Klasztor Bernardynów w Słonimie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Ilustracja
Widok na dawny kościół klasztorny
Państwo  Białoruś
Miejscowość Słonim
Kościół Kościół katolicki
Właściciel bernardyni
Klauzura nie
Typ zakonu męski
Obiekty sakralne
Kościół Trójcy Świętej
Fundator Andrzej i Katarzyna Radwan
Styl barok
Data zamknięcia 1864
Położenie na mapie Słonima
Mapa lokalizacyjna Słonima
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu grodzieńskiego
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Ziemia53°05′30″N 25°19′14″E/53,091769 25,320550

Klasztor Bernardynów w Słonimie – dawny rzymskokatolicki klasztor, administrowany przez zakon bernardynów w latach 1630–1864. Jego kościół został następnie zaadaptowany na prawosławny sobór, w obiektach poklasztornych mieściły się instytucje świeckie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Fundacji z 1630 roku Jana Żarnowskiego i stolnikowej mozyrskiej Heleny Łukaszewiczowej i jej synów Konstantego i Hieronima. Po śmierci w 1632 roku Jana Żarnowskiego fundacją zajął się sekretarz królewski Andrzej Radwan (zapisał legat w wysokości 20 tys. złotych) wraz z żoną Katarzyną Rogalską, a w 1635 roku w testamencie na rzecz kościoła zapisał 3 tys. złotych Jan Stanisław Sapieha[1]. Kościół murowany zbudowano w latach 1639-1642 w stylu barokowym, ale stylistycznie nawiązuje jeszcze do epoki gotyku[1]. Zbudował go majster Szymon Tarasewicz z Nieświeża[1]. W 1648 roku zbudowano przy kościele kaplicę ufundowaną przez podstolego Zygmunta Przecławskiego[1]. W 1655 roku klasztor i kościół zniszczone zostały przez wojska moskiewskie, z rąk których zginęli kapłani Eliasz Bina i Ludwik Rosa[1]. Konsekracji odbudowanego kościoła dokonał w 1671 roku biskup Mikołaj Słupski. W 1750 do kościoła dostawiono od południa kaplicę fundacji Michała Śliźnia[1]. W 1 poł. XVIII w. dokonano również całkowitego przekształcenia wystroju wnętrza świątyni, urządzając je w stylu rokoko.

Kościół i klasztor Bernardynów (Starostwo) w 1931 r.

W 1864 roku kościół klasztorny św. Trójcy władze rosyjskie zamknęły i w 1867 roku przebudowały na prawosławną cerkiew Świętej Trójcy. Podczas I wojny światowej rosyjski proboszcz zbiegł i opuszczone budynki przejęła armia niemiecka. Gdy Słonim znalazł się w granicach II Rzeczypospolitej, katolicy odzyskali kościół klasztorny w 1921 roku, przeznaczając go na kościół szkolny. Po 1945 obiekt został po raz drugi przekazany parafii prawosławnej i od tego czasu jest nieprzerwanie czynny[2]. W tym czasie usunięto też hełm wzniesiony przed 1939 rokiem. Podczas remontu w latach 2006-2009 zniszczono glorię z Okiem Opatrzności, figury aniołów, putta i rokokowe wazony[1]. W 2012 roku usunięto dotychczasowy hełm wieży kościelnej zastępując go cebulastą kopułą charakterystyczną dla rosyjskiej architektury cerkiewnej[1].

Klasztor[edytuj | edytuj kod]

Klasztor, początkowo drewniany, zbudowano w 1641 roku. Spaliły go wojska moskiewskie w 1655 roku. Klasztor murowany budowano etapami w latach 1733-1759[1]. W 1782 roku kosztem klasztoru zbudowano szpital-przytułek dla ubogich[1]. Od 2 połowy XVIII wieku w klasztorze istniało studium filozofii dla młodzieży zakonnej, wzmiankowane jeszcze w 1828 roku[1]. Biblioteka w 1818 roku liczyła 1064 książek. W 1864 władze carskie skasowały klasztor bernardyński, przeznaczając zabudowania pod zarząd policji i prawosławnych. W klasztorze w dwudziestoleciu międzywojennym działało starostwo słonimskie, następnie rozlokowano w nim internat szkolny[2]. W 1928 roku dach klasztoru przykryto dachówką karpiówką[1]. Obecnie klasztor jest internatem szkoły medycznej.

Budynki poklasztorne wzniesione zostały w stylu barokowym, są zdobione rzędami pilastrów. We wnętrzach przetrwała wielka sala kryta sklepieniem kolebkowym oraz oryginalne sklepienia krzyżowe lub kolebkowe w innych pomieszczeniach[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l Materiały do dziejów sztuki sakralnej, Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa nowogródzkiego, część II tom 3 Miasto Słonim, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, Kraków 2013, s.65-86
  2. a b c Grzegorz Rąkowski, Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi, Warszawa: Burchard Edition, 1997, s. 218-219, ISBN 83-904446-9-0, OCLC 835719268.