Klasztor Bernardynów w Słonimie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Widok na dawny kościół klasztorny
Widok na dawny kościół klasztorny
Państwo  Białoruś
Miejscowość Słonim
Kościół Kościół katolicki
Właściciel bernardyni
Klauzura nie
Typ zakonu męski
Obiekty sakralne
Kościół Trójcy Świętej
Fundator Andrzej i Katarzyna Radwan
Styl barok
Data zamknięcia 1864
Położenie na mapie Słonima
Mapa lokalizacyjna Słonima
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu grodzieńskiego
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Klasztor Bernardynów w Słonimie
Ziemia53°05′30″N 25°19′14″E/53,091769 25,320550

Klasztor Bernardynów w Słonimie – dawny rzymskokatolicki klasztor, administrowany przez zakon bernardynów w latach 1630–1864. Jego kościół został następnie zaadaptowany na prawosławny sobór, w obiektach poklasztornych mieściły się instytucje świeckie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Fundacji z 1630 roku Jana Żarnowskiego i stolnikowej mozyrskiej Heleny Łukaszewiczowej i jej synów Konstantego i Hieronima. Po śmierci w 1632 roku Jana Żarnowskiego fundacją zajął się sekretarz królewski Andrzej Radwan (zapisał legat w wysokości 20 tys. złotych) wraz z żoną Katarzyną Rogalską, a w 1635 roku w testamencie na rzecz kościoła zapisał 3 tys. złotych Jan Stanisław Sapieha[1]. Kościół murowany zbudowano w latach 1639-1642 w stylu barokowym, ale stylistycznie nawiązuje jeszcze do epoki gotyku[1]. Zbudował go majster Szymon Tarasewicz z Nieświeża[1]. W 1648 roku zbudowano przy kościele kaplicę ufundowaną przez podstolego Zygmunta Przecławskiego[1]. W 1655 roku klasztor i kościół zniszczone zostały przez wojska moskiewskie, z rąk których zginęli kapłani Eliasz Bina i Ludwik Rosa[1]. Konsekracji odbudowanego kościoła dokonał w 1671 roku biskup Mikołaj Słupski. W 1750 do kościoła dostawiono od południa kaplicę fundacji Michała Śliźnia[1]. W 1 poł. XVIII w. dokonano również całkowitego przekształcenia wystroju wnętrza świątyni, urządzając je w stylu rokoko.

Kościół i klasztor Bernardynów (Starostwo) w 1931 r.

W 1864 roku kościół klasztorny św. Trójcy władze rosyjskie zamknęły i w 1867 roku przebudowały na prawosławną cerkiew Świętej Trójcy. Podczas I wojny światowej rosyjski proboszcz zbiegł i opuszczone budynki przejęła armia niemiecka. Gdy Słonim znalazł się w granicach II Rzeczypospolitej, katolicy odzyskali kościół klasztorny w 1921 roku, przeznaczając go na kościół szkolny. Po 1945 obiekt został po raz drugi przekazany parafii prawosławnej i od tego czasu jest nieprzerwanie czynny[2]. W tym czasie usunięto też hełm wzniesiony przed 1939 rokiem. Podczas remontu w latach 2006-2009 zniszczono glorię z Okiem Opatrzności, figury aniołów, putta i rokokowe wazony[1]. W 2012 roku usunięto dotychczasowy hełm wieży kościelnej zastępując go cebulastą kopułą charakterystyczną dla rosyjskiej architektury cerkiewnej[1].

Klasztor[edytuj | edytuj kod]

Klasztor, początkowo drewniany, zbudowano w 1641 roku. Spaliły go wojska moskiewskie w 1655 roku. Klasztor murowany budowano etapami w latach 1733-1759[1]. W 1782 roku kosztem klasztoru zbudowano szpital-przytułek dla ubogich[1]. Od 2 połowy XVIII wieku w klasztorze istniało studium filozofii dla młodzieży zakonnej, wzmiankowane jeszcze w 1828 roku[1]. Biblioteka w 1818 roku liczyła 1064 książek. W 1864 władze carskie skasowały klasztor bernardyński, przeznaczając zabudowania pod zarząd policji i prawosławnych. W klasztorze w dwudziestoleciu międzywojennym działało starostwo słonimskie, następnie rozlokowano w nim internat szkolny[2]. W 1928 roku dach klasztoru przykryto dachówką karpiówką[1]. Obecnie klasztor jest internatem szkoły medycznej.

Budynki poklasztorne wzniesione zostały w stylu barokowym, są zdobione rzędami pilastrów. We wnętrzach przetrwała wielka sala kryta sklepieniem kolebkowym oraz oryginalne sklepienia krzyżowe lub kolebkowe w innych pomieszczeniach[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l Materiały do dziejów sztuki sakralnej, Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa nowogródzkiego, część II tom 3 Miasto Słonim, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, Kraków 2013, s.65-86
  2. a b c Grzegorz Rąkowski, Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi, Warszawa: Burchard Edition, 1997, s. 218-219, ISBN 83-904446-9-0, OCLC 835719268.