniami, instytucjami naukowymi, ośrodkami badawczymi i laboratoriami przemysłowymi z Europy, Ameryki, Azji, Australii, czy Afryki[20].

Ohio State University[edytuj]

Instytut Lotnictwa w Warszawie, Ohio State University w Columbus w stanie Ohio, USA oraz Wydział Mechaniczny Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej podpisały trójstronną umowę o współpracy naukowej oraz wymianie kulturalnej[21].

Universidade de Brasilia[edytuj]

W październiku 2014 roku Instytut Lotnictwa oraz Uniwersytet w Brasilii (Universidade de Brasilia) podjęły decyzję o rozpoczęciu współpracy. Obie strony powołały Polsko-Brazylijskie Centrum Doskonałości Wysokich Technologii Lotniczych i Kosmicznych, do którego zadań będzie należało koordynowanie współpracy naukowej pomiędzy Instytutem Lotnictwa i Uniwersytetem w Brasilii, oraz innymi polskimi i brazylijskimi instytucjami i przemysłem[22].

Wymiana studencka i doktorancka[edytuj]

W ramach Students Exchange Program, który rozpoczął się w styczniu 2014 roku Instytut Lotnictwa przyjmuje na trzymiesięczne staże naukowe grupy studentów z Ohio State University[23].

W styczniu 2015 roku rozpoczęła się wymiana doktorantów pomiędzy Instytutem Lotnictwa a Ohio State University[24].

Przynależność do organizacji[edytuj]

Instytut Lotnictwa przynależy do liczących się krajowych i światowych organizacji badawczych i technicznych[25]:

  • Aerospace and Defence. Industries Association of Europe (ASD),
  • American Helicopter Society,
  • AVIA-SPLot Sieć Porozumienia Lotniczego,
  • Centrum Zaawansowanych Technologii AERONET – Dolina Lotnicza,
  • EREA – European Research Establishments in Aeronautics Association,
  • Federacja Firm Lotniczych Bielsko,
  • ICAS – International Council of the Aeronautical Sciences,
  • IFAR – International Forum on Aeronautical Research,
  • Polska Izba Gospodarcza Zaawansowanych Technologii,
  • Polska Platforma Technologiczna Lotnictwa,
  • Polska Platforma Technologii Kosmicznych,
  • Polskie Towarzystwo Naukowe Silników Spalinowych,
  • Polska Platforma Technologii Kosmicznych,
  • Polskie Towarzystwo Naukowe Silników Spalinowych,
  • Polsko-Hiszpańska Izba Gospodarcza,
  • Stowarzyszenie Polskiego Przemysłu Lotniczego,
  • Technology Partners,
  • The International Committee on Aeronautical Fatigue,
  • X3-NOISE – Aircraft External Noise Research Network And Coordination,
  • Związek Pracodawców Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego,
  • Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego.

Przypisy

  1. O Instytucie Lotnictwa - Instytut Lotnictwa [dostęp 2016-08-25] (pol.).
  2. Strona Centrum Badań Materiałów i Konstrukcji (CBMK)
  3. Strona Centrum Nowych Technologii (CNT)
  4. Strona Centrum Technologii Kompozytowych.
  5. Strona Centrum Technologii Kosmicznych.
  6. Centrum Transportu i Konwersji Energii - Instytut Lotnictwa [dostęp 2016-08-25] (pol.).
  7. Strona Engineering Design Center (EDC)
  8. 1. Noc w Instytucie Lotnictwa, ilot.edu.pl [dostęp 2016-08-26].
  9. Zobacz poprzednie edycje [dostęp 2016-08-26].
  10. Rekordowa 6. Noc w Instytucie Lotnictwa - Instytut Lotnictwa, 23 listopada 2015 [dostęp 2016-08-26] (pol.).
  11. Strona projektu Era Inżyniera
  12. Stypendium naukowe imienia Justyny Moniuszko (pol.). edcpolska.pl. [dostęp 4 listopada 2010].
  13. Karta Różnorodności - Instytut Lotnictwa, 4 sierpnia 2015 [dostęp 2016-08-26] (pol.).
  14. I Bieg Instytutu Lotnictwa - Instytut Lotnictwa, 21 października 2014 [dostęp 2016-08-26] (pol.).
  15. Bieg Instytutu Lotnictwa - Instytut Lotnictwa, 4 sierpnia 2015 [dostęp 2016-08-26] (pol.).
  16. Strona o KONES
  17. Wydawnictwa naukowe - Instytut Lotnictwa [dostęp 2016-08-25] (pol.).
  18. O Bibliotece
  19. Partnerzy krajowi - Instytut Lotnictwa [dostęp 2016-08-25] (pol.).
  20. Partnerzy zagraniczni - Instytut Lotnictwa [dostęp 2016-08-25] (pol.).
  21. Ohio State University - Instytut Lotnictwa [dostęp 2016-08-25] (pol.).
  22. Uniwersytet w Brasilii - Instytut Lotnictwa [dostęp 2016-08-25] (pol.).
  23. Ohio State University - Instytut Lotnictwa [dostęp 2016-08-25] (pol.).
  24. Ohio State University - Instytut Lotnictwa [dostęp 2016-08-25] (pol.).
  25. Przynależność do organizacji - Instytut Lotnictwa [dostęp 2016-08-25] (pol.).

Bibliografia[edytuj]

  • Instytut Lotnictwa-historia i teraźniejszość, "Lotnictwo", nr 3 (1992), s. 8-11, ISSN 364215.
  • 80 Lat Instytutu Lotnictwa, Jerzy Grzegorzewski, Tadeusz Królikiewicz, Warszawa 2006

Linki zewnętrzne[edytuj]