Kanawalia mieczokształtna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kanawalia mieczokształtna
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj Canavalia
Gatunek kanawalia mieczokształtna
Nazwa systematyczna
Canavalia ensiformis (L.) DC.[2]
Prodr. 2:404. 1825
Canavalia ensiformis

Kanawalia mieczokształtna (Canavalia ensiformis) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych, uprawiana na terenach krajów tropikalnych (Ameryka, Antyle).

Jest rośliną szczególnie bogatą w ureazę (JBU, z ang. jack bean urease[a]). Enzym ten był pierwszym enzymem otrzymanym w postaci krystalicznej. Dokonał tego w roku 1926 amerykański chemik James Sumner, za co przyznana została mu Nagroda Nobla[3][4][5].

Morfologia[edytuj]

Bylina lub półkrzewiaste pnącze dorastające do 12 m długości. Posiada duże, 3-listkowe liście. Kwiaty motylkowate, w kolorach białawym, czerwonawym, fioletowym. Owocem jest strąk dorastający do 75 cm długości zawierający 10-15 nasion w kolorze czerwonym, białawym lub czerwonoplamistym.

Zastosowanie[edytuj]

  • Jako warzywo wykorzystywane są niedojrzałe strąki (w formie dojrzałej nasiona są trujące).
  • Roślina uprawiana na zielony nawóz.

Uwagi

  1. Angielska nazwa potoczna kanawalii mieczokształtnej to jack bean.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. Canavalia ensiformis (L.) DC.. W: Germplasm Resources Information Network [on-line]. United States Department of Agriculture, 2005-12-22. [dostęp 2009-09-03].
  3. James B. Sumner - Biographical. nobelprize.org. [dostęp 2016-06-17].
  4. Balasubramanian, Anuradha, Ponnuraj, Karthe. Crystal Structure of the First Plant Urease from Jack Bean: 83 Years of Journey from Its First Crystal to Molecular Structure. „Journal of Molecular Biology”. 400 (3), s. 274-283, 2010. DOI: 10.1016/j.jmb.2010.05.009. 
  5. James Sumner. Chemistry Encyclopedia. [dostęp 2016-06-17].

Bibliografia[edytuj]

  1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.