Jan Magnus Tęczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy cześnika koronnego. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Jan Magnus Tęczyński
Ilustracja
Herb
Topór
Rodzina Tęczyńscy
Data urodzenia 1579
Data śmierci 17 lipca 1637
Ojciec Andrzej Tęczyński
Matka Zofia Dembowska
Żona

Dorota Mińska

Dzieci

Gabriel (zm.1629), Krzysztof (zm. 1632), Stanisław (zm.1634), Izabela Tęczyńska

Jan Magnus Tęczyński herbu Topór (ur. w 1579 roku [1], zm. 17 lipca 1637 roku) – wojewoda krakowski w 1620 roku, podczaszy królowej w 1618 roku, cześnik koronny w 1618 roku, starosta płocki, starosta radoszycki w latach 1622-1633[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Andrzeja Tęczyńskiego. W 1606 r. ożenił się z Dorotą Mińską z którą miał trzech synów: Gabriela (zm.1629), Krzysztofa (1609-1632), Stanisława (1611-1634) i córkę Izabelę która to została żoną Łukasza Opalińskiego.

Był elektorem Władysława IV Wazy z województwa krakowskiego w 1632 roku[3]. Jako senator wziął udział w sejmach: 1620, 1623, 1627, 1631, 1632 (III) i 1633 roku[4].

Razem z siostrą Agnieszką z Tęczyńskich Firlejową rozbudował i zmodernizował zamek Tenczyn. Był człowiekiem wykształconym, w czasie włoskich studiów zaprzyjaźnił się z Galileuszem. Opiekował się ludźmi sztuki, był m.in. protektorem Piotra Kochanowskiego (bratanka Jana), którego zainspirował do przetłumaczenia „Jerozolimy wyzwolonej” Torquato Tasso. Przyjaźnił się z uczonymi Akademii Krakowskiej, sam był adresatem wielu rozpraw naukowych i utworów literackich. Współpracował z siostrą Agnieszką przy fundacji klasztoru karmelitów w Czernej koło Krzeszowic. Był również fundatorem klasztoru kamedułów w Rytwianach.

Według dotychczasowych przekazów został pochowany w kaplicy zamku Tenczyn, skąd w 1783 r. jego zwłoki zostały przeniesione dzięki staraniom ks. Kazimierza Bodurkiewicza, jednego z dwóch ostatnich zamkowych kapelanów, do podziemi kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Tenczynku. Miejsce jego pochówku upamiętnia tablica umieszczona w posadzce kościoła z błędną datą jego śmierci (1638 r.). W 2018 Kamil Bogusz odnalazł jednak dokument z archiwum klasztoru karmelitów w Czernej, z którego wynika, że Jana Magnusa pochowano w klasztorze kamedułów w Rytwianach. Z ustaleń Bogusza wynika, że w kościele w Tenczynie spoczywają zwłoki innego Jana Tęczyńskiego, kasztelana wojnickiego zmarłego w 1593[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tęczyński – Genealogia rodziny, herbarz, rodowód
  2. Urzędnicy województwa krakowskiego XVI-XVIII wieku. Spisy”. Oprac. Stanisław Cynarski i Alicja Falniowska-Gradowska. Kórnik 1990, s. 266.
  3. Suffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W. X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta ... roku 1632 ... Woiewodztwo Krákowskie., [b.n.s.]
  4. Leszek Andrzej Wierzbicki, Senatorowie koronni na sejmach Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, s. 159.
  5. Który Jan spoczywa w kościele w Tenczynku?. [dostęp 2018-03-30].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ziemia Tenczyńska. Parafia św.Katarzyny Aleksandryjskiej, J. Lenczowski, ks. Krzysztof Strzelczyk.
  • Kalendarz Polski, Ruski na rok Pański 1888, „Kartka z dziejów Tęczyna”, ks. Wincenty Smoczyński.